Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Koparki wielonaczyniowe łańcuchowe do rowów klasa III

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(28)

Proszę omówić obsługę akumulatora elektrycznego w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Typ akumulatora decyduje o zakresie jego obsługi. Na zabezpieczonej maszynie sprawdza się obudowę i połączenia, a kontrolę elektrolitu wykonuje tylko wtedy, gdy przewiduje ją konstrukcja; wyciek lub uszkodzenie trzeba zgłosić przed uruchomieniem.

Pełne opracowanie

Najpierw rozpoznaje się typ akumulatora oraz sposób przygotowania zasilania do obsługi. Po zabezpieczeniu maszyny ocenia się obudowę, zamocowanie, widoczne wycieki, przewody i zaciski. Przed czyszczeniem lub poprawianiem połączeń trzeba przygotować instalację zgodnie z procedurą, zapobiegając zwarciu, iskrzeniu i kontaktowi z elektrolitem.

W akumulatorze z przewidzianą obsługą cel kontroluje się dostępne wskaźniki, odpowietrzenie i poziom elektrolitu metodą producenta. Akumulatora szczelnego nie otwiera się w ten sposób. Wynik obejmuje wskazanie elementów sprawnych i usterek; po obsłudze przywraca się osłony i zabezpieczenia, a uszkodzenie obudowy lub wyciek zgłasza przed uruchomieniem.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  2. Sprawdzić mocowanie, obudowę i brak wycieków.
  3. Ocenić zaciski, przewody, izolację i ślady korozji.
  4. Wykonać tylko przewidzianą dla tego typu kontrolę elektrolitu lub wskaźnika.
  5. Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Typ akumulatora, dostęp do cel, sposób odłączania zasilania i dopuszczona obsługa wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  • Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Proszę omówić w jaki sposób należy sprawdzić poziom oleju hydraulicznego w układzie roboczym oraz jak ten olej uzupełnić.

W skrócie

Wiarygodny pomiar oleju hydraulicznego wymaga ustawienia maszyny i osprzętu zgodnie z instrukcją. Niedobór uzupełnia się właściwym olejem po bezpiecznym odciążeniu układu i oczyszczeniu wlewu, a następnie ponawia odczyt i ocenia przyczynę ubytku.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się zbiornik, wlew i wskaźnik właściwego obiegu. Maszynę zabezpiecza się na odpowiednim stanowisku, a osprzęt ustawia tak, jak wymaga pomiar. Odczyt porównuje się z oznaczeniami przy wymaganej temperaturze i stanie układu; wysunięcie siłowników może zmieniać poziom w zbiorniku.

Przed otwarciem układu należy usunąć ciśnienie przewidzianą procedurą i oczyścić okolicę wlewu. Olej dolewa się czystym sprzętem do dopuszczalnego poziomu, zamyka wlew i ponownie kontroluje wynik. Nadmierne lub powtarzające się ubytki wymagają oceny szczelności, a nie samego zwiększania ilości dolewanego oleju.

Przebieg czynności

  1. Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  2. Zabezpieczyć maszynę i ustawić osprzęt do pomiaru.
  3. Odczytać poziom w wymaganych warunkach i porównać z oznaczeniami.
  4. Przy ubytku bezpiecznie odciążyć układ, oczyścić wlew i dolać właściwy olej.
  5. Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie siłowników, temperatura pomiaru, sposób odpowietrzenia i specyfikacja oleju są zależne od modelu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  • Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z układem roboczym maszyny.

W skrócie

W koparce łańcuchowej kontroluje się łańcuch z narzędziami, prowadnicę, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: kontrolowane uruchomienie narzędzia i odstawy przy wolnej strefie, bez ręcznego oczyszczania w ruchu. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić, jak sprawdzić poziom płynu chłodniczego i jak go prawidłowo uzupełnić. W przypadku maszyn chłodzonych powietrzem proszę omówić czynności obsługi technicznej codziennej tego systemu.

W skrócie

Obsługa chłodzenia polega na sprawdzeniu drożności i stanu elementów właściwych dla danego silnika. W układzie cieczowym dochodzi kontrola poziomu i szczelności, przy czym dolewanie wymaga bezpiecznej temperatury oraz usunięcia ciśnienia.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Na zabezpieczonej maszynie rozpoznaje się rodzaj chłodzenia i właściwy punkt kontroli. Przy chłodzeniu cieczą sprawdza się oznaczony poziom oraz przewody, połączenia i powierzchnię chłodnicy. Układu gorącego i pozostającego pod ciśnieniem nie otwiera się do dolewania; po ostudzeniu stosuje się właściwy płyn i procedurę otwarcia.

Przy chłodzeniu powietrzem sprawdza się żebra i kanały chłodzące, osłony oraz wentylator i jego napęd, o ile występują. Zabrudzenia usuwa się metodą, która nie uszkodzi elementów, przy zabezpieczonym napędzie. Po obsłudze przywraca się osłony, sprawdza wynik i zgłasza wyciek, uszkodzenie lub niedrożność uniemożliwiającą bezpieczną pracę.

Przebieg czynności

  1. Ustalić rodzaj chłodzenia i zabezpieczyć napęd.
  2. Przy cieczy odczytać poziom oraz skontrolować przewody i chłodnicę.
  3. Do dolewki odczekać na bezpieczną temperaturę i brak niebezpiecznego ciśnienia.
  4. Przy chłodzeniu powietrzem skontrolować kanały, żebra, wentylator i jego napęd.
  5. Usunąć dopuszczone zabrudzenia, przywrócić osłony i ocenić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Punkt odczytu, rodzaj i proporcja płynu, warunki bezpiecznego otwarcia oraz metoda czyszczenia wynikają z instrukcji.

Warto pamiętać

  • Ustalić rodzaj chłodzenia i zabezpieczyć napęd.
  • Usunąć dopuszczone zabrudzenia, przywrócić osłony i ocenić wynik.

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z przygotowaniem maszyny do pracy dotyczące elementów podwozia, ze zwróceniem uwagi na układ jezdny.

W skrócie

Oględziny podwozia mają wykazać, czy rama, połączenia i elementy jezdne pozwalają na bezpieczny ruch. Po oczyszczeniu i zabezpieczeniu maszyny zakres kontroli dobiera się do podwozia kołowego albo gąsienicowego; próba jazdy następuje dopiero po oględzinach.

Pełne opracowanie

Oględziny zaczyna się od stanu ramy, połączeń i widocznych uszkodzeń, zwracając uwagę na luzy, pęknięcia i wycieki. Nagromadzony grunt usuwa się bez wchodzenia do strefy ruchu niezabezpieczonego podwozia. Rodzaj dalszej kontroli wynika z podwozia kołowego lub gąsienicowego.

W podwoziu kołowym ocenia się ogumienie, felgi i mocowania oraz ciśnienie według danych maszyny. W gąsienicowym sprawdza się ogniwa lub pas, rolki, koła napędowe i napinające oraz napięcie właściwą metodą. Kontrola kończy się oceną przydatności do pracy; próbę jazdy wykonuje się dopiero po oględzinach, w wolnej strefie i bez osób przy elementach jezdnych.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i zapewnić dostęp do oględzin.
  2. Usunąć grunt zasłaniający elementy.
  3. Skontrolować ramę, połączenia i widoczne wycieki.
  4. Sprawdzić koła i opony albo gąsienice, rolki i koła prowadzące.
  5. Ocenić parametry według instrukcji i zgłosić nieprawidłowości przed jazdą.

Dla konkretnego urządzenia

Konstrukcja podwozia, ciśnienie opon, punkt pomiaru i wartość napięcia gąsienicy zależą od egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć maszynę i zapewnić dostęp do oględzin.
  • Ocenić parametry według instrukcji i zgłosić nieprawidłowości przed jazdą.

Proszę omówić na czym polega sprawdzenie stanu ogumienia kół lub napięcia gąsienic.

W skrócie

Oględziny opon lub gąsienic trzeba uzupełnić pomiarem ciśnienia albo napięcia w warunkach podanych przez producenta. Wynik porównuje się z wymaganiami konkretnej maszyny, ponieważ inny punkt pomiaru lub obciążenie mogą zmieniać ocenę.

Schemat poglądowyElementy podwozia gąsienicowego

Kontrola obejmuje gąsienicę, koła, rolki, połączenia i zabrudzenia. Luz gąsienicy mierzy się metodą i w miejscu wskazanym dla danej maszyny; rysunek nie podaje wartości regulacji.

Pełne opracowanie

Maszynę ustawia się i zabezpiecza w warunkach przewidzianych do kontroli. W oponach sprawdza się przecięcia, wybrzuszenia, bieżnik, felgi i mocowania. Ciśnienie mierzy się odpowiednim manometrem i porównuje z wartością dla ogumienia oraz obciążenia, bez przyjmowania jednej wartości dla wszystkich osi i modeli.

W gąsienicy najpierw usuwa się zabrudzenia i kontroluje jej elementy. Napięcie ocenia się w punkcie i położeniu opisanym w instrukcji; pomiar zwisu wykonany w innym miejscu może dać inny wynik. Nie odkręca się przypadkowych części napinacza, który może magazynować energię. Wynik i usterki należy wskazać przed dopuszczeniem maszyny do ruchu.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć podwozie do kontroli.
  2. Obejrzeć opony i koła albo pas/ogniwa oraz koła gąsienicy.
  3. Wykonać wymagany pomiar ciśnienia lub napięcia.
  4. Porównać wynik z danymi egzemplarza.
  5. Zgłosić uszkodzenia; regulować tylko w dopuszczonym zakresie i właściwą procedurą.

Dla konkretnego urządzenia

Wartości i warunki pomiaru nie są uniwersalne. Przy zadaniu dotyczącym tylko kół wykonuje się wyłącznie wariant ogumienia.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć podwozie do kontroli.
  • Zgłosić uszkodzenia; regulować tylko w dopuszczonym zakresie i właściwą procedurą.

Proszę sprawdzić poziom oleju w misce olejowej silnika oraz wskazać, w jaki sposób uzupełnia się ten olej.

W skrócie

Po zatrzymaniu silnika i przygotowaniu warunków pomiaru odczytuje się poziom oleju, porównuje go z oznaczeniami i w razie potrzeby stopniowo uzupełnia właściwy środek. Końcowy odczyt ma potwierdzić prawidłową ilość bez przekroczenia dopuszczalnego poziomu.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się bagnet lub inny wskaźnik i właściwy wlew oleju. Maszyna musi być zabezpieczona w wymaganym położeniu, a silnik zatrzymany z zachowaniem czasu potrzebnego na miarodajny odczyt. Przy bagnecie używa się czystego czyściwa i odczytuje poziom po prawidłowym ponownym osadzeniu.

Wynik porównuje się z oznaczeniami. Olej o zalecanej specyfikacji dolewa się czystym wlewem, stopniowo, bez przekraczania dopuszczalnego poziomu; potem ponawia odczyt i zamyka wlew. Kontrolka ciśnienia oleju nie zastępuje pomiaru jego ilości. W napędzie elektrycznym wskazuje się brak takiego obiegu silnika spalinowego.

Przebieg czynności

  1. Wskazać wskaźnik i wlew oleju silnikowego.
  2. Ustawić oraz zabezpieczyć maszynę i odczekać wymagany czas po zatrzymaniu silnika.
  3. Wykonać odczyt i porównać z oznaczeniami.
  4. W razie potrzeby dolać zalecany olej bez przepełniania.
  5. Powtórzyć pomiar, zamknąć wlew i ocenić szczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Metoda odczytu, temperatura, czas oczekiwania i specyfikacja oleju dotyczą konkretnego silnika.

Warto pamiętać

  • Wskazać wskaźnik i wlew oleju silnikowego.
  • Powtórzyć pomiar, zamknąć wlew i ocenić szczelność.

Proszę omówić postępowanie operatora maszyny, jeżeli zaświeci się kontrolka zanieczyszczonego filtra powietrza.

W skrócie

Alarm ograniczonego przepływu powietrza wymaga odstawienia maszyny i kontroli filtra oraz dolotu. Wkład czyści się lub wymienia zgodnie z instrukcją, a po montażu sprawdza szczelność i sygnalizację; utrzymujący się alarm wymaga dalszej oceny.

Pełne opracowanie

Po rozpoznaniu komunikatu maszynę bezpiecznie odstawia się do kontroli. Wskazuje się obudowę i rodzaj filtra, sprawdza instrukcję reakcji na wskaźnik oraz stan dolotu. Dostęp do wkładu poprzedza oczyszczenie obudowy i zabezpieczenie silnika przed uruchomieniem oraz dolotu przed brudem.

Uszkodzony albo wymagający wymiany wkład zastępuje się właściwym elementem. Czyszczenie wykonuje się tylko wtedy i taką metodą, jaką producent dopuszcza dla danego wkładu. Po zamknięciu obudowy sprawdza się prawidłowe osadzenie, uszczelnienie i działanie sygnalizacji; pozostający alarm wymaga wyjaśnienia przyczyny.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać komunikat i bezpiecznie zatrzymać pracę do obsługi.
  2. Wskazać filtr i przygotować czysty dostęp.
  3. Skontrolować wkład, uszczelnienia i obudowę.
  4. Wymienić albo dopuszczoną metodą oczyścić właściwy wkład.
  5. Zmontować i sprawdzić wynik oraz sygnalizację.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj wskaźnika, dopuszczenie czyszczenia, obsługa wkładu bezpieczeństwa i sposób kasowania wskaźnika zależą od konstrukcji.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać komunikat i bezpiecznie zatrzymać pracę do obsługi.
  • Zmontować i sprawdzić wynik oraz sygnalizację.

Proszę omówić obsługę techniczną codzienną silnika przed pracą na dwóch dowolnie wybranych układach.

W skrócie

Kontrola dwóch układów powinna pokazać ich rzeczywisty stan przed uruchomieniem silnika. W napędzie spalinowym mogą to być smarowanie i chłodzenie, a w elektrycznym stan dostępnych elementów zasilania i chłodzenia; wynik każdego sprawdzenia podaje się osobno.

Pełne opracowanie

Przed pracą rozpoznaje się napęd egzaminowanej maszyny. Dla silnika spalinowego można wybrać układ smarowania: wskazać wskaźnik i wlew, wykonać miarodajny pomiar oleju oraz ocenić wycieki. Następnie sprawdza się chłodzenie, wskazując właściwy obieg i jego elementy.

Przy chłodzeniu cieczą ocenia się poziom, przewody, szczelność i chłodnicę, bez otwierania gorącego układu. Przy chłodzeniu powietrzem kontroluje się drożność żeber i kanałów oraz stan wentylatora i napędu. Dla silnika elektrycznego dobiera się rzeczywiste układy: widoczny stan zasilania i osłon oraz chłodzenie; bez otwierania instalacji pod napięciem. Wynik każdej kontroli podaje się oddzielnie.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  2. Przy silniku spalinowym skontrolować smarowanie, w tym poziom oleju i wycieki.
  3. Sprawdzić chłodzenie odpowiednie do konstrukcji.
  4. Przy napędzie elektrycznym ograniczyć kontrolę elektryki do dopuszczonych oględzin oraz ocenić chłodzenie.
  5. Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każda maszyna ma silnik spalinowy. Dobór dwóch układów, punkty obsługi i próby muszą odpowiadać egzemplarzowi.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  • Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Proszę omówić procedurę sprawdzenia czystości filtra powietrza ze wskazaniem tego elementu na maszynie.

W skrócie

Sprawdzenie filtra obejmuje stan wkładu, obudowy, uszczelnień i dolotu przy zatrzymanej maszynie. Czyste przygotowanie miejsca obsługi oraz prawidłowy montaż chronią silnik przed brudem, a dopuszczalna metoda czyszczenia zależy od rodzaju wkładu.

Pełne opracowanie

Na zatrzymanej i zabezpieczonej maszynie wskazuje się właściwy filtr oraz wskaźnik jego stanu, jeśli występuje. Okolicę pokrywy należy oczyścić przed otwarciem. Demontaż ogranicza się do elementów przewidzianych dla operatora i wykonuje tak, aby nie uszkodzić wkładu ani nie wprowadzić zabrudzeń do dolotu.

Kontrola obejmuje zabrudzenie i uszkodzenia wkładu, stan uszczelnień oraz obudowy. Oczyszczenie lub wymiana zależą od rodzaju filtra; nie zakłada się, że każdy papierowy wkład można przedmuchać. Po prawidłowym montażu zamyka się obudowę, potwierdza osadzenie i dokonuje przewidzianej kontroli działania.

Przebieg czynności

  1. Wskazać filtr i ewentualny wskaźnik zanieczyszczenia.
  2. Zatrzymać i zabezpieczyć silnik oraz oczyścić otoczenie obudowy.
  3. Otworzyć i skontrolować tylko elementy dostępne w obsłudze operatora.
  4. Ocenić zabrudzenie, uszkodzenia, uszczelnienia i potrzebę wymiany.
  5. Prawidłowo zamontować wkład, zamknąć obudowę i sprawdzić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób oceny, demontażu i czyszczenia oraz zasady wymiany wkładu bezpieczeństwa wynikają z instrukcji filtra.

Warto pamiętać

  • Wskazać filtr i ewentualny wskaźnik zanieczyszczenia.
  • Prawidłowo zamontować wkład, zamknąć obudowę i sprawdzić wynik.

Proszę sprawdzić stan techniczny zamontowanego w maszynie narzędzia roboczego.

W skrócie

Przed użyciem narzędzia sprawdza się jego zgodność z zadaniem, stopień zużycia i pewność zamocowania. Oględziny wymagają zabezpieczenia oraz podparcia osprzętu; uszkodzenia i braki w ryglowaniu trzeba wyjaśnić przed próbą pracy.

Pełne opracowanie

Przed pracą należy rozpoznać zamontowane narzędzie i jego zgodność z zadaniem. Oględziny obejmują zęby lub czerpaki, ogniwa, łączenia oraz prowadzenie łańcucha. Trzeba sprawdzić zużycie części stykających się z materiałem, pęknięcia, deformacje, kompletność elementów wymiennych oraz zabezpieczenia mocowania. Dostęp wymaga unieruchomienia i bezpiecznego podparcia narzędzia.

Po oczyszczeniu miejsc kontroli porównuje się stan z kryteriami dokumentacji. Nie zastępuje się brakującego zabezpieczenia przypadkowym elementem i nie obchodzi ryglowania. Po prawidłowym zamocowaniu wykonuje się tylko przewidziane potwierdzenie funkcji w wolnej strefie; usterkę trzeba zgłosić przed użyciem.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać narzędzie: zęby lub czerpaki, ogniwa, łączenia oraz prowadzenie łańcucha.
  2. Zabezpieczyć je przed ruchem i zapewnić dostęp.
  3. Ocenić zużycie, uszkodzenia i kompletność części roboczych.
  4. Sprawdzić zamocowanie oraz zabezpieczenia.
  5. Potwierdzić wynik i nie używać narzędzia niespełniającego wymagań.

Dla konkretnego urządzenia

Typ narzędzia, sposób ryglowania, kryteria zużycia i metoda potwierdzenia mocowania są zależne od wyposażenia.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać narzędzie: zęby lub czerpaki, ogniwa, łączenia oraz prowadzenie łańcucha.
  • Potwierdzić wynik i nie używać narzędzia niespełniającego wymagań.

Proszę omówić obsługę codzienną układu hydraulicznego przed pracą.

W skrócie

Hydraulikę ocenia się przez pomiar poziomu oleju, oględziny całego dostępnego obiegu i przewidzianą próbę działania. Uszkodzenia przewodów, wycieki lub objawy zagrażające utrzymaniu osprzętu wymagają usunięcia przed pracą.

Schemat poglądowyMiejsca oględzin przewodu hydraulicznego

Oględziny obejmują powłokę, złącza i prowadzenie przewodu. Przetarcia, wybrzuszenia i ślady wycieku wymagają oceny. Wycieku pod ciśnieniem nie szuka się dłonią.

Pełne opracowanie

Po zabezpieczeniu osprzętu sprawdza się poziom oleju w warunkach pomiaru. Oględziny prowadzi się po przebiegu układu: zbiornik, przewody, złącza, siłowniki, zawory i chłodnica, jeśli występuje. Trzeba szukać otarć, wybrzuszeń, wycieków, luźnych mocowań i uszkodzeń części prowadzących.

Nie sprawdza się wycieku dłonią i nie dokręca połączeń pod ciśnieniem. Po oględzinach i zamknięciu osłon można przeprowadzić przewidzianą próbę w wolnej strefie, obserwując działanie i nietypowe objawy. Niesprawność zagrażającą utrzymaniu osprzętu lub szczelności trzeba usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Bezpiecznie odstawić osprzęt i przygotować układ do oględzin.
  2. Sprawdzić poziom oleju i stan zbiornika.
  3. Obejrzeć przewody, złącza, siłowniki, mocowania i chłodzenie.
  4. Ocenić szczelność bez dotykania strugi oleju.
  5. Wykonać dopuszczoną próbę funkcji w wolnej strefie albo wyłączyć niesprawną maszynę z użycia.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie pomiarowe, punkty kontroli, redukcja ciśnienia i zakres prób zależą od układu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Bezpiecznie odstawić osprzęt i przygotować układ do oględzin.
  • Wykonać dopuszczoną próbę funkcji w wolnej strefie albo wyłączyć niesprawną maszynę z użycia.

Proszę wskazać umiejscowienie wskaźników płynów eksploatacyjnych występujących w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin.

W skrócie

Każdy wskaźnik trzeba przypisać do właściwego obiegu i wyjaśnić warunki jego odczytu. Przegląd obejmuje tylko płyny występujące w danej maszynie; pomiar poziomu należy odróżnić od alarmów ciśnienia i temperatury.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Na maszynie odnajduje się wskaźniki właściwych obiegów: paliwa, hydrauliki, oleju silnikowego i chłodziwa, jeśli występują. Następnie wskazuje się pozostałe punkty, na przykład przekładni, zwolnic, hamulców lub spryskiwacza, wyłącznie gdy dana konstrukcja je ma. Każdy wskaźnik trzeba powiązać z konkretnym obiegiem.

Przy każdym miejscu należy wyjaśnić sposób odczytu i warunki wiarygodnego pomiaru. Bagnet, wziernik i elektroniczny pomiar mogą wymagać różnych położeń i temperatur. Kontrolka niskiego ciśnienia oleju nie jest zamiennikiem wskaźnika poziomu. Wskazanie punktów nie wymaga otwierania gorących lub pozostających pod ciśnieniem układów.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać obiegi rzeczywiście występujące w maszynie.
  2. Wskazać kolejno ich wskaźniki lub miejsca pomiaru.
  3. Nazwać płyn i wielkość mierzoną w danym punkcie.
  4. Podać warunki odczytu z bagnetu, wziernika lub wyświetlacza.
  5. Zgłosić brak czytelności, uszkodzenie lub nieprawidłowy wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Nie wszystkie wymienione przykłady obiegów występują w każdym modelu; rozmieszczenie i warunki odczytu są indywidualne.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać obiegi rzeczywiście występujące w maszynie.
  • Zgłosić brak czytelności, uszkodzenie lub nieprawidłowy wynik.

Proszę omówić przygotowanie maszyny lub urządzenia do transportu na innym środku transportu.

W skrócie

Bezpieczny przewóz zaczyna się od dopasowania środka transportu do masy i wymiarów maszyny oraz przygotowania najazdu. Po załadunku zabezpiecza się jazdę, ruchome zespoły i luźne części, korzystając z przewidzianych blokad i punktów mocowania.

Pełne opracowanie

Przed załadunkiem porównuje się masę i wymiary zestawu z możliwościami środka transportu, sprawdza podparcie oraz stan najazdów i wyznacza wolną strefę manewru. Osprzęt ustawia się do wjazdu tak, by zapewnić stateczność i prześwit bez kolizji. Należy ustalić jednoznaczne sygnały i osobę kierującą manewrem.

Po ustawieniu maszyny na platformie unieruchamia się jazdę, osprzęt i elementy obrotowe lub przegubowe wymaganymi blokadami. Mocowanie wykonuje się w przeznaczonych punktach, z uwzględnieniem masy i układu ładunku. Części luźne zabezpiecza się osobno. Jeżeli do załadunku służy wciągarka, nie wolno przebywać przy napiętej linie ani za wciąganą maszyną.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić zgodność masy i wymiarów z transportem oraz przygotowanie najazdów.
  2. Wyznaczyć strefę i uzgodnić sygnały.
  3. Ustawić osprzęt do wjazdu i płynnie wykonać manewr.
  4. Unieruchomić jazdę oraz wymagane przeguby, obrót i osprzęt.
  5. Zamocować maszynę we właściwych punktach i skontrolować zabezpieczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Masa konfiguracji, położenia transportowe, blokady, punkty i sposób mocowania oraz wymagania przewoźnika muszą być znane dla zestawu.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić zgodność masy i wymiarów z transportem oraz przygotowanie najazdów.
  • Zamocować maszynę we właściwych punktach i skontrolować zabezpieczenia.

Proszę wskazać trzy przykładowe punkty smarne w maszynie lub urządzeniu.

W skrócie

Wskazanie trzech punktów smarnych powinno wyjaśniać, które elementy są smarowane i jak uzyskać do nich bezpieczny dostęp. Rodzaj smaru, dawkę i okres obsługi ustala się z planu smarowania, a przyłącza oczyszcza przed użyciem.

Schemat poglądowyPunkt smarny - przykład smarowniczki

Najpierw identyfikuje się właściwy punkt i czyści jego otoczenie. Rodzaj smaru, dawkę oraz położenie mechanizmu określa instrukcja. Smarowanie wykonuje się przy zabezpieczonej maszynie.

Pełne opracowanie

Przy zabezpieczonym osprzęcie odnajduje się trzy punkty objęte obsługą operatora. Przykładowy zakres dla tej maszyny to: łożyskowanie napędu łańcucha, przegub ramienia i punkt oczyszczacza wskazane w planie. Trzeba rozpoznać smarowniczkę lub inne przewidziane przyłącze, a nie pomylić go z korkiem innego obiegu.

Dla każdego punktu trzeba wskazać smarowany element, wymagany środek i sposób dostępu. Smarowniczkę oczyszcza się przed podaniem smaru; ilości i okresowości nie dobiera się na wyczucie. Po obsłudze zabezpiecza się punkt przed zabrudzeniem i usuwa nadmiar z miejsca stwarzającego zagrożenie poślizgu.

Przebieg czynności

  1. Wybrać z planu trzy punkty dostępne w obsłudze operatora.
  2. Zabezpieczyć mechanizm przed ruchem i zapewnić dostęp.
  3. Wskazać każdy punkt na maszynie i nazwać smarowane połączenie.
  4. Opisać oczyszczenie oraz podanie właściwej ilości smaru.
  5. Przywrócić zabezpieczenie punktów i ocenić wykonanie.

Dla konkretnego urządzenia

Przykładowe przeguby nie występują w każdej maszynie. Obowiązuje rzeczywista lista punktów, rodzaj smaru i metoda z planu smarowania.

Warto pamiętać

  • Wybrać z planu trzy punkty dostępne w obsłudze operatora.
  • Przywrócić zabezpieczenie punktów i ocenić wykonanie.

Proszę wskazać gdzie znajduje się wyjście awaryjne (ewakuacyjne) z kabiny operatora. Kiedy i w jaki sposób należy z niego skorzystać.

W skrócie

Trzeba wskazać wyjście awaryjne i sposób jego użycia, a także sprawdzić dostępność bez wykonywania niszczącej próby.

Pełne opracowanie

W kabinie identyfikuje się oznakowaną drogę ewakuacji: dodatkowe drzwi, okno lub właz przewidziany przez producenta. Wskazuje się mechanizm zwolnienia oraz narzędzie, jeśli jest wymagane. Kontrola obejmuje brak przeszkód i dostępność wszystkich elementów potrzebnych do opuszczenia kabiny.

Wyjście awaryjne wykorzystuje się przy zagrożeniu, gdy zwykła droga jest niedostępna lub niebezpieczna. Trzeba znać kierunek otwarcia i sposób dalszego bezpiecznego opuszczenia maszyny. Nie zakłada się, że dowolną szybę można rozbić lub że każdy model ma ten sam mechanizm. Przy demonstracji opisuje się czynność, której wykonanie uszkodziłoby element.

Przebieg czynności

  1. Odnaleźć oznaczone wyjście awaryjne.
  2. Wskazać mechanizm zwolnienia i wymagane narzędzie.
  3. Sprawdzić drożność dojścia i możliwość dostępu do mechanizmu.
  4. Wyjaśnić sytuację użycia i kolejność ewakuacji.
  5. Zgłosić brak narzędzia, blokadę lub uszkodzenie.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj szyby, narzędzie, mechanizm i droga wyjścia wynikają z konstrukcji kabiny.

Warto pamiętać

  • Odnaleźć oznaczone wyjście awaryjne.
  • Zgłosić brak narzędzia, blokadę lub uszkodzenie.

Proszę dokonać oceny stanu technicznego układu roboczego.

W skrócie

W koparce łańcuchowej kontroluje się łańcuch z narzędziami, prowadnicę, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: kontrolowane uruchomienie narzędzia i odstawy przy wolnej strefie, bez ręcznego oczyszczania w ruchu. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić czynności, jakie należy wykonać podczas obsługi codziennej osprzętu kopiącego łańcuchowego. Na co należy zwrócić uwagę.

W skrócie

W koparce łańcuchowej kontroluje się łańcuch z narzędziami, prowadnicę, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: kontrolowane uruchomienie narzędzia i odstawy przy wolnej strefie, bez ręcznego oczyszczania w ruchu. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: łańcuch roboczy, zęby lub czerpaki, prowadnica, napinanie, odbiór urobku i zespół oczyszczania dna.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji informację dotyczącą pojemności zbiornika paliwa oraz podać jaki rodzaj paliwa jest właściwy dla wskazanej maszyny lub urządzenia.

W skrócie

Dane o paliwie ustala się z instrukcji właściwego modelu, a następnie odnosi do oznaczonego wlewu na maszynie. Nominalna pojemność zbiornika nie określa ilości potrzebnej przy tankowaniu - ta zależy również od aktualnego napełnienia.

Pełne opracowanie

Najpierw potwierdza się model maszyny i silnika oraz właściwe wydanie instrukcji. W tabeli paliw i pojemności odnajduje się zbiornik paliwa, a nie zbiornik hydrauliczny lub inny obieg. Odczytuje się pojemność i wymagania jakościowe paliwa; sama barwa cieczy nie pozwala ich ustalić.

Na maszynie wskazuje się właściwy wlew i jego oznaczenie, wyjaśniając bezpieczne tankowanie: zabezpieczony napęd, brak źródeł zapłonu, czysty sprzęt i ochrona przed rozlaniem. Pojemność nominalna nie oznacza ilości do dolania niezależnie od obecnego stanu. Gdy egzemplarz ma napęd bez paliwa, trzeba wykazać tę różnicę zamiast podawać fikcyjną pojemność.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić model i właściwą instrukcję.
  2. Odszukać tabelę paliw oraz pojemność właściwego zbiornika.
  3. Odczytać rodzaj i specyfikację paliwa.
  4. Wskazać wlew i odróżnić pojemność od bieżącej dolewki.
  5. Wyjaśnić przygotowanie do tankowania i zapobieganie rozlaniu.

Dla konkretnego urządzenia

Pojemność, specyfikacja i wlew paliwa są zależne od egzemplarza; nie każdy napęd korzysta z paliwa.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić model i właściwą instrukcję.
  • Wyjaśnić przygotowanie do tankowania i zapobieganie rozlaniu.

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji dane dotyczące właściwej ilości oleju w układzie smarowania silnika oraz odszukać informację na temat rodzaju oleju zalecanego przez producenta maszyny.

W skrócie

Dobór oleju silnikowego opiera się na specyfikacji i warunkach eksploatacji podanych w instrukcji. Osobno ustala się ilość przy wymianie i ilość do uzupełnienia, która wynika z rzeczywistego odczytu poziomu.

Pełne opracowanie

W danych eksploatacyjnych silnika odnajduje się specyfikację środka smarnego, lepkość w wymaganych warunkach oraz tabelę ilości. Należy sprawdzić opis wartości, w tym czy dotyczy wymiany z filtrem lub bez niego. Nazwa marki oleju nie zastępuje wymagań jakościowych producenta.

Następnie wskazuje się właściwy wlew i sposób kontroli poziomu. Przed dolewką wykonuje się miarodajny odczyt i dodaje tylko brakującą ilość, bez przekroczenia oznaczenia. Nie wolno wlewać całej pojemności układu jako zwykłego uzupełnienia ani przenosić danych z podobnej maszyny z innym silnikiem.

Przebieg czynności

  1. Zidentyfikować silnik i właściwą tabelę obsługową.
  2. Odczytać wymaganą specyfikację oraz lepkość oleju.
  3. Odszukać ilość i warunki, których dotyczy podana pojemność.
  4. Wskazać właściwy wlew i wskaźnik poziomu.
  5. Wyjaśnić różnicę między wymianą a dolewką wynikającą z pomiaru.

Dla konkretnego urządzenia

Wartości zależą od silnika, filtra i wariantu obsługi; przy napędzie elektrycznym nie dopisuje się nieistniejącego układu oleju silnikowego.

Warto pamiętać

  • Zidentyfikować silnik i właściwą tabelę obsługową.
  • Wyjaśnić różnicę między wymianą a dolewką wynikającą z pomiaru.

Proszę sprawdzić działanie oświetlenia maszyny.

W skrócie

Próba oświetlenia ma potwierdzić, że wymagane lampy rzeczywiście świecą i zapewniają widoczność. Obejmuje oględziny kloszy, mocowań i przewodów oraz kolejne włączenie funkcji na maszynie zabezpieczonej przed ruchem.

Pełne opracowanie

Maszynę należy zabezpieczyć przed ruchem i przygotować zasilanie do próby. Ocenia się klosze, mocowania, zabrudzenia i widoczne uszkodzenia przewodów, a następnie kolejno włącza wymagane światła. Oględziny lamp organizuje się bez pozostawiania osób na torze możliwego ruchu.

Sprawdza się światła robocze i te drogowe, sygnalizacyjne lub ostrzegawcze, w które model jest wyposażony i których wymaga dana praca. Pozycja przełącznika nie potwierdza świecenia lampy. Po próbie wyłącza się niepotrzebne funkcje, przywraca stan bezpieczny i zgłasza usterki, które przed pracą trzeba usunąć.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  2. Obejrzeć klosze, mocowania i widoczne przewody.
  3. Kolejno włączyć poszczególne wymagane światła.
  4. Potwierdzić rzeczywiste działanie i oświetlenie właściwej strefy.
  5. Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres lamp, sposób włączenia i wymagania robocze/drogowe zależą od wyposażenia i rodzaju pracy.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  • Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Proszę przeprowadzić kontrolę kompletności obowiązkowego wyposażenia maszyny lub urządzenia pod kątem bezpieczeństwa pracy i obsługi. Kontrola przed podjęciem pracy w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Przed pracą porównuje się wymagane wyposażenie z tym, które jest zamontowane, dostępne i sprawne. Oględziny osłon, stanowiska oraz sprzętu ochronnego uzupełnia się dopuszczonymi próbami blokad i ostrzegania.

Pełne opracowanie

Przed uruchomieniem kontroluje się wymagane osłony, blokady, dostęp do sterowania i wyłączników, stan stanowiska operatora oraz widoczność. Sprawdza się także oznaczenia i sprzęt wymagany dla danej pracy. Nie przyjmuje się, że brakujący element był opcjonalny tylko dlatego, że go zdemontowano.

W przygotowanej strefie wykonuje się dopuszczone próby funkcji, na przykład ostrzegania lub blokady sterowania, bez obchodzenia zabezpieczeń. Dla sprzętu ochronnego, ratunkowego i gaśniczego potwierdza się stan, dostęp oraz aktualność wymaganej obsługi. Końcowy wynik musi wskazywać, czy maszyna ma wyposażenie potrzebne do rozpoczęcia pracy.

Przebieg czynności

  1. Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  2. Skontrolować osłony, blokady, widoczność i stanowisko operatora.
  3. Sprawdzić dostęp do elementów zatrzymania i ostrzegania.
  4. Wykonać przewidziane bezpieczne próby oraz kontrolę sprzętu ochronnego.
  5. Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każdy model ma takie same układy ochronne; próby i lista obowiązkowego wyposażenia muszą dotyczyć egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  • Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Proszę przeprowadzić obsługę systemu centralnego smarowania. W przypadku kiedy maszyna w taki układ nie jest wyposażona proszę omówić, w jaki sposób jest realizowana obsługa punktów smarnych.

W skrócie

Centralne smarowanie wymaga sprawdzenia ilości środka, szczelności przewodów i rzeczywistego podawania smaru do punktów. Miejsca nieobjęte układem, a także maszyny bez takiego wyposażenia, obsługuje się według właściwego planu smarowania.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się pompę lub zespół podający, zbiornik i obsługiwane punkty. Sprawdza się ilość właściwego środka, stan przewodów i złączy oraz widoczne uszkodzenia. Uzupełnia się przez przeznaczone miejsce, czystym sprzętem, a przewidzianą próbę wykonuje w warunkach bezpiecznych dla osób przy mechanizmie.

Pełny zasobnik nie potwierdza, że smar dociera do każdego punktu, dlatego wynik trzeba powiązać z działaniem układu i wskazaniami. Punkty poza centralnym smarowaniem nadal obsługuje się według planu. Bez układu centralnego mechanizm zabezpiecza się, oczyszcza smarowniczki i podaje właściwy smar w wymaganej ilości, kończąc ochroną punktów przed zabrudzeniem.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić, czy maszyna ma smarowanie centralne i które punkty ono obejmuje.
  2. Ocenić poziom smaru, przewody i połączenia.
  3. Czystym sprzętem uzupełnić środek, jeśli jest to potrzebne.
  4. Wykonać przewidzianą próbę i skontrolować rezultat.
  5. Obsłużyć punkty ręczne oraz zgłosić niedrożność lub uszkodzenie.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj smaru, ilość, metoda napełniania, funkcja testowa i punkty nieobjęte układem wynikają z planu konkretnej maszyny.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić, czy maszyna ma smarowanie centralne i które punkty ono obejmuje.
  • Obsłużyć punkty ręczne oraz zgłosić niedrożność lub uszkodzenie.

Proszę wskazać skrzynkę bezpiecznikową maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę podać parametry bezpiecznika dla zabezpieczenia obwodu oświetlenia roboczego oraz podać główną zasadę wymiany bezpieczników.

W skrócie

Bezpiecznik oświetlenia identyfikuje się po opisie obwodu i parametrach z dokumentacji. Wymiana wymaga przygotowania zasilania i użycia właściwego elementu; ponowne przepalenie wskazuje na potrzebę wyjaśnienia usterki instalacji.

Pełne opracowanie

W instrukcji lub na opisie skrzynki identyfikuje się obwód oświetlenia roboczego i właściwy element ochronny. Odczytuje się wymagane parametry, a nie tylko kolor lub rozmiar obudowy. Dostęp do skrzynki i przygotowanie zasilania muszą odpowiadać procedurze maszyny.

Przy uszkodzeniu ustala się przyczynę w dopuszczonym zakresie, a czynności wymagające ingerencji w instalację przekazuje odpowiedniej osobie. Wymienia się element na właściwy dla obwodu, zamyka obudowę i sprawdza działanie. Kolejne przepalenie wymaga wyjaśnienia usterki; mostek lub większy prąd znamionowy nie są naprawą.

Przebieg czynności

  1. Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  2. Wskazać właściwy bezpiecznik i odczytać parametry.
  3. Wyjaśnić przygotowanie zasilania i zakres dozwolonej obsługi.
  4. Zastosować wymagany element zamiast mostka lub większego zabezpieczenia.
  5. Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie skrzynki, parametry i sposób odłączenia zasilania muszą pochodzić z instrukcji lub oznaczeń egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  • Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Proszę sprawdzić, czy na wyposażeniu maszyny powinna być gaśnica. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności proszę wskazać miejsce jej przechowywania oraz skontrolować termin jej ważności.

W skrócie

Sprawdzenie gaśnicy ma potwierdzić, że wymagany sprzęt jest dostępny i gotowy do użycia. Ocenia się mocowanie, obudowę, zabezpieczenia, oznaczenia i aktualność obsługi, bez próbnego uruchamiania gaśnicy.

Pełne opracowanie

W dokumentacji i wymaganiach stanowiska należy potwierdzić, jakie wyposażenie gaśnicze ma być na maszynie. Wskazuje się miejsce przechowywania i sposób wyjęcia, sprawdzając mocowanie oraz to, czy osprzęt lub bagaż nie ograniczają dostępu. Oględziny obejmują obudowę, zabezpieczenie uruchomienia i stan elementów podawania środka.

Sprawdza się czytelność instrukcji, oznaczenia przeglądu lub termin wymaganej obsługi i wskaźnik ciśnienia, jeśli występuje w tej konstrukcji. Gaśnicy nie uruchamia się próbnie na egzaminie jako sposobu kontroli. Brak, uszkodzenie lub nieaktualny wymagany przegląd zgłasza się do usunięcia, a sprzęt odkłada w prawidłowe miejsce.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  2. Wskazać mocowanie oraz dostęp do niej.
  3. Obejrzeć obudowę, zabezpieczenie i elementy robocze.
  4. Sprawdzić oznaczenie kontroli, termin i wskaźnik, jeśli występuje.
  5. Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj gaśnicy, jej miejsce oraz zasady i terminy kontroli wynikają z wyposażenia oraz dokumentacji; wskaźnik ciśnienia nie występuje w każdym typie.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  • Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Proszę omówić obsługę układu roboczego przy założeniu, że czynności te zostaną wykonane w ramach obsługi technicznej codziennej bezpośrednio po pracy.

W skrócie

Zakończenie pracy obejmuje właściwą sekwencję zatrzymania, bezpieczne odstawienie i obsługę przewidzianą dla danego osprzętu. Po oczyszczeniu ocenia się jego stan, wykonuje wymagane czynności końcowe i zgłasza usterki przed pozostawieniem maszyny.

Pełne opracowanie

Najpierw kończy się cykl, odsuwa od stref zagrożenia i przygotowuje postój: wyprowadzić i odstawić narzędzie, zatrzymać łańcuch i odstawę oraz zabezpieczyć napędy. Napędy zatrzymuje się właściwą sekwencją, uwzględniając wymagane schłodzenie lub opróżnienie ciągu. Przed ręczną obsługą usuwa się energię niebezpieczną dla czynności i zabezpiecza możliwość ponownego uruchomienia.

Po oczyszczeniu należy ponownie ocenić zęby lub czerpaki, ogniwa, łączenia oraz prowadzenie łańcucha, połączenia, mocowania i widoczne przewody. Wykonuje się przewidziane smarowanie i inne czynności końcowe, bez naprawy w ruchu. Usterki zapisuje się lub zgłasza, przywraca osłony i pozostawia maszynę w stanie bezpiecznym dla otoczenia.

Przebieg czynności

  1. Zakończyć cykl i przygotować postój: wyprowadzić i odstawić narzędzie, zatrzymać łańcuch i odstawę oraz zabezpieczyć napędy.
  2. Zatrzymać napędy w wymaganej kolejności.
  3. Zabezpieczyć obciążenia i energię przed ręczną obsługą.
  4. Oczyścić i skontrolować narzędzie, połączenia i przewody.
  5. Wykonać przewidziane smarowanie, zgłosić usterki i zabezpieczyć dostęp.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie postojowe, chłodzenie napędu, odciążenie układów i czynności po pracy są właściwe dla modelu oraz miejsca postoju.

Warto pamiętać

  • Zakończyć cykl i przygotować postój: wyprowadzić i odstawić narzędzie, zatrzymać łańcuch i odstawę oraz zabezpieczyć napędy.
  • Wykonać przewidziane smarowanie, zgłosić usterki i zabezpieczyć dostęp.

Proszę omówić procedurę zerowania układu hydraulicznego z uwzględnieniem warunków technicznych maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę omówić w jakich sytuacjach zerowanie układu hydraulicznego jest konieczne.

W skrócie

Bezpieczne odciążenie hydrauliki wymaga najpierw opuszczenia lub mechanicznego zabezpieczenia osprzętu. Następnie usuwa się ciśnienie właściwą procedurą i potwierdza wynik metodą z dokumentacji, uwzględniając energię pozostającą w poszczególnych obwodach.

Pełne opracowanie

Zerowanie jest potrzebne przed czynnościami wymagającymi bezpiecznego otwarcia lub rozłączenia hydrauliki i w innych sytuacjach wskazanych w instrukcji. Najpierw opuszcza się albo mechanicznie zabezpiecza osprzęt i unieruchamia maszynę, aby uwolnienie ciśnienia nie spowodowało opadnięcia ciężaru.

Następnie wykonuje się właściwe odciążenie obwodów: w niektórych konstrukcjach przez przewidziane ruchy sterowania, w innych z wymaganym zasilaniem sterowników lub osobną procedurą dla akumulatorów hydraulicznych. Potwierdza się bezpieczny stan metodą z dokumentacji. Nie służy do tego poluzowanie przypadkowego przewodu ani sprawdzanie dłonią.

Przebieg czynności

  1. Wskazać sytuację wymagającą usunięcia ciśnienia.
  2. Odstawić i zabezpieczyć osprzęt oraz unieruchomić maszynę.
  3. Zatrzymać napęd i przygotować sterowanie do procedury dla danego modelu.
  4. Usunąć ciśnienie we wskazanych obwodach, uwzględniając akumulatory.
  5. Potwierdzić bezpieczny stan i zabezpieczyć przed ponownym uruchomieniem.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób sterowania, wymagane zasilanie i obwody z magazynowaną energią muszą być rozpoznane dla egzemplarza. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Wskazać sytuację wymagającą usunięcia ciśnienia.
  • Potwierdzić bezpieczny stan i zabezpieczyć przed ponownym uruchomieniem.

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Omówienie piktogramów powinno łączyć znaczenie każdego znaku z miejscem jego występowania i wymaganym zachowaniem. Wybiera się oznaczenia rzeczywiście obecne na maszynie lub w jej instrukcji, a braki i nieczytelność zgłasza do odtworzenia.

Pełne opracowanie

Wybiera się trzy rzeczywiście obecne piktogramy albo wskazane w instrukcji. Dla każdego podaje się znaczenie, miejsce występowania i wymagane zachowanie. Można omówić znak nakazujący zapoznanie się z instrukcją, ostrzeżenie przed cieczą pod wysokim ciśnieniem i oznaczenie konieczności użycia pasa, jeśli takie znaki występują w danym modelu.

Wyjaśnienie powinno prowadzić do działania: zapoznania z procedurą, zabezpieczenia ciśnienia przed obsługą lub prawidłowego zajęcia stanowiska. Znaczenia nie ustala się wyłącznie z koloru. Nieczytelne lub brakujące oznaczenie zgłasza się do odtworzenia, bez usuwania znaków ostrzegawczych podczas pracy.

Przebieg czynności

  1. Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  2. Odczytać ich znaczenie w dokumentacji.
  3. Dla każdego nazwać zagrożenie albo nakaz.
  4. Opisać właściwe zachowanie podczas pracy lub obsługi.
  5. Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw trzech znaków dobiera się do egzemplarza; przykład nie zakłada obecności identycznych naklejek na wszystkich maszynach.

Warto pamiętać

  • Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  • Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Zadania praktyczne(2)

Proszę wykopać rów na maksymalną głębokość, o długości umożliwiającej opuszczenie i rozpoczęcie pracy zespołu oczyszczania wykopu.

W skrócie

Rów wykonuje się po wytyczeniu trasy i rozpoznaniu gruntu, stopniowo wprowadzając łańcuch i kontrolując głębokość oraz odbiór urobku.

Pełne opracowanie

Przejazd do stanowiska odbywa się z narzędziem w położeniu transportowym. Przed kopaniem kontroluje się trasę, instalacje, łańcuch, prowadzenie i zespół oczyszczania dna. Ustala się głębokość i długość zgodnie z punktem; przy wariancie maksymalnej głębokości trzeba potwierdzić granice konkretnej maszyny i warunki stanowiska.

Po rozruchu w wolnej strefie wprowadza się narzędzie kontrolowanie, a posuw dostosowuje do oporu i odstawy. Odcinek musi pozwalać na opuszczenie i rozpoczęcie pracy oczyszczacza, jeśli tego wymaga zadanie. Po osiągnięciu wymiarów wyprowadza się narzędzie, zatrzymuje mechanizmy i sprawdza przebieg oraz dno bez wchodzenia za ruchomy łańcuch.

Ten wariant wymaga maksymalnej głębokości właściwej dla maszyny i długości umożliwiającej rozpoczęcie pracy oczyszczacza.

Przebieg czynności

  1. Przejechać z zabezpieczonym osprzętem na rozpoznane stanowisko.
  2. Wytyczyć trasę i potwierdzić głębokość oraz długość z zadania.
  3. Sprawdzić łańcuch, odstawę i oczyszczacz oraz wolną strefę.
  4. Kontrolowanie zagłębiać i prowadzić posuw, uruchamiając oczyszczacz w wymaganych warunkach.
  5. Zakończyć, wyprowadzić narzędzie i sprawdzić wymiary rowu.

Dla konkretnego urządzenia

Głębokość, ustawienie prowadnicy i warunki użycia oczyszczacza są zależne od maszyny; realizuje się wariant wskazany w tym punkcie. Ten wariant wymaga maksymalnej głębokości właściwej dla maszyny i długości umożliwiającej rozpoczęcie pracy oczyszczacza.

Warto pamiętać

  • Przejechać z zabezpieczonym osprzętem na rozpoznane stanowisko.
  • Zakończyć, wyprowadzić narzędzie i sprawdzić wymiary rowu.

Proszę zaprezentować pracę koparki wielonaczyniowej łańcuchowej do rowów wykonując przejazd na przygotowane stanowisko robocze. Wykonać rów o długości 1 [m] i głębokości kopania 0,6 [m].

W skrócie

Rów wykonuje się po wytyczeniu trasy i rozpoznaniu gruntu, stopniowo wprowadzając łańcuch i kontrolując głębokość oraz odbiór urobku.

Pełne opracowanie

Przejazd do stanowiska odbywa się z narzędziem w położeniu transportowym. Przed kopaniem kontroluje się trasę, instalacje, łańcuch, prowadzenie i zespół oczyszczania dna. Ustala się głębokość i długość zgodnie z punktem; przy wariancie maksymalnej głębokości trzeba potwierdzić granice konkretnej maszyny i warunki stanowiska.

Po rozruchu w wolnej strefie wprowadza się narzędzie kontrolowanie, a posuw dostosowuje do oporu i odstawy. Odcinek musi pozwalać na opuszczenie i rozpoczęcie pracy oczyszczacza, jeśli tego wymaga zadanie. Po osiągnięciu wymiarów wyprowadza się narzędzie, zatrzymuje mechanizmy i sprawdza przebieg oraz dno bez wchodzenia za ruchomy łańcuch.

Ten wariant obejmuje przejazd do stanowiska i wykonanie rowu o długości 1 m oraz głębokości 0,6 m.

Przebieg czynności

  1. Przejechać z zabezpieczonym osprzętem na rozpoznane stanowisko.
  2. Wytyczyć trasę i potwierdzić głębokość oraz długość z zadania.
  3. Sprawdzić łańcuch, odstawę i oczyszczacz oraz wolną strefę.
  4. Kontrolowanie zagłębiać i prowadzić posuw, uruchamiając oczyszczacz w wymaganych warunkach.
  5. Zakończyć, wyprowadzić narzędzie i sprawdzić wymiary rowu.

Dla konkretnego urządzenia

Głębokość, ustawienie prowadnicy i warunki użycia oczyszczacza są zależne od maszyny; realizuje się wariant wskazany w tym punkcie. Ten wariant obejmuje przejazd do stanowiska i wykonanie rowu o długości 1 m oraz głębokości 0,6 m.

Warto pamiętać

  • Przejechać z zabezpieczonym osprzętem na rozpoznane stanowisko.
  • Zakończyć, wyprowadzić narzędzie i sprawdzić wymiary rowu.

Tematy uzupełniające(9)

Dodatkowe zagadnienia związane z obsługą urządzenia.

Co sprawdzić przed kopaniem rowu koparką łańcuchową?

W skrócie

Wąski rów również może przeciąć podziemną instalację.

Pełne opracowanie

Przed uruchomieniem trzeba rozpoznać przebieg projektowanego rowu i warunki terenu. Uzbrojenie podziemne oraz bezpieczne odległości muszą zostać ustalone przed zagłębieniem łańcucha.

Łańcuch pracuje w sposób utrudniający zauważenie przeszkody przed kontaktem z narzędziem. Wątpliwości co do instalacji wymagają wyjaśnienia, a nie próbnego nacięcia gruntu.

Warto pamiętać

  • Wytyczenie, uzbrojenie podziemne, grunt i bezpieczny pas pracy.

Co obejmuje kontrola roboczego łańcucha koparki do rowów?

W skrócie

Łańcuch i jego narzędzia muszą tworzyć sprawny zespół.

Pełne opracowanie

Przy zatrzymanym i zabezpieczonym układzie sprawdza się pęknięcia, brakujące elementy i nierównomierne zużycie. Kontroluje się również koła, prowadnice i mocowanie wysięgnika.

Uszkodzony ząb lub ogniwo może odpaść albo zaburzyć ruch całego łańcucha. Próba kopania nie służy do rozstrzygania, czy widoczne uszkodzenie jest jeszcze dopuszczalne.

Warto pamiętać

  • Zęby lub czerpaki, ogniwa, połączenia i stan prowadzenia.

Według czego ocenić prawidłowe napięcie łańcucha roboczego?

W skrócie

Napięcie sprawdza się w określonym przez producenta położeniu i stanie maszyny.

Pełne opracowanie

Łańcuch musi współpracować z kołami i prowadnicami bez nieprawidłowych luzów lub przeciążeń. Kontrola obejmuje sposób pomiaru oraz stan mechanizmu napinającego.

Regulacji nie wykonuje się przy poruszającym się łańcuchu. Maksymalne napięcie nie jest celem obsługi; ważna jest wartość właściwa dla konstrukcji i zużycia elementów.

Warto pamiętać

  • Według metody i wartości podanej w instrukcji koparki.

Przy niezmienionym posuwie łańcuch wyraźnie przeciąża się w twardszym gruncie. Co zrobić?

W skrócie

Posuw musi odpowiadać zdolności narzędzia do urabiania.

Pełne opracowanie

Koparka jednocześnie przemieszcza się i usuwa materiał z rowu. Jeżeli podawanie narzędzia w grunt jest zbyt szybkie, rośnie opór i pogarsza się kontrola pracy zespołu.

Należy skorygować pracę zgodnie z instrukcją. Gdy przyczyną może być nierozpoznana przeszkoda, trzeba zatrzymać kopanie i sprawdzić warunki, zamiast wymuszać ruch większą mocą.

Warto pamiętać

  • Zmniejszyć obciążenie i dostosować posuw do warunków.

Gdzie powinien trafiać grunt wynoszony z rowu przez układ roboczy?

W skrócie

Odbiór gruntu powinien zapewniać drożność kopania i bezpieczny odkład.

Pełne opracowanie

Przed pracą ustala się stronę odkładania i wolną przestrzeń dla materiału. Nie wolno kierować urobku w miejsca przejścia ludzi ani obciążać nim nieodpowiednio ściany rowu.

Przy zmianie kierunku lub sąsiedztwie przeszkód trzeba ponownie sprawdzić tor odstawy. Zator usuwa się po zatrzymaniu i zabezpieczeniu urządzeń, nie w trakcie ruchu.

Warto pamiętać

  • Do wyznaczonej strefy odkładu poza zagrożonym obszarem przy rowie.

Kamień zablokował łańcuch koparki. Jaka jest właściwa pierwsza reakcja?

W skrócie

Zablokowany łańcuch może ruszyć nagle po usunięciu przeszkody.

Pełne opracowanie

Zator nie oznacza braku energii w napędzie. Elementy mogą pozostawać naprężone, a zwolnienie przeszkody może spowodować nieoczekiwany ruch łańcucha.

Usuwanie wykonuje się według bezpiecznej procedury, po odizolowaniu napędu i zabezpieczeniu osprzętu. Powrót do pracy wymaga oględzin narzędzia i potwierdzenia, że strefa jest wolna.

Warto pamiętać

  • Zatrzymać układ i zabezpieczyć go przed przypadkowym ruchem.

Czy pomocnik może chodzić bezpośrednio za pracującym łańcuchem i poprawiać dno łopatą?

W skrócie

Pracownik nie może przebywać w zasięgu działania narzędzia.

Pełne opracowanie

Ruch łańcucha grozi pochwyceniem i uderzeniem wyrzucanym materiałem. Mała głębokość rowu nie usuwa tego zagrożenia.

Poprawki ręczne wymagają zatrzymania i zabezpieczenia maszyny oraz bezpiecznego dostępu do rowu. Osoba współpracująca może pracować wyłącznie w odpowiednio zabezpieczonej części wykopu.

Warto pamiętać

  • Nie; ręczne czynności trzeba oddzielić od pracy narzędzia.

Jak przejechać koparką łańcuchową na kolejne stanowisko?

W skrócie

Przejazd wymaga uwzględnienia wystającego zespołu roboczego.

Pełne opracowanie

Po zakończeniu rowu narzędzie odstawia się i ustawia według procedury przejazdu. Trzeba sprawdzić prześwit, skrajnię oraz zabezpieczenia osprzętu, jeśli są przewidziane.

Wąskie podwozie nie oznacza małego obrysu całej maszyny. Przy skręcie szczególnie ważna jest przestrzeń zajmowana przez wysięgnik i urządzenia oczyszczające.

Warto pamiętać

  • Z osprzętem ustawionym do transportu i sprawdzoną drogą manewru.

Przewód zasilający napęd łańcucha ma przetarcie i sączenie oleju. Co zrobić?

W skrócie

Przewód napędu roboczego wymaga sprawności i ochrony przed uszkodzeniem.

Pełne opracowanie

Oględziny obejmują połączenia, mocowania i miejsca styku przewodów z konstrukcją. Przetarcie może pogłębiać się podczas ruchu wysięgnika i prowadzić do gwałtownego wycieku.

Przed naprawą trzeba zatrzymać układ, zabezpieczyć osprzęt i usunąć energię resztkową właściwą procedurą. Doraźna osłona nie przywraca wytrzymałości uszkodzonego przewodu.

Warto pamiętać

  • Przerwać użytkowanie koparki, bezpiecznie zabezpieczyć osprzęt i zgłosić usterkę.
Wróć do spisu