Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Pilarki mechaniczne do ścinki drzew klasa III

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(8)

Proszę zaprezentować sposoby uruchamiania pilarki.

W skrócie

Pilarkę uruchamia się z pewnym podparciem, wolnym układem tnącym i ustawieniami rozruchowymi właściwymi dla silnika.

Pełne opracowanie

Przed rozruchem kontroluje się pilarkę, otoczenie, paliwo i olej łańcucha. Dopuszczone sposoby obejmują stabilne podparcie na podłożu albo pewne unieruchomienie między nogami zgodnie z konstrukcją; nie stosuje się wyrzucania pilarki i szarpania linką w powietrzu. Prowadnica i łańcuch nie mogą dotykać przeszkody.

Ustawia się hamulec i elementy rozruchu według instrukcji zimnego lub ciepłego silnika. Po uruchomieniu nie utrzymuje się niepotrzebnie wysokich obrotów przy zablokowanym łańcuchu. Najpierw przywraca się bieg jałowy, następnie bezpiecznie zwalnia hamulec zgodnie z instrukcją modelu i sprawdza, czy łańcuch pozostaje nieruchomy. Hamulec włączony mógłby ukryć wadę sprzęgła. Nieprawidłowość wymaga wyłączenia i przerwania użytkowania.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić pilarkę i przygotować wolną strefę układu tnącego.
  2. Ustawić rozruch oraz hamulec zgodnie z instrukcją.
  3. Pewnie unieruchomić pilarkę na podłożu albo dopuszczonym chwytem między nogami i uruchomić.
  4. Przywrócić bieg jałowy, bezpiecznie zwolnić hamulec zgodnie z modelem i dopiero ocenić brak ruchu łańcucha; w razie ruchu wyłączyć pilarkę.

Dla konkretnego urządzenia

Ustawienia zimnego/ciepłego rozruchu, pozycja hamulca, użycie ssania i sposób pewnego podparcia.

Warto pamiętać

  • Pewne podparcie
  • Łańcuch wolny od przeszkód

Proszę zaprezentować sposoby sprawdzenia poprawności działania hamulca pilarki.

W skrócie

Hamulec sprawdza się najpierw przez oględziny i działanie mechanizmu, a następnie tylko próbą funkcjonalną przewidzianą dla konkretnej pilarki.

Pełne opracowanie

Przy wyłączonym silniku sprawdza się osłonę dłoni będącą elementem uruchamiania hamulca, jej mocowanie i ruch między położeniami. Ocenia się blokowanie układu tnącego zgodnie z instrukcją. Uszkodzenia osłony lub brak wyczuwalnej zmiany położenia wymagają wyjaśnienia.

Próba zatrzymania napędzanego łańcucha ma ściśle określone warunki chwytu, obrotów i czasu. Nie wymyśla się własnej próby odbicia ani nie upuszcza pilarki, jeśli model nie przewiduje takiej metody. Po próbie przywraca się bieg jałowy i sprawdza zwolnienie hamulca zgodnie z instrukcją. Nieskuteczny hamulec wyklucza pracę.

Przebieg czynności

  1. Wyłączyć silnik i obejrzeć osłonę dłoni oraz mocowanie hamulca.
  2. Sprawdzić przewidziane załączanie, zwalnianie i blokowanie łańcucha.
  3. W bezpiecznej strefie wykonać wyłącznie określoną dla modelu próbę funkcjonalną.
  4. Ocenić zatrzymanie, powrót do biegu jałowego i zgłosić nieskuteczność.

Dla konkretnego urządzenia

Metoda kontroli ręcznej i ewentualnej bezwładnościowej, obroty i czas próby oraz sposób zwolnienia.

Warto pamiętać

  • Oględziny i dozwolona próba
  • Niesprawny hamulec wyklucza pracę

Proszę, w ramach obsługi technicznej codziennej, sprawdzić stan elementów konstrukcyjnych pilarki poprawiających bezpieczeństwo operatora.

W skrócie

Zabezpieczenia pilarki kontroluje się jako zestaw: hamulec, osłony, wychwytnik, blokadę gazu, wyłącznik i amortyzację.

Pełne opracowanie

Przy zatrzymanym silniku wskazuje się osłonę lewej dłoni, ochronę prawej dłoni, wychwytnik łańcucha, blokadę dźwigni gazu i elementy przeciwdrganiowe. Ogląda się uchwyty, mocowania, pęknięcia oraz stan tłumika i jego osłony, jeżeli występuje.

W dopuszczonych próbach sprawdza się powrót gazu, działanie blokady i wyłączenie silnika. Ocena hamulca obejmuje właściwą osobną procedurę. Element musi być nie tylko obecny, ale także zamocowany i sprawny; nie obchodzi się blokady gazu ani nie używa pilarki z brakującym wychwytnikiem.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy ochronne przy wyłączonej pilarce.
  2. Sprawdzić ich kompletność, mocowania i brak uszkodzeń.
  3. Wykonać dopuszczone próby blokady gazu, powrotu sterowania i STOP.
  4. Ocenić cały zestaw, zgłosić usterki i nie rozpoczynać pracy niesprawną pilarką.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw zabezpieczeń modelu i metody sprawdzania sterowania oraz hamulca.

Warto pamiętać

  • Kompletność i sprawność
  • Nieobchodzenie blokad

Proszę omówić sprawdzenie smarowania układu tnącego i sposób uzupełniania oleju w tym układzie.

W skrócie

Smarowanie układu tnącego kontroluje się przez zapas oleju, drożność i przewidziane sprawdzenie podawania na prowadnicę oraz łańcuch.

Pełne opracowanie

Przy wyłączonej pilarce wskazuje się oddzielny zbiornik oleju łańcucha i wlew, sprawdza poziom oraz szczelność. Uzupełnia się właściwy olej przez oczyszczony wlew. Olej do smarowania łańcucha nie jest dolewką do zbiornika mieszanki paliwowej.

W dopuszczonej próbie, z dala od osób i przeszkód, sprawdza się podawanie oleju metodą producenta, na przykład obserwacją śladu oleju na odpowiedniej powierzchni bez jej dotykania łańcuchem. Brak smarowania wymaga zatrzymania, sprawdzenia dopuszczonych do obsługi kanałów i zgłoszenia usterki. Regulację wydatku wykonuje się tylko, gdy model ją przewiduje.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić zbiornik, wlew i zapas właściwego oleju łańcucha.
  2. Przy wyłączonym silniku uzupełnić zapas bez zanieczyszczenia.
  3. Wykonać przewidzianą próbę podawania w bezpiecznej strefie.
  4. Ocenić efekt, a przy braku smarowania zatrzymać pilarkę i wyjaśnić przyczynę.

Dla konkretnego urządzenia

Olej układu tnącego, metoda próby, dopuszczona regulacja i obsługa kanałów prowadnicy.

Warto pamiętać

  • Oddzielny układ smarowania
  • Potwierdzenie rzeczywistego podawania

Proszę omówić jak należy pracować pilarką, aby nie nastąpiło zjawisko odbicia wstecznego.

W skrócie

Ryzyko odbicia ogranicza się przez kontrolę końcówki prowadnicy, oburęczny chwyt, stabilną pozycję i prawidłowo przygotowany układ tnący.

Schemat poglądowyStrefa odbicia przy nosie prowadnicy

Kontakt górnej części nosa prowadnicy z przeszkodą może wywołać odbicie. Operator kontroluje położenie nosa, trzyma pilarkę oburącz i stosuje technikę dobraną do zadania.

Pełne opracowanie

Przed cięciem ocenia się, co znajduje się przy górnej części końcówki prowadnicy oraz po drugiej stronie materiału. Nie dopuszcza się jej przypadkowego kontaktu z gałęzią, podłożem lub inną kłodą. Łańcuch, prowadnica i ograniczniki powinny być w stanie zgodnym z instrukcją.

Pilarkę prowadzi się obiema rękami, obejmując uchwyt przedni także kciukiem. Utrzymuje się stabilne oparcie i nie tnie powyżej barków ani jedną ręką. Przewiduje się zamykanie rzazu i siły w drewnie, unikając zakleszczenia. Hamulec jest zabezpieczeniem, ale nie usuwa przyczyny odbicia i nie zastępuje prawidłowej techniki.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić stan i przygotowanie łańcucha oraz prowadnicy.
  2. Ocenić otoczenie końcówki i naprężenia ciętego materiału.
  3. Przyjąć stabilną pozycję oraz pełny chwyt obu uchwytów.
  4. Prowadzić cięcie bez kontaktu niebezpiecznej strefy końcówki i przerwać przy utracie kontroli.

Dla konkretnego urządzenia

Właściwy zestaw prowadnica–łańcuch, naciąg, ostrzenie i dopuszczone techniki cięcia.

Warto pamiętać

  • Kontrola końcówki
  • Oburęczny stabilny chwyt

Proszę omówić zasady bezpiecznego tankowania pilarki.

W skrócie

Tankowanie wykonuje się na zabezpieczonej i wyłączonej maszynie, właściwym paliwem, z ochroną przed zapłonem i rozlaniem.

Pełne opracowanie

Najpierw ustala się paliwo wymagane dla silnika i przygotowuje przeznaczony pojemnik lub dystrybutor. Maszynę zatrzymuje się na bezpiecznym stanowisku, wyłącza napęd i zapewnia warunki temperatury do tankowania. Usuwa się źródła ognia i iskier, a otoczenie wlewu oczyszcza przed otwarciem.

Wlewa się paliwo do dopuszczonego poziomu, bez przepełnienia i pomylenia zbiorników. Jeżeli wymagane jest paliwo z olejem, przygotowuje się je w określonej proporcji, nie na oko. Po zamknięciu korka usuwa się rozlane paliwo i zabrudzone materiały; rozruch wykonuje się dopiero w warunkach bez ryzyka zapłonu oraz po sprawdzeniu szczelności.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić rodzaj paliwa i przygotować bezpieczne stanowisko.
  2. Zatrzymać silnik, spełnić warunki ostygnięcia i usunąć źródła zapłonu.
  3. Oczyścić wlew i napełnić właściwym paliwem do dopuszczonego poziomu.
  4. Zamknąć korek, usunąć rozlanie oraz sprawdzić szczelność przed rozruchem.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj paliwa, ewentualna proporcja mieszanki, poziom napełnienia i warunki temperatury oraz ponownego rozruchu.

Warto pamiętać

  • Wyłączony silnik i brak zapłonu
  • Usunięte rozlanie

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji informację dotyczącą pojemności zbiornika paliwa oraz podać jaki rodzaj paliwa jest właściwy dla wskazanej maszyny lub urządzenia.

W skrócie

Rodzaj paliwa i pojemność zbiornika odczytuje się dla dokładnego modelu oraz wariantu silnika.

Pełne opracowanie

Z tabliczki i dokumentacji identyfikuje się maszynę oraz silnik. W rozdziale danych technicznych lub materiałów eksploatacyjnych wyszukuje się pojemność zbiornika i wymagania paliwowe. Podaje się nazwę paliwa, jego wymaganą specyfikację i jednostkę pojemności; nie przenosi danych z podobnej maszyny.

Wskazany w instrukcji zbiornik odnajduje się na maszynie. Pojemność nominalna nie jest ilością, którą zawsze należy dolać: w zbiorniku pozostaje paliwo, a instrukcja może wymagać wolnej przestrzeni. Dla silnika wymagającego mieszanki paliwowo-olejowej trzeba dodatkowo odczytać właściwy skład i proporcję.

Przebieg czynności

  1. Odczytać oznaczenie modelu i silnika.
  2. Odszukać w instrukcji pojemność zbiornika oraz specyfikację paliwa.
  3. Wskazać odpowiedni wlew na maszynie i odróżnić go od wlewów oleju.
  4. Podać dane z jednostkami oraz ewentualny wymóg mieszanki, bez zgadywania ilości dolewki.

Dla konkretnego urządzenia

Model silnika, rodzaj paliwa, pojemność nominalna i ewentualna proporcja mieszanki.

Warto pamiętać

  • Właściwy model dokumentacji
  • Specyfikacja i jednostki

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Trzy rzeczywiste piktogramy należy objaśnić przez zagrożenie lub nakaz oraz wynikające z niego zachowanie.

Pełne opracowanie

Najpierw wybiera się trzy czytelne oznaczenia na egzemplarzu albo w jego instrukcji. Dla każdego wskazuje się miejsce i element, którego dotyczy, oraz znaczenie według legendy. Sam opis koloru i kształtu nie wyjaśnia sposobu postępowania.

Przykładowo znak ruchomego mechanizmu wymaga pozostania poza strefą pochwycenia, znak gorącej powierzchni - unikania dotyku i ostygnięcia przed obsługą, a znak wyłączenia przed konserwacją - zatrzymania i zabezpieczenia napędu. Wybiera się tylko symbole rzeczywiście dostępne, a nie zakłada ich obecności. Nieczytelne oznaczenie zgłasza się do odtworzenia.

Przebieg czynności

  1. Wybrać trzy oznaczenia obecne na maszynie lub w instrukcji.
  2. Przy każdym wskazać miejsce, element i rodzaj zagrożenia albo wymagany nakaz.
  3. Wyjaśnić konkretne zachowanie operatora związane z każdym symbolem.
  4. Ocenić czytelność oznaczeń i zgłosić brakujące lub zniszczone.

Dla konkretnego urządzenia

Legenda symboli, rzeczywiste lokalizacje i modelowe ograniczenia opisane przy oznaczeniu.

Warto pamiętać

  • Znaczenie i działanie
  • Trzy faktycznie dostępne oznaczenia

Zadania praktyczne(3)

Proszę wykonać ścinkę wskazanego drzewa.

W skrócie

Ścinka zaczyna się od oceny drzewa i stanowiska, a kończy bezpiecznym obaleniem i kontrolą zagrożeń; rodzaj rzazów zależy od drzewa.

Schemat poglądowyRzazy i pozostawiona zawiasa - wariant podstawowy

Schemat rozróżnia rzaz podcinający, wyżej położony rzaz ścinający i nieprzeciętą zawiasę. Nie jest rysunkiem wymiarowym. Geometrię, technikę i drogę oddalania dobiera się do drzewa oraz terenu.

Pełne opracowanie

Ocenia się pochylenie, koronę, wiatr, wady pnia, sąsiedztwo i teren. Wyznacza się kierunek obalania, strefę niebezpieczną oraz oczyszczone ścieżki oddalania; przygotowuje pilarkę, ochrony i potrzebny sprzęt pomocniczy. Dla typowego zdrowego drzewa dobiera się podcięcie kierunkowe i rzaz ścinający pozostawiający zawiasę. Nie stosuje się tej samej techniki do drzewa silnie pochylonego, pękniętego albo z murszem.

W podstawowym sposobie opisanym przez Lasy Państwowe podcięcie prowadzi się od cięcia ukośnego do poziomego, zasadniczo na 1/4–1/3 średnicy, a rzaz ścinający wyżej, zachowując zawiasę około 1/10 średnicy. Wielkości te dotyczą podstawowego wariantu i wymagają doboru do drzewa; nie przecina się całego przekroju. Przed obaleniem sprawdza się przedpole i ostrzega. Gdy drzewo zaczyna padać, operator oddala się przygotowaną drogą; wraca po ocenie zagrożeń. Drzewo zawieszone wymaga zabezpieczenia strefy i właściwej metody usunięcia, bez pracy pod nim.

Schemat poglądowyDroga oddalania - teren płaski

Widok z góry: droga oddalania przebiega ukośnie do tyłu względem kierunku obalania. Przy ścince jednoosobowej wybiera się stronę zakończenia rzazu. Na stoku obowiązują inne zasady zależne od kierunku obalania.

Przebieg czynności

  1. Ocenić drzewo, teren i otoczenie; ustalić kierunek i właściwą technikę.
  2. Przygotować ochrony, sprzęt, wolną strefę oraz ścieżki oddalania.
  3. Wykonać dobrane podcięcie i rzaz ścinający, zachowując zawiasę i kontrolę drzewa.
  4. Ostrzec przed obaleniem, oddalić się przy rozpoczęciu upadku i ocenić sytuację przed powrotem.

Dla konkretnego urządzenia

Średnica względem prowadnicy, pochylenie, wady i naprężenia, rodzaj podcięcia, zawiasa, kliny lub urządzenia linowe oraz droga oddalania; trudne drzewa wymagają odrębnej techniki i właściwego nadzoru.

Warto pamiętać

  • Ocena drzewa i wybór techniki
  • Zawiasa oraz bezpieczne oddalenie

Proszę wykonać przerzynkę kłody jednostronnie/dwustronnie* podpartej.

W skrócie

Przerzynka wymaga ustalenia podparcia, naprężeń i możliwego ruchu odcinanej części przed wybraniem kolejności rzazów.

Schemat poglądowyPodparcie kłody a naprężenia

Dwa uproszczone przykłady ugięcia pod własnym ciężarem. Położenie stron ściskanej i rozciąganej należy ocenić na rzeczywistej kłodzie; dodatkowe podpory i zakleszczenia mogą zmieniać układ naprężeń.

Pełne opracowanie

Kłodę zabezpiecza się przed toczeniem, a stanowisko oczyszcza. Rozpoznaje się stronę ściskaną i rozciąganą: w typowej kłodzie wspornikowo podpartej przy końcu i obciążonej własnym ciężarem układ jest inny niż w kłodzie podpartej na obu końcach. Ocenia się rzeczywiste siły, nie tylko nazwę wariantu.

Cięcie rozpoczyna się od strony ściskanej w zakresie, który nie zakleszczy prowadnicy, a kończy od strony rozciąganej, kontrolując ruch części. Przy dwóch podporach typowo najpierw wykonuje się cięcie od góry, a przy wolnym końcu wspornika - od dołu, o ile ocena naprężeń potwierdza te warunki. Nie stoi się na kłodzie ani po stronie jej możliwego stoczenia; narzędzie nie może wejść w grunt. Po rozdzieleniu ocenia się stabilność obu części.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać podpory i zabezpieczyć kłodę oraz miejsce operatora.
  2. Ustalić strony ściskania i rozciągania oraz przewidywany ruch odcinka.
  3. Wykonać dobraną sekwencję cięć, zaczynając od strony ściskanej.
  4. Dokończyć od strony rozciąganej, zatrzymać ruch pilarki i sprawdzić stabilność elementów.

Dla konkretnego urządzenia

Rzeczywiste podparcie i obciążenia, średnica kłody, dostęp prowadnicy oraz kierunek ruchu odcinka.

Warto pamiętać

  • Naprężenia wynikające z podparcia
  • Kontrola ruchu odcinanej części

Proszę wykonać okrzesywanie wskazanego drzewa.

W skrócie

Okrzesywanie prowadzi się przy stabilnym pniu, z oceną gałęzi podpierających i naprężonych oraz kontrolą pozycji pilarki.

Pełne opracowanie

Najpierw sprawdza się, czy drzewo nie może stoczyć się lub przemieścić po odcięciu gałęzi. Ustala się bezpieczną stronę, szczególnie na stoku, i oczyszcza dojście. Gałęzie podpierające pień oraz naprężone wymagają odrębnej oceny kolejności; nie odcina się ich przypadkowo spod obciążenia.

Pilarkę prowadzi się oburącz ze stabilnego stanowiska, wykorzystując pień jako osłonę lub oparcie tylko w bezpiecznej technice. Nie stoi się na pniu ani nie odcina niewidocznych gałęzi. Przed odcięciem gałęzi naprężonej trzeba usunąć naprężenie odpowiednią do sytuacji metodą: przez bezpieczne skrócenie gałęzi, kilka płytkich nacięć w miejscu naprężenia albo kontrolowany obrót zabezpieczonego drzewa. Nie stoi się po wypukłej stronie wyginanej gałęzi. Dopiero po odprężeniu wykonuje się właściwe odcięcie. Przy przemieszczaniu zabezpiecza się łańcuch i ponownie ocenia podparcie pnia.

Przebieg czynności

  1. Ocenić stabilność drzewa, teren i gałęzie podpierające.
  2. Wybrać bezpieczną stronę i kolejność oraz najpierw usunąć naprężenia gałęzi dobraną metodą.
  3. Po odprężeniu odcinać gałęzie kontrolowanymi cięciami, bez stania na pniu i bez cięcia niewidocznych gałęzi.
  4. Przemieszczać się przy zabezpieczonym łańcuchu, usuwać przeszkody i ponownie oceniać stabilność.

Dla konkretnego urządzenia

Układ naprężeń, podparcie, kierunek stoku, średnica gałęzi i technika odpowiednia dla danej pozycji.

Warto pamiętać

  • Stabilność pnia
  • Kolejność gałęzi pod obciążeniem
Wróć do spisu