Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Maszyny do rozkładania mieszanek mineralno- asfaltowych klasa II

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(27)

Proszę omówić obsługę akumulatora elektrycznego w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Codzienna kontrola obejmuje zamocowanie, obudowę, przewody i zaciski akumulatora; zakres kontroli elektrolitu zależy od konstrukcji.

Pełne opracowanie

Po zatrzymaniu maszyny i wyłączeniu odbiorników odszukuje się akumulator oraz oznaczenie jego typu. Oględziny ujawniają pęknięcia obudowy, ślady wycieku, luźne mocowanie, korozję zacisków i uszkodzenia izolacji. Narzędzi ani metalowych przedmiotów nie odkłada się na akumulatorze.

W akumulatorze z dostępnymi celami poziom elektrolitu można kontrolować tylko w zakresie dopuszczonym dla operatora. Zamkniętego akumulatora bezobsługowego nie otwiera się. Czyszczenie lub odłączanie wymaga odizolowania instalacji w kolejności właściwej dla maszyny; codzienna kontrola nie oznacza obowiązku odpinania klem. Uszkodzenie, wyciek lub przegrzewanie wymaga zgłoszenia przed użyciem.

Przebieg czynności

  1. Wyłączyć maszynę i odbiorniki, rozpoznać typ akumulatora oraz wymagane środki ochrony.
  2. Sprawdzić obudowę, uchwyt, przewody i połączenia bez zwierania biegunów.
  3. Odczytać wskaźnik stanu, jeżeli występuje; poziom elektrolitu kontrolować wyłącznie w konstrukcji, która to dopuszcza.
  4. Zamknąć osłonę, zgłosić niesprawność; czynności czyszczenia wykonywać po przewidzianym odłączeniu.

Dla konkretnego urządzenia

Typ akumulatora, dopuszczone czynności, sposób odłączania instalacji i ewentualne wymagania kontroli elektrolitu.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie konstrukcji akumulatora
  • Brak zwarć i nieuprawnionego otwierania

Proszę omówić w jaki sposób należy sprawdzić poziom oleju hydraulicznego w układzie roboczym oraz jak ten olej uzupełnić.

W skrócie

Poziom oleju hydraulicznego odczytuje się w określonym położeniu osprzętu i temperaturze; uzupełnienie wymaga czystego wlewu oraz właściwego oleju.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw ustala się położenie roboczych elementów do pomiaru. Zmiana wysunięcia siłowników przenosi olej między zbiornikiem a obwodami, dlatego przypadkowe ustawienie może dać błędny odczyt. Maszynę zabezpiecza się przed ruchem, a odczyt ze wziernika lub miarki porównuje z zakresem dla wymaganej temperatury.

Przed otwarciem zbiornika należy spełnić warunki redukcji ciśnienia określone dla tego zbiornika. Okolicę wlewu i sprzęt do dolewania oczyszcza się; olej o właściwej specyfikacji dodaje się niewielkimi porcjami, ponawiając odczyt. Zamknięcie wlewu oraz kontrola wycieków kończą czynność. Nawracający ubytek wymaga ustalenia przyczyny.

Przebieg czynności

  1. Ustawić maszynę na odpowiednim podłożu, zabezpieczyć ją i ustawić siłowniki do pomiaru.
  2. Zlokalizować wskaźnik zbiornika i odczytać poziom w wymaganych warunkach.
  3. W razie niedoboru przygotować właściwy olej oraz czysty wlew; bezpiecznie usunąć ciśnienie wymagane do otwarcia.
  4. Dolać do właściwego zakresu, zamknąć wlew i ocenić szczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Pozycje siłowników, temperatura pomiaru, znaki poziomu, sposób odpowietrzenia zbiornika i specyfikacja oleju.

Warto pamiętać

  • Warunki odczytu poziomu
  • Czystość i zgodność dolewanego oleju

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z układem roboczym maszyny.

W skrócie

Przegląd układu roboczego układarki MMA obejmuje odbiór, transport i rozdział mieszanki oraz stół, grzanie i sterowanie grubością.

Pełne opracowanie

Przy wyłączonym i zabezpieczonym napędzie ogląda się kosz z klapami i rolkami, podajniki zgrzebłowe, ślimaki oraz stół. Szuka się narostów, pęknięć, deformacji i luźnych mocowań; sprawdza się dostępne przekładnie, smarowanie, przewody hydrauliczne i osłony. Pod elementami podniesionymi wymagane jest przewidziane podparcie.

Ocenia się rozsuwanie stołu, płytę gładzącą, elementy wstępnego zagęszczania oraz instalację grzewczą właściwego typu. Czujniki ilości mieszanki i niwelacji powinny być czyste, prawidłowo zamocowane i nieuszkodzone. Po zamknięciu osłon dozwolona próba z bezpiecznego stanowiska potwierdza reakcję podawania, rozsuwania i sterowania; nie usuwa się resztek przy ruchu.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i elementy podniesione.
  2. Obejrzeć kosz, rolki, zgrzebła, ślimaki i stół wraz z mocowaniami.
  3. Sprawdzić hydraulikę, smarowanie, grzanie i czujniki.
  4. Przywrócić osłony, wykonać dozwoloną próbę i ocenić reakcję układów.

Dla konkretnego urządzenia

Punkty podparcia, poziomy przekładni, smarowanie, ustawienia podajników oraz procedury grzania i prób.

Warto pamiętać

  • Cała droga mieszanki
  • Kontrola stołu i czujników

Proszę omówić, jak sprawdzić poziom płynu chłodniczego i jak go prawidłowo uzupełnić. W przypadku maszyn chłodzonych powietrzem proszę omówić czynności obsługi technicznej codziennej tego systemu.

W skrócie

Układ chłodzenia cieczą kontroluje się po ostygnięciu; przy chłodzeniu powietrzem ocenia się drożność przepływu oraz stan osłon i wentylatora.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

W układzie cieczowym rozpoznaje się zbiornik wyrównawczy, przewody, chłodnicę i wskaźnik poziomu. Na zimnym układzie sprawdza się poziom, ślady nieszczelności oraz zabrudzenie powierzchni chłodnicy. Gorącego korka ciśnieniowego nie otwiera się. Uzupełnienie wykonuje się właściwym płynem do wskazanego zakresu; nie miesza się przypadkowych płynów.

W silniku chłodzonym powietrzem nie szuka się nieistniejącego zbiornika płynu. Przy wyłączonym napędzie sprawdza się wloty, żebra, kierownice powietrza, wentylator i jego napęd, jeśli jest dostępny do kontroli operatora. Oczyszczenie ma przywrócić przepływ bez uszkodzenia powierzchni. Brak osłony lub wyciek oznacza usterkę, a nie powód do samego dolania.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać rodzaj chłodzenia i odczekać do warunków bezpiecznej obsługi.
  2. Dla cieczy: odczytać poziom, obejrzeć przewody i chłodnicę; dla powietrza: sprawdzić wloty, żebra i osłony.
  3. W razie potrzeby uzupełnić właściwy płyn na zimno albo oczyścić elementy powietrzne dozwoloną metodą.
  4. Przywrócić pokrywy, ocenić szczelność i zgłosić brak poprawy lub uszkodzenia.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj chłodzenia, specyfikacja i zakres poziomu płynu, dopuszczona metoda czyszczenia, warunki kontroli napędu wentylatora.

Warto pamiętać

  • Rozróżnienie chłodzenia cieczą i powietrzem
  • Gorący korek pozostaje zamknięty

Proszę omówić na czym polega sprawdzenie stanu ogumienia kół lub napięcia gąsienic.

W skrócie

Kontrola kół obejmuje uszkodzenia i ciśnienie, a gąsienic - stan elementów oraz pomiar napięcia w warunkach producenta.

Schemat poglądowyElementy podwozia gąsienicowego

Kontrola obejmuje gąsienicę, koła, rolki, połączenia i zabrudzenia. Luz gąsienicy mierzy się metodą i w miejscu wskazanym dla danej maszyny; rysunek nie podaje wartości regulacji.

Pełne opracowanie

Maszynę zabezpiecza się przed ruchem. Dla podwozia kołowego ogląda się bieżnik, boki opon, obręcze i mocowania. Ciśnienie mierzy się odpowiednim manometrem w określonych warunkach i porównuje z wartością dla obciążenia; sam wygląd opony nie potwierdza ciśnienia.

Dla podwozia gąsienicowego kontroluje się łańcuch lub gumową taśmę, rolki, koła napędowe i napinające, nakładki oraz wycieki. Napięcie ocenia się przez przewidziany pomiar zwisu lub inny pomiar właściwy dla podwozia. Układ napinania może magazynować energię, dlatego nie rozkręca się przypadkowo jego elementów. Regulacja wymaga dokładnej procedury i uprawnionego zakresu obsługi.

Przebieg czynności

  1. Ustawić i zabezpieczyć maszynę w pozycji kontroli podwozia.
  2. Obejrzeć opony, obręcze i mocowania albo elementy gąsienicy oraz rolki.
  3. Zmierzyć ciśnienie lub wymagane napięcie gąsienic zgodnie z warunkami pomiaru.
  4. Porównać wyniki z wymaganiami i zgłosić uszkodzenia lub potrzebę regulacji.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj podwozia, ciśnienia dla obciążeń, pozycja i punkty pomiaru zwisu, procedura regulacji napinacza.

Warto pamiętać

  • Pomiar zamiast oceny na oko
  • Energia w układzie napinającym

Proszę sprawdzić poziom oleju w misce olejowej silnika oraz wskazać, w jaki sposób uzupełnia się ten olej.

W skrócie

Olej silnikowy sprawdza się po ustabilizowaniu poziomu i uzupełnia właściwym produktem, bez przekraczania górnego oznaczenia.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Maszyna stoi w położeniu pomiarowym, silnik jest zatrzymany przez czas podany dla pomiaru. Przy miarce bagnetowej wyjmuje się ją, wyciera czystym materiałem, wkłada do położenia pomiarowego i ponownie odczytuje. Wskaźnik elektroniczny wymaga spełnienia jego warunków pomiaru. Kontroluje się również ślady wycieków i nietypowy wygląd oleju.

Jeżeli poziom jest za niski, rozpoznaje się wlew oleju silnika, oczyszcza jego otoczenie i dolewa właściwy olej małymi porcjami. Po odczekaniu poziom odczytuje się ponownie. Pojemność całego układu nie oznacza ilości do dolania. Nadmiar, szybki ubytek lub podejrzenie domieszki paliwa bądź płynu chłodniczego wymaga wyjaśnienia.

Przebieg czynności

  1. Zatrzymać silnik i odczekać wymagany czas na ustalenie poziomu.
  2. Wskazać miarkę lub wskaźnik elektroniczny i wykonać pełny odczyt.
  3. Porównać wynik z dopuszczonym zakresem oraz obejrzeć silnik pod kątem wycieków.
  4. W razie potrzeby dolać właściwy olej przez czysty wlew, ponownie zmierzyć i zamknąć wlew.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób pomiaru, czas po zatrzymaniu, położenie miarki i specyfikacja oleju.

Warto pamiętać

  • Pomiar po ustaleniu poziomu
  • Pojemność układu nie jest dolewką

Proszę omówić postępowanie operatora maszyny, jeżeli zaświeci się kontrolka zanieczyszczonego filtra powietrza.

W skrócie

Wskaźnik niedrożności filtra wymaga zatrzymania pracy w bezpieczny sposób, rozpoznania przyczyny i obsługi właściwego wkładu.

Pełne opracowanie

Kontrolkę rozpoznaje się według symbolu i komunikatu; alarm filtra powietrza nie jest kontrolką ciśnienia oleju. Po bezpiecznym zatrzymaniu identyfikuje się obudowę filtra, wlot i przewody dolotowe. Oględziny obejmują zablokowany wlot, nieszczelności i zamocowanie obudowy.

Przed otwarciem obudowy usuwa się zabrudzenia z jej otoczenia. Wkład obsługuje się zgodnie z jego konstrukcją: wymienia lub czyści tylko dozwoloną metodą. Nie podaje się jednego ciśnienia przedmuchiwania dla wszystkich filtrów. Po prawidłowym montażu uszczelek i zamknięciu obudowy kasuje się wskaźnik, jeżeli wymaga tego konstrukcja, i sprawdza ustąpienie alarmu. Powracający alarm wymaga diagnostyki.

Przebieg czynności

  1. Odczytać symbol alarmu i bezpiecznie przerwać obciążanie silnika.
  2. Wyłączyć napęd, wskazać filtr i obejrzeć dolot.
  3. Oczyścić zewnętrzne otoczenie obudowy, skontrolować lub wymienić wkład w dopuszczonym zakresie.
  4. Zamontować szczelnie elementy, wykonać wymagany reset i ocenić wynik próby.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj wkładu, dopuszczenie czyszczenia, sposób resetowania wskaźnika i warunki sprawdzania alarmu.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie kontrolki
  • Ocena skutku obsługi

Proszę omówić obsługę techniczną codzienną silnika przed pracą na dwóch dowolnie wybranych układach.

W skrócie

Przykładowy przegląd dwóch układów silnika obejmuje smarowanie oraz chłodzenie, z oceną poziomów, szczelności i drożności.

Pełne opracowanie

W układzie smarowania wskazuje się miarkę, wlew i filtr, sprawdza poziom w wymaganym położeniu oraz szuka śladów wycieków. Niedobór uzupełnia się właściwym olejem, a nie pełną pojemnością układu. Nienormalny wzrost poziomu również wymaga wyjaśnienia.

W układzie chłodzenia cieczą na ostygniętej maszynie sprawdza się poziom, przewody, chłodnicę i napęd wentylatora. W chłodzeniu powietrzem kontroluje się wloty, żebra i kierownice powietrza. Po czynnościach przywraca się osłony; po uruchomieniu z bezpiecznego stanowiska obserwuje kontrolki, bez dotykania elementów w ruchu.

Przebieg czynności

  1. Wskazać dwa wybrane układy: smarowanie i chłodzenie, oraz ich główne elementy.
  2. Zmierzyć olej w wymaganych warunkach i ocenić szczelność układu smarowania.
  3. Sprawdzić płyn na zimno albo drożność chłodzenia powietrznego i kompletność osłon.
  4. Uzupełnić dozwolone materiały, zamknąć osłony, zgłosić usterki i ocenić sygnalizację podczas dopuszczonej próby.

Dla konkretnego urządzenia

Wariant silnika i chłodzenia, specyfikacje płynów, poziomy i warunki pomiarów.

Warto pamiętać

  • Dwa rozpoznane układy
  • Poziomy oraz stan elementów

Proszę omówić procedurę sprawdzenia czystości filtra powietrza ze wskazaniem tego elementu na maszynie.

W skrócie

Kontrola filtra obejmuje jego wskazanie, ocenę dolotu i wskaźnika niedrożności, a otwieranie oraz obsługę wkładu tylko w wymaganym zakresie.

Pełne opracowanie

Filtr odnajduje się na drodze doprowadzenia powietrza do silnika. Ogląda się przewód dolotowy, mocowanie obudowy, zamknięcia i ewentualny odpylacz. Stopień zabrudzenia ocenia się przy użyciu wskaźnika i zasad przewidzianych dla wkładu; sam kolor zewnętrznej powierzchni nie jest uniwersalnym kryterium wymiany.

Jeżeli kontrola wymaga wyjęcia wkładu, silnik pozostaje wyłączony, a wnętrze dolotu jest chronione przed pyłem. Sprawdza się uszczelnienia i uszkodzenia materiału. Wkład wymienia się lub obsługuje tylko dopuszczoną metodą, po czym prawidłowo osadza i zamyka obudowę. Nie uruchamia się silnika z otwartym, niezabezpieczonym dolotem.

Przebieg czynności

  1. Wskazać obudowę filtra oraz połączenie z dolotem silnika.
  2. Sprawdzić mocowanie, przewody, zamknięcia i dostępny wskaźnik zabrudzenia.
  3. Gdy wymagane: wyłączyć silnik, oczyścić obudowę z zewnątrz i skontrolować wkład bez zabrudzania dolotu.
  4. Przywrócić szczelny montaż i potwierdzić prawidłowy stan wskaźnika.

Dla konkretnego urządzenia

Miejsce wskaźnika, warunki jego odczytu, kryteria wymiany i dozwolona obsługa wkładu.

Warto pamiętać

  • Szczelność całego dolotu
  • Kontrola właściwa dla konstrukcji wkładu

Proszę omówić obsługę codzienną układu hydraulicznego przed pracą.

W skrócie

Codzienna kontrola hydrauliki łączy sprawdzenie oleju, przewodów, siłowników i chłodnicy z bezpieczną oceną działania.

Schemat poglądowyMiejsca oględzin przewodu hydraulicznego

Oględziny obejmują powłokę, złącza i prowadzenie przewodu. Przetarcia, wybrzuszenia i ślady wycieku wymagają oceny. Wycieku pod ciśnieniem nie szuka się dłonią.

Pełne opracowanie

Przy zatrzymanym napędzie i zabezpieczonych elementach roboczych ocenia się zbiornik, połączenia, przewody, tłoczyska i zamocowania. Przetarcia, pęcherze przewodów, nieszczelne złącza, uszkodzone tłoczyska oraz zabrudzona chłodnica wymagają uwagi. Strugi oleju nie szuka się dłonią.

Poziom oleju kontroluje się w określonej konfiguracji maszyny. Jeżeli oględziny są prawidłowe, dozwoloną próbę funkcji wykonuje się z miejsca operatora w pustej strefie pracy, obserwując płynność ruchu, wskazania i nowe wycieki. Nie otwiera się przewodów pod ciśnieniem ani nie reguluje zaworów bezpieczeństwa w ramach codziennych oględzin.

Przebieg czynności

  1. Opuścić lub podeprzeć elementy w pozycji obsługowej i zabezpieczyć maszynę.
  2. Obejrzeć przewody, złącza, siłowniki, zbiornik i chłodnicę.
  3. Sprawdzić poziom oleju oraz wymagane wskaźniki obsługowe.
  4. Przy braku usterek wykonać dopuszczoną próbę funkcji z bezpiecznego stanowiska i ocenić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie osprzętu do kontroli, wymagania redukcji ciśnienia, zakres próby i dopuszczalne wskazania.

Warto pamiętać

  • Kontrola całego obwodu
  • Bez kontaktu ze strugą pod ciśnieniem

Proszę wskazać umiejscowienie wskaźników płynów eksploatacyjnych występujących w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin.

W skrócie

Należy wskazać rzeczywiste wskaźniki płynów i rozróżnić pomiar poziomu od sygnalizacji ciśnienia lub temperatury.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Zestaw wskaźników ustala się dla wyposażenia maszyny. Na pulpicie może być poziom paliwa, a na zbiornikach lub silniku wzierniki, miarki albo zbiorniki z oznaczeniami dla oleju silnikowego, hydraulicznego, przekładniowego, płynu chłodniczego i wody technologicznej, jeżeli występują.

Dla każdego wskazania określa się mierzony płyn oraz warunki odczytu: położenie osprzętu, temperaturę i stan napędu. Lampka ciśnienia oleju nie zastępuje miarki poziomu. Wskazanie elementu nie wymaga otwierania gorącego zbiornika ani usuwania osłon przy pracującym napędzie.

Przebieg czynności

  1. Odszukać schemat wskaźników i zbiorników w instrukcji konkretnego egzemplarza.
  2. Wskazać na maszynie wskaźnik paliwa i dostępne wskaźniki olejów, chłodziwa oraz cieczy technologicznych.
  3. Przyporządkować każdemu mierzony parametr i poprawne warunki odczytu.
  4. Odczytać bezpiecznie dostępne wskazania, a nieprawidłowości zgłosić.

Dla konkretnego urządzenia

Lista zainstalowanych zbiorników i wskaźników oraz warunki każdego pomiaru.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie mierzonego parametru
  • Rzeczywiste wyposażenie maszyny

Proszę omówić przygotowanie maszyny lub urządzenia do transportu na innym środku transportu.

W skrócie

Przygotowanie do przewozu obejmuje konfigurację transportową, właściwe podparcie i mocowanie maszyny na dobranym środku transportu.

Pełne opracowanie

Ustala się masę, wymiary transportowe, położenie środka ciężkości oraz wskazane punkty mocowania. Przewoźnik dobiera nośność platformy i sposób zabezpieczenia. Ruchome części składa się i blokuje mechanicznie w pozycjach transportowych, a luźne wyposażenie mocuje lub przewozi osobno.

Załadunek, jeśli jest częścią czynności, wymaga odpowiednich najazdów, przygotowanej trasy i ustalonego kierowania. Na platformie zabezpiecza się postój i używa wyłącznie przewidzianych punktów oraz odpowiednio dobranych mocowań. W zadaniu zakładającym już ustawioną maszynę nie wykonuje się ponownego wjazdu. Kontrola końcowa obejmuje blokady, mocowania, wymiary i brak luźnych przedmiotów.

Przebieg czynności

  1. Odczytać masę, wymiary i schemat pozycji oraz punktów transportowych.
  2. Oczyścić maszynę i złożyć oraz zablokować ruchome elementy.
  3. Jeżeli przewidziano załadunek, uzgodnić go z przewoźnikiem i wykonać dopuszczoną metodą.
  4. Na platformie zabezpieczyć postój, zamocować maszynę i wyposażenie oraz sprawdzić wszystkie blokady.

Dla konkretnego urządzenia

Masa i konfiguracja, kierunek załadunku, blokady transportowe, punkty oraz wymagania mocowania.

Warto pamiętać

  • Pozycja i blokady transportowe
  • Dobór punktów mocowania

Proszę wskazać trzy przykładowe punkty smarne w maszynie lub urządzeniu.

W skrócie

Trzy punkty smarne wskazuje się na schemacie smarowania i odpowiadających mu elementach egzemplarza.

Schemat poglądowyPunkt smarny - przykład smarowniczki

Najpierw identyfikuje się właściwy punkt i czyści jego otoczenie. Rodzaj smaru, dawkę oraz położenie mechanizmu określa instrukcja. Smarowanie wykonuje się przy zabezpieczonej maszynie.

Pełne opracowanie

W instrukcji odszukuje się plan smarowania i wybiera trzy punkty rzeczywiście występujące, na przykład łożyskowanie, sworzeń przegubu i połączenie osprzętu. Każdemu przyporządkowuje się miejsce na maszynie, smar i okres obsługi. Część punktów może mieć doprowadzenie centralne, a część być bezobsługowa.

Wskazanie nie wymaga wtłaczania smaru do dowolnego widocznego otworu. Jeżeli wykonywana jest obsługa, element zabezpiecza się w wymaganej pozycji, oczyszcza smarowniczkę i podaje określoną ilość właściwego smaru. Uszkodzona smarowniczka, brak dopływu lub wyciek wymagają zgłoszenia; nadmiar usuwa się bez kontaktu z ruchem mechanizmu.

Przebieg czynności

  1. Odszukać plan smarowania i wybrać trzy istniejące punkty.
  2. Wskazać je na zabezpieczonej maszynie oraz nazwać smarowany węzeł.
  3. Dla każdego odczytać środek, okres, ilość i warunki dostępu.
  4. Przy wymaganej obsłudze oczyścić punkt, nasmarować dozwoloną metodą i przywrócić ochronę.

Dla konkretnego urządzenia

Trzy lokalizacje ze schematu, rodzaj i ilość smaru, częstotliwość oraz pozycja obsługowa.

Warto pamiętać

  • Plan i rzeczywiste węzły
  • Właściwy środek i warunki dostępu

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji informację dotyczącą pojemności zbiornika paliwa oraz podać jaki rodzaj paliwa jest właściwy dla wskazanej maszyny lub urządzenia.

W skrócie

Rodzaj paliwa i pojemność zbiornika odczytuje się dla dokładnego modelu oraz wariantu silnika.

Pełne opracowanie

Z tabliczki i dokumentacji identyfikuje się maszynę oraz silnik. W rozdziale danych technicznych lub materiałów eksploatacyjnych wyszukuje się pojemność zbiornika i wymagania paliwowe. Podaje się nazwę paliwa, jego wymaganą specyfikację i jednostkę pojemności; nie przenosi danych z podobnej maszyny.

Wskazany w instrukcji zbiornik odnajduje się na maszynie. Pojemność nominalna nie jest ilością, którą zawsze należy dolać: w zbiorniku pozostaje paliwo, a instrukcja może wymagać wolnej przestrzeni. Dla silnika wymagającego mieszanki paliwowo-olejowej trzeba dodatkowo odczytać właściwy skład i proporcję.

Przebieg czynności

  1. Odczytać oznaczenie modelu i silnika.
  2. Odszukać w instrukcji pojemność zbiornika oraz specyfikację paliwa.
  3. Wskazać odpowiedni wlew na maszynie i odróżnić go od wlewów oleju.
  4. Podać dane z jednostkami oraz ewentualny wymóg mieszanki, bez zgadywania ilości dolewki.

Dla konkretnego urządzenia

Model silnika, rodzaj paliwa, pojemność nominalna i ewentualna proporcja mieszanki.

Warto pamiętać

  • Właściwy model dokumentacji
  • Specyfikacja i jednostki

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji dane dotyczące właściwej ilości oleju w układzie smarowania silnika oraz odszukać informację na temat rodzaju oleju zalecanego przez producenta maszyny.

W skrócie

Dane oleju silnikowego obejmują zarówno specyfikację, jak i pojemność właściwą dla zakresu wymiany.

Pełne opracowanie

W instrukcji wariantu silnika wyszukuje się rozdział smarowania. Odczytuje się wymaganą jakość i lepkość oleju oraz pojemność układu, zwracając uwagę na rozróżnienie wymiany z filtrem, bez filtra lub napełnienia suchego silnika, jeżeli producent je podaje.

Dane porównuje się z oznaczeniem przygotowanego produktu. Sama podobna lepkość nie dowodzi spełnienia całej specyfikacji. Ilość do uzupełnienia określa odczyt poziomu; liczba litrów w tabeli jest danymi obsługowymi, a nie poleceniem wlania jej do częściowo napełnionego silnika.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić oznaczenie silnika w dokumentacji.
  2. Wskazać tabelę materiałów eksploatacyjnych i odczytać wymagania oleju.
  3. Odczytać pojemność z uwzględnieniem wymiany filtra.
  4. Porównać oznaczenie oleju z wymaganiami i wyjaśnić różnicę między pojemnością a dolewką.

Dla konkretnego urządzenia

Klasa jakości, dopuszczone lepkości dla warunków pracy oraz pojemności odpowiednie do zakresu wymiany.

Warto pamiętać

  • Specyfikacja oleju
  • Zakres obsługi a pojemność

Proszę sprawdzić działanie oświetlenia maszyny.

W skrócie

Działanie świateł sprawdza się przez kolejno włączane funkcje i bezpośrednią ocenę odpowiednich lamp.

Pełne opracowanie

Na zabezpieczonej maszynie sprawdza się stan kloszy, zamocowań i przewodów. Następnie z pulpitu włącza się dostępne światła robocze, drogowe, obrysowe, kierunkowskazy i ostrzegawcze, jeśli dany egzemplarz je posiada. Kontrolka przełącznika nie wystarcza do potwierdzenia świecenia lampy.

Lampy wymagające dodatkowego sygnału, na przykład hamowania lub cofania, sprawdza się według bezpiecznej procedury z osobą obserwującą poza torem ruchu. Zabrudzenia usuwa się po wyłączeniu, a niesprawności zgłasza. Po próbie przywraca się położenia przełączników właściwe dla postoju.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć postój i obejrzeć klosze oraz mocowania.
  2. Rozpoznać przełączniki i kolejno uruchomić zainstalowane funkcje.
  3. Potwierdzić świecenie właściwych lamp; ewentualny obserwator pozostaje poza strefą ruchu.
  4. Wyłączyć światła, zanotować braki i przywrócić stan postoju.

Dla konkretnego urządzenia

Wyposażenie oświetleniowe i bezpieczny sposób sprawdzania lamp zależnych od biegu lub hamowania.

Warto pamiętać

  • Oględziny i próba funkcji
  • Bezpieczne miejsce obserwatora

Proszę sprawdzić poprawność działania układu grzania stołu roboczego maszyny. W ramach jakiej obsługi dokonuje się tego sprawdzenia?

W skrócie

Grzanie stołu sprawdza się przed rozkładaniem w ramach obsługi codziennej, przez kontrolę instalacji i wzrostu temperatury roboczych stref.

Pełne opracowanie

Najpierw rozpoznaje się grzanie gazowe lub elektryczne. W gazowym oględziny obejmują mocowania zbiorników, przewody, zawory i palniki, a w elektrycznym przewody, złącza i osłony urządzeń zasilania. Uszkodzenia albo podejrzenie nieszczelności wykluczają uruchomienie.

Po zabezpieczeniu strefy włącza się grzanie przewidzianą sekwencją i obserwuje komunikaty oraz temperaturę poszczególnych stref, także poszerzeń, jeśli są zamontowane. Pomiar wykonuje się dostępnym wskaźnikiem lub bezdotykowo, a nie dłonią. Oczekuje się równomiernego osiągania wymaganej temperatury bez alarmów. Czas nagrzewania zależy od modelu i warunków, dlatego nie przyjmuje się stałych minut dla wszystkich układarek.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać typ grzania i skontrolować jego widoczne elementy.
  2. Zabezpieczyć otoczenie oraz uruchomić właściwą sekwencję ogrzewania.
  3. Sprawdzić sygnalizację i temperaturę każdej strefy bez dotykania gorącej płyty.
  4. Ocenić równomierność i osiągnięcie parametrów; usterkę zgłosić przed rozkładaniem.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj ogrzewania, kontrola szczelności lub instalacji elektrycznej, temperatury stref i sposób pomiaru.

Warto pamiętać

  • Obsługa codzienna przed rozkładaniem
  • Pomiar wszystkich stref

Proszę wskazać miejsce i omówić sposób kontroli i regulacji napięcia łańcuchów przenoszących napęd podajnika lub podajników zgrzebłowych.

W skrócie

Łańcuchy podajnika zgrzebłowego sprawdza się po unieruchomieniu, porównując zmierzony luz z wymaganiem i regulując właściwe napinacze.

Pełne opracowanie

Wskazuje się łańcuchy napędzające podajnik, koła, listwy oraz mechanizm napinania. Po wyłączeniu i zabezpieczeniu napędu ocenia się kompletność listew, zużycie ogniw i kół oraz mierzy zwis w punkcie podanym dla konstrukcji. Pomiar pod innym obciążeniem lub w innym miejscu może być niemiarodajny.

Jeżeli regulacja jest przewidziana dla operatora, wykonuje się ją właściwymi napinaczami, zachowując wymagane wyrównanie stron. Łańcucha nie napina się maksymalnie: nadmierny naciąg przeciąża napęd, zbyt duży luz grozi zaczepieniem. Po regulacji zabezpiecza się nastawniki, zamyka osłony i wykonuje dozwoloną próbę, sprawdzając równy bieg.

Przebieg czynności

  1. Wskazać oba tory łańcuchów i napinacze podajnika.
  2. Zabezpieczyć napęd, obejrzeć listwy, ogniwa i koła.
  3. Zmierzyć zwis w wymaganej pozycji i porównać z dopuszczeniem.
  4. W dopuszczonym zakresie wyregulować, zabezpieczyć nastawniki i ocenić próbę po zamknięciu osłon.

Dla konkretnego urządzenia

Punkt i warunki pomiaru zwisu, wymagany zakres, typ napinacza i sposób jego zabezpieczenia.

Warto pamiętać

  • Pomiar zwisu
  • Wyrównana regulacja i zabezpieczenie

Proszę sprawdzić stopień zużycia nakładek gąsienic, opisać kiedy i w jaki sposób wykonuje się wymiany. W przypadku podwozi kołowych proszę sprawdzić stan ogumienia z omówieniem stopnia zużycia.

W skrócie

Nakładki lub ogumienie ocenia się pod kątem zużycia, uszkodzeń i zamocowania; wymiana wymaga zabezpieczonej maszyny oraz właściwych części.

Schemat poglądowyElementy podwozia gąsienicowego

Kontrola obejmuje gąsienicę, koła, rolki, połączenia i zabrudzenia. Luz gąsienicy mierzy się metodą i w miejscu wskazanym dla danej maszyny; rysunek nie podaje wartości regulacji.

Pełne opracowanie

Na gąsienicach kontroluje się kompletność nakładek, starcie powierzchni, pęknięcia, wyrwania i mocowania. Dla podwozia kołowego ocenia się bieżnik lub powierzchnię opony pełnej, boki oraz widoczne defekty; w pneumatycznym także ciśnienie. Granice zużycia pochodzą z dokumentacji części i maszyny.

Zużytą nakładkę wymienia się po ustawieniu dostępu i zabezpieczeniu gąsienicy przed ruchem. Demontaż mocowania, dobór nowej części oraz dokręcenie wykonuje się zgodnie z technologią danego podwozia. Nie zmienia się nakładki przy obracającej się gąsienicy. Po montażu ocenia się poprawność osadzenia i wymaganą kontrolę mocowania; uszkodzenie opony kieruje się do odpowiedniego serwisu.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i obejrzeć wszystkie dostępne nakładki lub opony.
  2. Ocenić ubytki, pęknięcia, stopień starcia i mocowanie.
  3. Porównać wynik z kryteriami wymiany dla danego podwozia.
  4. Omówić lub wykonać dozwoloną wymianę przy unieruchomieniu, z właściwą częścią i wymaganym dokręceniem.

Dla konkretnego urządzenia

Granice zużycia, numer części, pozycja dostępu oraz parametry i kolejność mocowania.

Warto pamiętać

  • Uszkodzenia i granice zużycia
  • Wymiana przy unieruchomieniu

Proszę przeprowadzić kontrolę kompletności obowiązkowego wyposażenia maszyny lub urządzenia pod kątem bezpieczeństwa pracy i obsługi. Kontrola przed podjęciem pracy w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Wyposażenie ochronne sprawdza się według wykazu maszyny: obecność, stan, dostępność i przewidziane próby.

Pełne opracowanie

Kontrola obejmuje elementy zamontowane w konkretnym urządzeniu: osłony ruchomych części, stopnie i poręcze, zabezpieczenia transportowe, wyłączniki awaryjne, sygnalizację oraz wyposażenie stanowiska. W maszynie samojezdnej dochodzą między innymi dostępne zabezpieczenia operatora, hamulce i elementy zapewniające widoczność.

Każdy element porównuje się z instrukcją i ocenia pod względem mocowania, uszkodzeń oraz działania w dopuszczonej próbie. Nie wszystkie przykłady występują w każdym modelu. Brak wymaganego zabezpieczenia, zablokowany dostęp do STOP albo usunięta osłona oznaczają potrzebę usunięcia nieprawidłowości przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Odszukać wykaz zabezpieczeń dla danego egzemplarza.
  2. Obejść urządzenie i wskazać wymagane osłony, dojścia, blokady oraz sygnalizację.
  3. Sprawdzić ich kompletność, stan i dostępność; próby wykonać wyłącznie dozwoloną metodą.
  4. Uzupełnić wynik o sprzęt stanowiska, zgłosić braki i potwierdzić gotowość dopiero po ich usunięciu.

Dla konkretnego urządzenia

Wykaz obowiązkowego wyposażenia oraz zakres i sposób kontroli funkcjonalnej konkretnych zabezpieczeń.

Warto pamiętać

  • Wykaz rzeczywistego wyposażenia
  • Kompletność nie zastępuje sprawności

Proszę przeprowadzić obsługę systemu centralnego smarowania. W przypadku kiedy maszyna w taki układ nie jest wyposażona proszę omówić, w jaki sposób jest realizowana obsługa punktów smarnych.

W skrócie

Obsługa centralnego smarowania obejmuje zapas środka, przewody i potwierdzenie cyklu; bez tego układu stosuje się plan smarowania ręcznego.

Pełne opracowanie

Rozpoznaje się zbiornik, pompę, rozdzielacze i przewody dochodzące do węzłów. Sprawdza się poziom smaru, uszkodzenia i wycieki. Właściwy smar uzupełnia się przez przeznaczony do tego punkt, przy zachowaniu czystości i dopuszczonego poziomu.

Z miejsca sterowania wykonuje się przewidziany test lub obserwuje cykl i sygnalizację. Napełniony zbiornik nie dowodzi drożności wszystkich przewodów. Jeżeli układu centralnego nie ma, wskazuje się punkty z planu, zabezpiecza elementy, oczyszcza smarowniczki i dozuje smar ręcznie według określonej ilości; na koniec usuwa nadmiar i zamyka ochrony.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić, czy egzemplarz ma centralne smarowanie, i rozpoznać jego elementy.
  2. Skontrolować zapas, przewody, złącza i czystość punktu napełniania.
  3. Uzupełnić właściwy smar i przeprowadzić dozwolony test cyklu.
  4. W wariancie ręcznym wykonać plan punktów smarnych, a wynik i usterki odnotować.

Dla konkretnego urządzenia

Środek, poziom, punkt napełniania, funkcja testu, harmonogram oraz punkty nieobjęte centralnym układem.

Warto pamiętać

  • Zapas i dopływ do węzłów
  • Wariant ręczny według planu

Proszę wskazać skrzynkę bezpiecznikową maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę podać parametry bezpiecznika dla zabezpieczenia obwodu oświetlenia roboczego oraz podać główną zasadę wymiany bezpieczników.

W skrócie

Bezpiecznik obwodu świateł identyfikuje się na schemacie; wymiana zachowuje wymagany typ i parametry.

Pełne opracowanie

Odszukuje się skrzynkę oraz opis konkretnego obwodu oświetlenia roboczego. Z tabeli odczytuje się oznaczenie gniazda, typ i prąd znamionowy, a także inne parametry wymagane przez producenta. Nie zakłada się jednej wartości amperów dla wszystkich maszyn.

Przed wymianą wyłącza się odbiorniki i bezpiecznie odłącza zasilanie przewidzianą metodą. Po ustaleniu przyczyny uszkodzenia wkłada się bezpiecznik zgodny z dokumentacją i zamyka skrzynkę. Nie stosuje się mostka ani większej wartości; powtarzające się przepalenie wymaga diagnostyki instalacji.

Przebieg czynności

  1. Wskazać skrzynkę i znaleźć opis oświetlenia roboczego.
  2. Odczytać gniazdo, typ i wymagane parametry zabezpieczenia.
  3. Wyłączyć obwód oraz odłączyć zasilanie przed dopuszczoną wymianą.
  4. Zastosować zgodny bezpiecznik, zamknąć skrzynkę i ocenić działanie obwodu.

Dla konkretnego urządzenia

Oznaczenie gniazda, prąd znamionowy, typ i pozostałe parametry oraz sposób odłączenia zasilania.

Warto pamiętać

  • Identyfikacja obwodu
  • Bez zwiększania wartości zabezpieczenia

Proszę sprawdzić, czy na wyposażeniu maszyny powinna być gaśnica. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności proszę wskazać miejsce jej przechowywania oraz skontrolować termin jej ważności.

W skrócie

Kontrola gaśnicy zaczyna się od ustalenia wymaganego wyposażenia, a następnie obejmuje dostępność, stan i termin obsługi.

Pełne opracowanie

W instrukcji maszyny i wymaganiach stanowiska sprawdza się, czy oraz jaka gaśnica jest wymagana. Jeżeli tak, wskazuje się miejsce zamocowania i ocenia łatwy dostęp, zabezpieczenie przed wypadnięciem, czytelną instrukcję, plombę oraz widoczne uszkodzenia.

Termin następnej obsługi lub ważności odczytuje się z właściwego oznaczenia. Wskaźnik ciśnienia, jeżeli występuje, jest dodatkową kontrolą stanu i nie zastępuje terminu przeglądu. Brak, uszkodzenie lub przekroczony termin zgłasza się do uzupełnienia wyposażenia. Nie uruchamia się gaśnicy próbnie w ramach codziennych oględzin.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić wymóg i rodzaj gaśnicy w dokumentacji maszyny lub stanowiska.
  2. Wskazać miejsce przechowywania i ocenić dostęp oraz mocowanie.
  3. Sprawdzić stan, plombę, oznaczenia i termin wymaganej obsługi.
  4. Zgłosić brak lub niesprawność oraz przywrócić prawidłowe mocowanie.

Dla konkretnego urządzenia

Wymagany typ, ilość i miejsce wyposażenia oraz zasady obsługi wskazane na gaśnicy.

Warto pamiętać

  • Wymóg wyposażenia
  • Stan i termin obsługi

Proszę przeprowadzić kontrolę przenośników ślimakowych mieszanki oraz omówić wykonywane czynności.

W skrócie

Kontrola ślimaków obejmuje spiralę, połączenia, napęd i smarowanie oraz bezpieczną próbę rozdzielania materiału.

Pełne opracowanie

Przy zabezpieczonym napędzie ogląda się zwoje, segmenty i poszerzenia, ich mocowania, wał oraz łożyskowanie. Usuwa się narosty materiału dozwoloną metodą, kontroluje deformacje i zużycie. Sprawdza się właściwe ustawienie względem szerokości roboczej oraz osłony.

Ocenia się przewody napędu hydraulicznego, poziom w przekładni, jeżeli punkt należy do obsługi, i smarowanie łożysk. Po zamknięciu strefy uruchamia się przewidzianą próbę bez obciążenia, obserwując zgodny kierunek i równą pracę. Nie wchodzi się między obracające się zwoje ani nie usuwa materiału przy pracującym ślimaku.

Przebieg czynności

  1. Wyłączyć i zabezpieczyć napęd ślimaków.
  2. Obejrzeć zwoje, połączenia segmentów, poszerzenia i łożyska.
  3. Sprawdzić napęd, wymagane smarowanie, osłony i ustawienie robocze.
  4. Wykonać dozwoloną próbę z bezpiecznego miejsca oraz ocenić ruch i szczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Granice zużycia, mocowanie poszerzeń, ustawienie wysokości, smarowanie i warunki próby.

Warto pamiętać

  • Spirala i mocowania
  • Zatrzymany napęd podczas czyszczenia

Proszę omówić obsługę elementów maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych wymagających użycia środków antyadhezyjnych. Proszę omówić sposób użycia tych środków.

W skrócie

Środek antyadhezyjny nakłada się na wskazane powierzchnie kontaktu z MMA, zgodnie z dopuszczeniem środka i bez skażenia mieszanki.

Pełne opracowanie

Rozpoznaje się elementy wymagające zabezpieczenia, takie jak kosz, przenośniki i powierzchnie robocze stołu zgodnie z instrukcją. Dobiera się produkt przeznaczony do tego zastosowania oraz wymagane rozcieńczenie i ochrony. Paliwo nie zastępuje środka antyadhezyjnego, ponieważ może pogorszyć właściwości lepiszcza.

Aplikację wykonuje się przez dostępny układ zraszania lub właściwe narzędzie, przy zatrzymanych ruchach niebezpiecznych i bez wchodzenia do ich strefy. Unika się rozpylania na gorące elementy niedopuszczone do aplikacji oraz na instalację elektryczną. Po naniesieniu ocenia się pokrycie i usuwa rozlania; sposób przygotowania urządzenia do rozpylania zależy od napędu układu.

Przebieg czynności

  1. Wskazać powierzchnie wymagające zabezpieczenia i dobrać dopuszczony preparat.
  2. Przygotować środek, ochrony i układ aplikacji według instrukcji.
  3. Zabezpieczyć ruchy i nanieść środek bez narażenia osób oraz zanieczyszczenia mieszanki.
  4. Sprawdzić pokrycie, szczelność i porządek po aplikacji.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj preparatu, stężenie, temperatura powierzchni, dozwolone miejsca i sposób uruchamiania zraszania.

Warto pamiętać

  • Dopuszczony preparat
  • Ochrona jakości MMA

Proszę omówić procedurę zerowania układu hydraulicznego z uwzględnieniem warunków technicznych maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę omówić w jakich sytuacjach zerowanie układu hydraulicznego jest konieczne.

W skrócie

Redukcja ciśnienia wymaga zabezpieczenia elementów, wyłączenia źródła energii i rozładowania właściwych obwodów według konstrukcji.

Pełne opracowanie

Zerowanie jest potrzebne przed czynnościami wymagającymi otwarcia obwodu, rozłączaniem szybkozłączy lub obsługą elementów wskazanych w instrukcji. Najpierw opuszcza się lub niezależnie podpiera osprzęt, zabezpiecza postój i wyłącza napęd pompy. Samo zgaszenie silnika nie usuwa całej energii.

W bezpośrednim sterowaniu instrukcja może przewidywać określone ruchy dźwignią; w elektrohydraulice mogą być potrzebne zasilanie sterowania albo specjalna funkcja rozładowania. Akumulatory hydrauliczne i obwody z zamkami wymagają odrębnego postępowania. Brak ruchu siłownika nie jest dowodem braku ciśnienia. Przed rozłączeniem potwierdza się bezpieczny stan metodą określoną dla obwodu, bez luzowania złącza na próbę.

Przebieg czynności

  1. Ustalić obwód i powód redukcji ciśnienia.
  2. Opuścić albo niezależnie podeprzeć elementy i zabezpieczyć maszynę.
  3. Wyłączyć źródło ciśnienia, wykonać sekwencję rozładowania właściwą dla sterowania i akumulatorów.
  4. Potwierdzić bezpieczny stan obwodu; dopiero wtedy rozpocząć dopuszczoną czynność.

Dla konkretnego urządzenia

Obwody utrzymujące ciśnienie, pozycje osprzętu, wymagane zasilanie sterowania i sposób potwierdzenia rozładowania.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczenie obciążenia
  • Potwierdzenie rozładowania obwodu

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Trzy rzeczywiste piktogramy należy objaśnić przez zagrożenie lub nakaz oraz wynikające z niego zachowanie.

Pełne opracowanie

Najpierw wybiera się trzy czytelne oznaczenia na egzemplarzu albo w jego instrukcji. Dla każdego wskazuje się miejsce i element, którego dotyczy, oraz znaczenie według legendy. Sam opis koloru i kształtu nie wyjaśnia sposobu postępowania.

Przykładowo znak ruchomego mechanizmu wymaga pozostania poza strefą pochwycenia, znak gorącej powierzchni - unikania dotyku i ostygnięcia przed obsługą, a znak wyłączenia przed konserwacją - zatrzymania i zabezpieczenia napędu. Wybiera się tylko symbole rzeczywiście dostępne, a nie zakłada ich obecności. Nieczytelne oznaczenie zgłasza się do odtworzenia.

Przebieg czynności

  1. Wybrać trzy oznaczenia obecne na maszynie lub w instrukcji.
  2. Przy każdym wskazać miejsce, element i rodzaj zagrożenia albo wymagany nakaz.
  3. Wyjaśnić konkretne zachowanie operatora związane z każdym symbolem.
  4. Ocenić czytelność oznaczeń i zgłosić brakujące lub zniszczone.

Dla konkretnego urządzenia

Legenda symboli, rzeczywiste lokalizacje i modelowe ograniczenia opisane przy oznaczeniu.

Warto pamiętać

  • Znaczenie i działanie
  • Trzy faktycznie dostępne oznaczenia

Zadania praktyczne(10)

Proszę rozłożyć warstwę wierzchnią mieszanki mineralno-asfaltowej lub przeprowadzić jej symulację bez spadków poprzecznych rozkładanej nawierzchni - na długości 3 [m].

W skrócie

Rozkładanie bez spadku poprzecznego obejmuje przygotowanie geometrii, stabilne podawanie i pomiar wyniku: odcinek 3 m; grubość ustalona dla zadania.

Schemat poglądowyProfil bez spadku poprzecznego

Schemat przekroju poprzecznego, bez skali. Spadek, jego kierunek i grubość warstwy przyjmuje się dokładnie z danego polecenia; wysokość na rysunku jest celowo powiększona dla czytelności.

Pełne opracowanie

Wyznacza się oś, brzegi i punkty odniesienia odcinka oraz potwierdza podłoże i sposób pomiaru grubości. Stół przygotowuje się do szerokości oraz profilu bez spadku poprzecznego. Następnie sprawdza się grzanie, podajniki, ślimaki i dostępny system niwelacji. W profilu łamanym kontroluje się osobno obie części stołu oraz położenie osi.

Wykonuje się równy przejazd ze stabilnym dopływem mieszanki, bez gwałtownych zmian prędkości i nastaw. Zadanie obejmuje odcinek 3 m; grubość ustalona dla zadania. Ocenia się szerokość, poziomy poprzeczne, grubość i ciągłość powierzchni; wykryte odchyłki koryguje się i ponownie mierzy. W symulacji pokazuje się nastawy, kolejność ruchów oraz metodę pomiaru, nie deklarując ułożenia rzeczywistej warstwy.

Przebieg czynności

  1. Wyznaczyć odcinek i punkty odniesienia oraz potwierdzić parametry zadania.
  2. Ustawić szerokość, geometrię bez spadku poprzecznego i początkową grubość stołu.
  3. Przygotować grzanie, niwelację i równomierne podawanie, następnie wykonać przejazd lub symulację.
  4. Sprawdzić poprzeczne rzędne i grubość w kilku punktach, skorygować i zakończyć odcinek.

Dla konkretnego urządzenia

Szerokość robocza, strony i znak spadku, sposób regulacji profilu, grubość przed lub po zagęszczeniu, temperatura oraz prędkość; wartości zadania nie zastępują nastaw modelu.

Warto pamiętać

  • Geometria zgodna z konkretnym wariantem
  • Pomiar zamiast samej nastawy

Proszę rozłożyć warstwę wierzchnią mieszanki mineralno-asfaltowej lub przeprowadzić jej symulację ze spadkiem poprzecznym 2 [%] rozkładanej nawierzchni - na długości 3 [m] i grubość warstwy 6 [cm].

W skrócie

Rozkładanie z jednostronnym spadkiem 2% obejmuje przygotowanie geometrii, stabilne podawanie i pomiar wyniku: odcinek 3 m i grubość 6 cm.

Schemat poglądowySpadek jednostronny

Schemat przekroju poprzecznego, bez skali. Spadek, jego kierunek i grubość warstwy przyjmuje się dokładnie z danego polecenia; wysokość na rysunku jest celowo powiększona dla czytelności.

Pełne opracowanie

Wyznacza się oś, brzegi i punkty odniesienia odcinka oraz potwierdza podłoże i sposób pomiaru grubości. Stół przygotowuje się do szerokości oraz profilu z jednostronnym spadkiem 2%. Następnie sprawdza się grzanie, podajniki, ślimaki i dostępny system niwelacji. W profilu łamanym kontroluje się osobno obie części stołu oraz położenie osi.

Wykonuje się równy przejazd ze stabilnym dopływem mieszanki, bez gwałtownych zmian prędkości i nastaw. Zadanie obejmuje odcinek 3 m i grubość 6 cm. Ocenia się szerokość, poziomy poprzeczne, grubość i ciągłość powierzchni; wykryte odchyłki koryguje się i ponownie mierzy. W symulacji pokazuje się nastawy, kolejność ruchów oraz metodę pomiaru, nie deklarując ułożenia rzeczywistej warstwy.

Przebieg czynności

  1. Wyznaczyć odcinek i punkty odniesienia oraz potwierdzić parametry zadania.
  2. Ustawić szerokość, geometrię z jednostronnym spadkiem 2% i początkową grubość stołu.
  3. Przygotować grzanie, niwelację i równomierne podawanie, następnie wykonać przejazd lub symulację.
  4. Sprawdzić poprzeczne rzędne i grubość w kilku punktach, skorygować i zakończyć odcinek.

Dla konkretnego urządzenia

Szerokość robocza, strony i znak spadku, sposób regulacji profilu, grubość przed lub po zagęszczeniu, temperatura oraz prędkość; wartości zadania nie zastępują nastaw modelu.

Warto pamiętać

  • Geometria zgodna z konkretnym wariantem
  • Pomiar zamiast samej nastawy

Proszę rozłożyć warstwę wierzchnią mieszanki mineralno-asfaltowej lub przeprowadzić jej symulację o profilu dodatnim (daszkowym) o pochyleniu 1,5 [%] rozkładanej nawierzchni - na długości 3 [m], grubość warstwy 6 [cm].

W skrócie

Rozkładanie z profilem dodatnim (daszkowym), pochylenie 1,5% obejmuje przygotowanie geometrii, stabilne podawanie i pomiar wyniku: odcinek 3 m i grubość 6 cm.

Schemat poglądowyProfil daszkowy

Schemat przekroju poprzecznego, bez skali. Spadek, jego kierunek i grubość warstwy przyjmuje się dokładnie z danego polecenia; wysokość na rysunku jest celowo powiększona dla czytelności.

Pełne opracowanie

Wyznacza się oś, brzegi i punkty odniesienia odcinka oraz potwierdza podłoże i sposób pomiaru grubości. Stół przygotowuje się do szerokości oraz profilu z profilem dodatnim (daszkowym), pochylenie 1,5%. Następnie sprawdza się grzanie, podajniki, ślimaki i dostępny system niwelacji. W profilu łamanym kontroluje się osobno obie części stołu oraz położenie osi.

Wykonuje się równy przejazd ze stabilnym dopływem mieszanki, bez gwałtownych zmian prędkości i nastaw. Zadanie obejmuje odcinek 3 m i grubość 6 cm. Ocenia się szerokość, poziomy poprzeczne, grubość i ciągłość powierzchni; wykryte odchyłki koryguje się i ponownie mierzy. W symulacji pokazuje się nastawy, kolejność ruchów oraz metodę pomiaru, nie deklarując ułożenia rzeczywistej warstwy.

Przebieg czynności

  1. Wyznaczyć odcinek i punkty odniesienia oraz potwierdzić parametry zadania.
  2. Ustawić szerokość, geometrię z profilem dodatnim (daszkowym), pochylenie 1,5% i początkową grubość stołu.
  3. Przygotować grzanie, niwelację i równomierne podawanie, następnie wykonać przejazd lub symulację.
  4. Sprawdzić poprzeczne rzędne i grubość w kilku punktach, skorygować i zakończyć odcinek.

Dla konkretnego urządzenia

Szerokość robocza, strony i znak spadku, sposób regulacji profilu, grubość przed lub po zagęszczeniu, temperatura oraz prędkość; wartości zadania nie zastępują nastaw modelu.

Warto pamiętać

  • Geometria zgodna z konkretnym wariantem
  • Pomiar zamiast samej nastawy

Proszę rozłożyć warstwę wierzchnią mieszanki mineralno-asfaltowej lub przeprowadzić jej symulację o profilu ujemnym (wklęsłym) o pochyleniu 1 [%] rozkładanej nawierzchni - na długości 3 [m], grubość warstwy 6 [cm].

W skrócie

Rozkładanie z profilem ujemnym (wklęsłym), pochylenie 1% obejmuje przygotowanie geometrii, stabilne podawanie i pomiar wyniku: odcinek 3 m i grubość 6 cm.

Schemat poglądowyProfil wklęsły

Schemat przekroju poprzecznego, bez skali. Spadek, jego kierunek i grubość warstwy przyjmuje się dokładnie z danego polecenia; wysokość na rysunku jest celowo powiększona dla czytelności.

Pełne opracowanie

Wyznacza się oś, brzegi i punkty odniesienia odcinka oraz potwierdza podłoże i sposób pomiaru grubości. Stół przygotowuje się do szerokości oraz profilu z profilem ujemnym (wklęsłym), pochylenie 1%. Następnie sprawdza się grzanie, podajniki, ślimaki i dostępny system niwelacji. W profilu łamanym kontroluje się osobno obie części stołu oraz położenie osi.

Wykonuje się równy przejazd ze stabilnym dopływem mieszanki, bez gwałtownych zmian prędkości i nastaw. Zadanie obejmuje odcinek 3 m i grubość 6 cm. Ocenia się szerokość, poziomy poprzeczne, grubość i ciągłość powierzchni; wykryte odchyłki koryguje się i ponownie mierzy. W symulacji pokazuje się nastawy, kolejność ruchów oraz metodę pomiaru, nie deklarując ułożenia rzeczywistej warstwy.

Przebieg czynności

  1. Wyznaczyć odcinek i punkty odniesienia oraz potwierdzić parametry zadania.
  2. Ustawić szerokość, geometrię z profilem ujemnym (wklęsłym), pochylenie 1% i początkową grubość stołu.
  3. Przygotować grzanie, niwelację i równomierne podawanie, następnie wykonać przejazd lub symulację.
  4. Sprawdzić poprzeczne rzędne i grubość w kilku punktach, skorygować i zakończyć odcinek.

Dla konkretnego urządzenia

Szerokość robocza, strony i znak spadku, sposób regulacji profilu, grubość przed lub po zagęszczeniu, temperatura oraz prędkość; wartości zadania nie zastępują nastaw modelu.

Warto pamiętać

  • Geometria zgodna z konkretnym wariantem
  • Pomiar zamiast samej nastawy

Proszę przy użyciu dostępnych funkcji maszyny do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowych ustawić pracę w tryb automatycznego rozkładania mieszanki.

W skrócie

Automatyczne rozkładanie wymaga gotowej konfiguracji stołu, podawania i niwelacji oraz sprawdzenia reakcji wszystkich włączanych funkcji.

Pełne opracowanie

Przed wyborem automatu przygotowuje się stół do zadanej szerokości, profilu, grubości i temperatury oraz system odniesienia. Sprawdza się czujniki poziomu mieszanki sterujące podajnikami i ślimakami. Automatyczne niwelowanie i automatyczne podawanie mogą być odrębnymi funkcjami.

Na panelu włącza się właściwe tryby dla dostępnego wyposażenia i ustala współpracę z jazdą. Podczas kontrolowanego rozpoczęcia obserwuje się utrzymanie materiału przed stołem oraz reakcję na odniesienie, a wynik weryfikuje pomiarem. Nietypową reakcję zatrzymuje się i wyjaśnia zamiast zwiększać prędkość. Symulacja obejmuje te same powiązania bez produkcji warstwy.

Przebieg czynności

  1. Przygotować stół i ustawić parametry zadanej warstwy.
  2. Sprawdzić czujniki niwelacji oraz poziomu mieszanki.
  3. Wybrać dostępne tryby automatyki podawania i sterowania stołem.
  4. Przeprowadzić kontrolowane rozpoczęcie, ocenić reakcje i potwierdzić geometrię pomiarem.

Dla konkretnego urządzenia

Nazwy funkcji automatycznych, kanały czujników, warunki uruchomienia i powiązanie z prędkością jazdy.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie dostępnych automatów
  • Sprawdzenie współpracy układów

Proszę przygotować maszynę do rozkładania mieszanki mineralno-asfaltowej do przejazdu po placu budowy/drodze publicznej i wykonać przejazd na zadanym odcinku i kierunku (odcinek i kierunek określa egzaminator).

W skrócie

Przejazd układarki wykonuje się w konfiguracji jazdy, po sprawdzeniu trasy i bez pracujących funkcji rozkładania.

Pełne opracowanie

Ustala się odcinek i kierunek wskazane przez egzaminatora oraz to, czy jest to plac czy droga publiczna. Stół, kosz i wystające elementy składa się do wymaganych pozycji i blokuje. Sprawdza się prześwit, skrajnię, widoczność, hamulce i kierowanie oraz dopuszczenie maszyny do danej trasy.

Po sygnale i upewnieniu się, że strefa jest wolna, rusza się płynnie, prowadząc maszynę zgodnie z wyznaczonym torem. Prędkość i zakres skrętu dostosowuje się do podłoża oraz konstrukcji. Na końcu zatrzymuje się maszynę, zabezpiecza postój i dopiero wtedy przestawia elementy do kolejnego zadania.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić odcinek, kierunek i wymagania przejazdu.
  2. Ustawić oraz zablokować stół, kosz i wystające elementy do jazdy.
  3. Sprawdzić tor i wykonać płynny przejazd z bezpieczną prędkością.
  4. Zatrzymać w wyznaczonym miejscu i zabezpieczyć postój.

Dla konkretnego urządzenia

Konfiguracja jazdy, blokady, prędkości, sterowanie podwoziem i wymagania drogi publicznej.

Warto pamiętać

  • Pozycja do jazdy
  • Sprawdzony tor i zatrzymanie

Proszę ustawić grubość układanej warstwy nawierzchni z mieszanki mineralno-asfaltowej na 6 [cm].

W skrócie

Nastawa 6 cm wymaga ustawienia stołu i odniesienia oraz sprawdzenia rzeczywistej warstwy, z uwzględnieniem etapu przed lub po zagęszczeniu.

Pełne opracowanie

Przed regulacją potwierdza się, czy zadane 6 cm dotyczy warstwy luźnej czy projektowej po zagęszczeniu. Ustala się poziom podłoża i szerokość roboczą, przygotowuje stół oraz właściwe elementy regulacji wysokości i kąta natarcia. Nie wyznacza się grubości wyłącznie długością wysunięcia siłownika.

Po ustawieniu początkowym i niwelacji wykonuje się krótkie kontrolowane rozpoczęcie lub demonstrację nastawy. Grubość sprawdza się przewidzianą metodą w kilku punktach, porównując z zadaniem i wprowadzając niewielkie korekty. Uwzględnienie zagęszczenia wymaga danych technologicznych dla mieszanki; nie stosuje się jednego mnożnika dla wszystkich MMA.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić etap, którego dotyczy 6 cm, i poziom odniesienia.
  2. Przygotować stół oraz ustawić wysokość i parametry początkowe.
  3. Skonfigurować niwelację, jeśli jest dostępna, i rozpocząć kontrolowaną próbę.
  4. Zmierzyć warstwę w kilku punktach oraz skorygować do wymaganego wyniku.

Dla konkretnego urządzenia

Grubość luźna lub po zagęszczeniu, sposób ustawienia stołu, metoda kontroli i dane zagęszczania mieszanki.

Warto pamiętać

  • Etap pomiaru grubości
  • Weryfikacja rzeczywistej warstwy

Proszę o przygotowanie maszyny do transportu na innym środku transportowym przy założeniu, że maszyna znajduje się już na platformie transportowej (np. przyczepa, wagon kolejowy, naczepa).

W skrócie

Przygotowanie do przewozu obejmuje konfigurację transportową, właściwe podparcie i mocowanie maszyny na dobranym środku transportu.

Pełne opracowanie

Ustala się masę, wymiary transportowe, położenie środka ciężkości oraz wskazane punkty mocowania. Przewoźnik dobiera nośność platformy i sposób zabezpieczenia. Ruchome części składa się i blokuje mechanicznie w pozycjach transportowych, a luźne wyposażenie mocuje lub przewozi osobno.

Załadunek, jeśli jest częścią czynności, wymaga odpowiednich najazdów, przygotowanej trasy i ustalonego kierowania. Na platformie zabezpiecza się postój i używa wyłącznie przewidzianych punktów oraz odpowiednio dobranych mocowań. W zadaniu zakładającym już ustawioną maszynę nie wykonuje się ponownego wjazdu. Kontrola końcowa obejmuje blokady, mocowania, wymiary i brak luźnych przedmiotów.

Przebieg czynności

  1. Odczytać masę, wymiary i schemat pozycji oraz punktów transportowych.
  2. Oczyścić maszynę i złożyć oraz zablokować ruchome elementy.
  3. Jeżeli przewidziano załadunek, uzgodnić go z przewoźnikiem i wykonać dopuszczoną metodą.
  4. Na platformie zabezpieczyć postój, zamocować maszynę i wyposażenie oraz sprawdzić wszystkie blokady.

Dla konkretnego urządzenia

Masa i konfiguracja, kierunek załadunku, blokady transportowe, punkty oraz wymagania mocowania.

Warto pamiętać

  • Pozycja i blokady transportowe
  • Dobór punktów mocowania

Proszę omówić i przygotować do pracy elementy systemu niwelacji będące na wyposażeniu maszyny. W jaki sposób jest realizowane sterowanie tym systemem. W przypadku braku na wyposażeniu elementów systemu niwelacji proszę o omówienie tej czynności.

W skrócie

System niwelacji przygotowuje się przez ustawienie odniesienia, zamocowanie czujników i sprawdzenie reakcji sterowania wysokością lub spadkiem.

Pełne opracowanie

Najpierw ustala się wymaganą geometrię warstwy i dostępny system: odniesienie mechaniczne, linkę, czujniki bezkontaktowe, czujnik pochylenia albo inny zestaw opisany dla maszyny. Sprawdza się mocowania, czystość, przewody i położenie czujników względem powierzchni odniesienia. Uszkodzone lub niestabilne odniesienie powoduje błąd mimo prawidłowego działania elektroniki.

Z panelu wybiera się właściwe kanały, ustala wartość odniesienia i wymagane nastawy, a następnie sprawdza kierunek reakcji w dopuszczonej próbie. Tryb automatyczny nie zwalnia z pomiaru wyniku. Jeżeli systemu nie ma, czynność omawia się na schemacie, zaznaczając brak wyposażenia, bez pozorowania wykonanej kalibracji.

Przebieg czynności

  1. Ustalić geometrię zadania i rodzaj dostępnego odniesienia.
  2. Zamontować oraz sprawdzić czujniki, przewody i stabilność bazy.
  3. Wybrać kanały, ustawić odniesienie i nastawy oraz sprawdzić reakcję.
  4. Po próbie zmierzyć wynik i skorygować ustawienia dozwolonym sposobem.

Dla konkretnego urządzenia

Typ i położenie czujników, odległości robocze, kalibracja, znaki spadku, tryb automatyczny i sposób pomiaru kontrolnego.

Warto pamiętać

  • Stabilne odniesienie
  • Próba reakcji i pomiar wyniku

Proszę wykonać manewr zawracania w tzw. "miejscu" lub na "trzy"* z wykorzystaniem dostępnych funkcji maszyny, a następnie ustawić maszynę do zadania technologicznego.

W skrócie

Zawracanie wykonuje się tylko funkcją dostępną dla podwozia, po sprawdzeniu obrysu i miejsca na maszynę ze stołem.

Pełne opracowanie

Rozpoznaje się dopuszczony sposób zawracania: obrót w miejscu może być dostępny w określonym podwoziu gąsienicowym, a inne maszyny wymagają manewru na trzy. Przed rozpoczęciem stół i pozostałe elementy ustawia się do manewrowania. Sprawdza się tor zarówno przodu, jak i tyłu oraz wystających części.

Manewr prowadzi się powoli, płynnie zmieniając kierunek i obserwując całą strefę. Przy ograniczonej widoczności korzysta się z uzgodnionego sygnału osoby poza torem ruchu. Po zawróceniu ustawia się maszynę na osi zadania technologicznego, zatrzymuje i dopiero wtedy przygotowuje stół oraz odniesienie do rozkładania.

Przebieg czynności

  1. Ustalić funkcję zawracania dostępną i dopuszczoną dla podwozia.
  2. Przygotować elementy do manewru i sprawdzić pełny obrys.
  3. Wykonać kontrolowane zawrócenie w miejscu lub na trzy zgodnie z poleceniem.
  4. Ustawić na osi roboczej, zatrzymać i przygotować do następnego zadania.

Dla konkretnego urządzenia

Dopuszczony rodzaj skrętu, sterowanie stronami napędu, ograniczenia podłoża i konfiguracja stołu.

Warto pamiętać

  • Funkcja właściwa dla podwozia
  • Obrys całej maszyny
Wróć do spisu