Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Pogłębiarki jednoczerpakowe pływające klasa II

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(16)

Proszę omówić obsługę akumulatora elektrycznego w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Typ akumulatora decyduje o zakresie jego obsługi. Na zabezpieczonej maszynie sprawdza się obudowę i połączenia, a kontrolę elektrolitu wykonuje tylko wtedy, gdy przewiduje ją konstrukcja; wyciek lub uszkodzenie trzeba zgłosić przed uruchomieniem.

Pełne opracowanie

Najpierw rozpoznaje się typ akumulatora oraz sposób przygotowania zasilania do obsługi. Po zabezpieczeniu maszyny ocenia się obudowę, zamocowanie, widoczne wycieki, przewody i zaciski. Przed czyszczeniem lub poprawianiem połączeń trzeba przygotować instalację zgodnie z procedurą, zapobiegając zwarciu, iskrzeniu i kontaktowi z elektrolitem.

W akumulatorze z przewidzianą obsługą cel kontroluje się dostępne wskaźniki, odpowietrzenie i poziom elektrolitu metodą producenta. Akumulatora szczelnego nie otwiera się w ten sposób. Wynik obejmuje wskazanie elementów sprawnych i usterek; po obsłudze przywraca się osłony i zabezpieczenia, a uszkodzenie obudowy lub wyciek zgłasza przed uruchomieniem.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  2. Sprawdzić mocowanie, obudowę i brak wycieków.
  3. Ocenić zaciski, przewody, izolację i ślady korozji.
  4. Wykonać tylko przewidzianą dla tego typu kontrolę elektrolitu lub wskaźnika.
  5. Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Typ akumulatora, dostęp do cel, sposób odłączania zasilania i dopuszczona obsługa wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  • Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Proszę omówić w jaki sposób należy sprawdzić poziom oleju hydraulicznego w układzie roboczym oraz jak ten olej uzupełnić.

W skrócie

Wiarygodny pomiar oleju hydraulicznego wymaga ustawienia maszyny i osprzętu zgodnie z instrukcją. Niedobór uzupełnia się właściwym olejem po bezpiecznym odciążeniu układu i oczyszczeniu wlewu, a następnie ponawia odczyt i ocenia przyczynę ubytku.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się zbiornik, wlew i wskaźnik właściwego obiegu. Maszynę zabezpiecza się na odpowiednim stanowisku, a osprzęt ustawia tak, jak wymaga pomiar. Odczyt porównuje się z oznaczeniami przy wymaganej temperaturze i stanie układu; wysunięcie siłowników może zmieniać poziom w zbiorniku.

Przed otwarciem układu należy usunąć ciśnienie przewidzianą procedurą i oczyścić okolicę wlewu. Olej dolewa się czystym sprzętem do dopuszczalnego poziomu, zamyka wlew i ponownie kontroluje wynik. Nadmierne lub powtarzające się ubytki wymagają oceny szczelności, a nie samego zwiększania ilości dolewanego oleju.

Przebieg czynności

  1. Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  2. Zabezpieczyć maszynę i ustawić osprzęt do pomiaru.
  3. Odczytać poziom w wymaganych warunkach i porównać z oznaczeniami.
  4. Przy ubytku bezpiecznie odciążyć układ, oczyścić wlew i dolać właściwy olej.
  5. Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie siłowników, temperatura pomiaru, sposób odpowietrzenia i specyfikacja oleju są zależne od modelu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  • Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z układem roboczym maszyny.

W skrócie

W układzie chwytakowym kontroluje się narzędzie, jego zawieszenie i napędy odpowiedzialne za pobranie oraz przeniesienie urobku. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: chwytak lub inny zamontowany czerpak, zawieszenie, liny i wciągarki albo siłowniki oraz mechanizm przeniesienia urobku. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: kontrolowane podnoszenie, otwieranie i zamykanie narzędzia z zachowaniem gotowości miejsca odbioru. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: chwytak lub inny zamontowany czerpak, zawieszenie, liny i wciągarki albo siłowniki oraz mechanizm przeniesienia urobku.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: chwytak lub inny zamontowany czerpak, zawieszenie, liny i wciągarki albo siłowniki oraz mechanizm przeniesienia urobku.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić obsługę techniczną codzienną silnika przed pracą na dwóch dowolnie wybranych układach.

W skrócie

Kontrola dwóch układów powinna pokazać ich rzeczywisty stan przed uruchomieniem silnika. W napędzie spalinowym mogą to być smarowanie i chłodzenie, a w elektrycznym stan dostępnych elementów zasilania i chłodzenia; wynik każdego sprawdzenia podaje się osobno.

Pełne opracowanie

Przed pracą rozpoznaje się napęd egzaminowanej maszyny. Dla silnika spalinowego można wybrać układ smarowania: wskazać wskaźnik i wlew, wykonać miarodajny pomiar oleju oraz ocenić wycieki. Następnie sprawdza się chłodzenie, wskazując właściwy obieg i jego elementy.

Przy chłodzeniu cieczą ocenia się poziom, przewody, szczelność i chłodnicę, bez otwierania gorącego układu. Przy chłodzeniu powietrzem kontroluje się drożność żeber i kanałów oraz stan wentylatora i napędu. Dla silnika elektrycznego dobiera się rzeczywiste układy: widoczny stan zasilania i osłon oraz chłodzenie; bez otwierania instalacji pod napięciem. Wynik każdej kontroli podaje się oddzielnie.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  2. Przy silniku spalinowym skontrolować smarowanie, w tym poziom oleju i wycieki.
  3. Sprawdzić chłodzenie odpowiednie do konstrukcji.
  4. Przy napędzie elektrycznym ograniczyć kontrolę elektryki do dopuszczonych oględzin oraz ocenić chłodzenie.
  5. Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każda maszyna ma silnik spalinowy. Dobór dwóch układów, punkty obsługi i próby muszą odpowiadać egzemplarzowi.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  • Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Proszę omówić obsługę codzienną pogłębiarki przed przystąpieniem do pracy.

W skrócie

Codzienna obsługa pogłębiarki łączy kontrolę jednostki pływającej, układu roboczego i wyposażenia załogi przed uruchomieniem.

Pełne opracowanie

Należy sprawdzić utrzymanie pozycji jednostki, widoczne zanurzenie i przechył, stan dostępnego pokładu, zamknięć oraz dojść. Następnie ocenia się rzeczywisty układ roboczy: chwytak, czerpaki lub układ ssący, jego mocowania i napędy. Poziomy płynów i wskaźniki kontroluje się tylko dla obiegów występujących w danej konstrukcji.

Przed rozruchem potwierdza się dostęp do sprzętu ratunkowego, gaśniczego i sygnalizacyjnego oraz uzgodnioną łączność załogi. Sprawdza się gotowość odbioru urobku i wolne strefy pracy. Próby wykonuje się właściwą sekwencją dla jednostki, a nieprawidłowe zanurzenie, wyciek lub niesprawne zabezpieczenie wyjaśnia przed rozpoczęciem robót.

Przebieg czynności

  1. Ocenić pozycję, zanurzenie i widoczny stan jednostki.
  2. Sprawdzić pokład, dojścia, zamknięcia i ochrony.
  3. Skontrolować narzędzie, układ roboczy i rzeczywiste obiegi napędowe.
  4. Potwierdzić sprzęt ratunkowy, alarmowanie i gotowość odbioru urobku.
  5. Wykonać dopuszczony rozruch lub zgłosić przeszkody do pracy.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres obiegów, dopuszczalne zanurzenie i przechył, sprzęt pokładowy i sekwencja rozruchu są indywidualne.

Warto pamiętać

  • Ocenić pozycję, zanurzenie i widoczny stan jednostki.
  • Wykonać dopuszczony rozruch lub zgłosić przeszkody do pracy.

Proszę wskazać i sprawdzić podstawowe wyposażenie pokładowe pogłębiarki.

W skrócie

Wyposażenie pokładu kontroluje się przez sprawdzenie bezpiecznych dojść, zamocowania urządzeń i dostępu do sprzętu potrzebnego załodze.

Pełne opracowanie

Przed pracą przechodzi się po dostępnych drogach pokładowych i ocenia ich czystość, przyczepność oraz stan schodów, pomostów i barierek. Sprawdza się pokrywy, włazy i zamknięcia, miejsca postoju załogi oraz mocowanie dostępnych elementów. Wciągarki, liny i inne mechanizmy nie mogą zagrażać osobie wykonującej oględziny.

Wyposażenie ratunkowe, gaśnicze i sygnalizacyjne wskazuje się w przeznaczonych miejscach, potwierdzając dostęp i stan. Dodatkowo ocenia się instalacje i oświetlenie wymagane dla pokładu. Brak osłony, uszkodzone dojście lub niezabezpieczony właz trzeba zgłosić i usunąć przed użytkowaniem tej strefy.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić wejście na jednostkę i drogi pokładowe.
  2. Ocenić nawierzchnie, schody, barierki i zamknięcia.
  3. Skontrolować mocowanie i dostęp do wyposażenia.
  4. Wskazać sprzęt ratunkowy, gaśniczy i sygnalizacyjny.
  5. Usunąć dopuszczone przeszkody i zgłosić uszkodzenia.

Dla konkretnego urządzenia

Lista sprzętu, zamknięcia i drogi komunikacji odpowiadają jednostce oraz warunkom akwenu.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić wejście na jednostkę i drogi pokładowe.
  • Usunąć dopuszczone przeszkody i zgłosić uszkodzenia.

Proszę sprawdzić działanie oświetlenia maszyny.

W skrócie

Próba oświetlenia ma potwierdzić, że wymagane lampy rzeczywiście świecą i zapewniają widoczność. Obejmuje oględziny kloszy, mocowań i przewodów oraz kolejne włączenie funkcji na maszynie zabezpieczonej przed ruchem.

Pełne opracowanie

Maszynę należy zabezpieczyć przed ruchem i przygotować zasilanie do próby. Ocenia się klosze, mocowania, zabrudzenia i widoczne uszkodzenia przewodów, a następnie kolejno włącza wymagane światła. Oględziny lamp organizuje się bez pozostawiania osób na torze możliwego ruchu.

Sprawdza się światła robocze i te drogowe, sygnalizacyjne lub ostrzegawcze, w które model jest wyposażony i których wymaga dana praca. Pozycja przełącznika nie potwierdza świecenia lampy. Po próbie wyłącza się niepotrzebne funkcje, przywraca stan bezpieczny i zgłasza usterki, które przed pracą trzeba usunąć.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  2. Obejrzeć klosze, mocowania i widoczne przewody.
  3. Kolejno włączyć poszczególne wymagane światła.
  4. Potwierdzić rzeczywiste działanie i oświetlenie właściwej strefy.
  5. Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres lamp, sposób włączenia i wymagania robocze/drogowe zależą od wyposażenia i rodzaju pracy.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  • Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Proszę przeprowadzić kontrolę kompletności obowiązkowego wyposażenia maszyny lub urządzenia pod kątem bezpieczeństwa pracy i obsługi. Kontrola przed podjęciem pracy w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Przed pracą porównuje się wymagane wyposażenie z tym, które jest zamontowane, dostępne i sprawne. Oględziny osłon, stanowiska oraz sprzętu ochronnego uzupełnia się dopuszczonymi próbami blokad i ostrzegania.

Pełne opracowanie

Przed uruchomieniem kontroluje się wymagane osłony, blokady, dostęp do sterowania i wyłączników, stan stanowiska operatora oraz widoczność. Sprawdza się także oznaczenia i sprzęt wymagany dla danej pracy. Nie przyjmuje się, że brakujący element był opcjonalny tylko dlatego, że go zdemontowano.

W przygotowanej strefie wykonuje się dopuszczone próby funkcji, na przykład ostrzegania lub blokady sterowania, bez obchodzenia zabezpieczeń. Dla sprzętu ochronnego, ratunkowego i gaśniczego potwierdza się stan, dostęp oraz aktualność wymaganej obsługi. Końcowy wynik musi wskazywać, czy maszyna ma wyposażenie potrzebne do rozpoczęcia pracy.

Przebieg czynności

  1. Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  2. Skontrolować osłony, blokady, widoczność i stanowisko operatora.
  3. Sprawdzić dostęp do elementów zatrzymania i ostrzegania.
  4. Wykonać przewidziane bezpieczne próby oraz kontrolę sprzętu ochronnego.
  5. Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każdy model ma takie same układy ochronne; próby i lista obowiązkowego wyposażenia muszą dotyczyć egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  • Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Proszę wskazać skrzynkę bezpiecznikową maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę podać parametry bezpiecznika dla zabezpieczenia obwodu oświetlenia roboczego oraz podać główną zasadę wymiany bezpieczników.

W skrócie

Bezpiecznik oświetlenia identyfikuje się po opisie obwodu i parametrach z dokumentacji. Wymiana wymaga przygotowania zasilania i użycia właściwego elementu; ponowne przepalenie wskazuje na potrzebę wyjaśnienia usterki instalacji.

Pełne opracowanie

W instrukcji lub na opisie skrzynki identyfikuje się obwód oświetlenia roboczego i właściwy element ochronny. Odczytuje się wymagane parametry, a nie tylko kolor lub rozmiar obudowy. Dostęp do skrzynki i przygotowanie zasilania muszą odpowiadać procedurze maszyny.

Przy uszkodzeniu ustala się przyczynę w dopuszczonym zakresie, a czynności wymagające ingerencji w instalację przekazuje odpowiedniej osobie. Wymienia się element na właściwy dla obwodu, zamyka obudowę i sprawdza działanie. Kolejne przepalenie wymaga wyjaśnienia usterki; mostek lub większy prąd znamionowy nie są naprawą.

Przebieg czynności

  1. Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  2. Wskazać właściwy bezpiecznik i odczytać parametry.
  3. Wyjaśnić przygotowanie zasilania i zakres dozwolonej obsługi.
  4. Zastosować wymagany element zamiast mostka lub większego zabezpieczenia.
  5. Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie skrzynki, parametry i sposób odłączenia zasilania muszą pochodzić z instrukcji lub oznaczeń egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  • Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Proszę sprawdzić, czy na wyposażeniu maszyny powinna być gaśnica. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności proszę wskazać miejsce jej przechowywania oraz skontrolować termin jej ważności.

W skrócie

Sprawdzenie gaśnicy ma potwierdzić, że wymagany sprzęt jest dostępny i gotowy do użycia. Ocenia się mocowanie, obudowę, zabezpieczenia, oznaczenia i aktualność obsługi, bez próbnego uruchamiania gaśnicy.

Pełne opracowanie

W dokumentacji i wymaganiach stanowiska należy potwierdzić, jakie wyposażenie gaśnicze ma być na maszynie. Wskazuje się miejsce przechowywania i sposób wyjęcia, sprawdzając mocowanie oraz to, czy osprzęt lub bagaż nie ograniczają dostępu. Oględziny obejmują obudowę, zabezpieczenie uruchomienia i stan elementów podawania środka.

Sprawdza się czytelność instrukcji, oznaczenia przeglądu lub termin wymaganej obsługi i wskaźnik ciśnienia, jeśli występuje w tej konstrukcji. Gaśnicy nie uruchamia się próbnie na egzaminie jako sposobu kontroli. Brak, uszkodzenie lub nieaktualny wymagany przegląd zgłasza się do usunięcia, a sprzęt odkłada w prawidłowe miejsce.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  2. Wskazać mocowanie oraz dostęp do niej.
  3. Obejrzeć obudowę, zabezpieczenie i elementy robocze.
  4. Sprawdzić oznaczenie kontroli, termin i wskaźnik, jeśli występuje.
  5. Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj gaśnicy, jej miejsce oraz zasady i terminy kontroli wynikają z wyposażenia oraz dokumentacji; wskaźnik ciśnienia nie występuje w każdym typie.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  • Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Omówienie piktogramów powinno łączyć znaczenie każdego znaku z miejscem jego występowania i wymaganym zachowaniem. Wybiera się oznaczenia rzeczywiście obecne na maszynie lub w jej instrukcji, a braki i nieczytelność zgłasza do odtworzenia.

Pełne opracowanie

Wybiera się trzy rzeczywiście obecne piktogramy albo wskazane w instrukcji. Dla każdego podaje się znaczenie, miejsce występowania i wymagane zachowanie. Można omówić znak nakazujący zapoznanie się z instrukcją, ostrzeżenie przed cieczą pod wysokim ciśnieniem i oznaczenie konieczności użycia pasa, jeśli takie znaki występują w danym modelu.

Wyjaśnienie powinno prowadzić do działania: zapoznania z procedurą, zabezpieczenia ciśnienia przed obsługą lub prawidłowego zajęcia stanowiska. Znaczenia nie ustala się wyłącznie z koloru. Nieczytelne lub brakujące oznaczenie zgłasza się do odtworzenia, bez usuwania znaków ostrzegawczych podczas pracy.

Przebieg czynności

  1. Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  2. Odczytać ich znaczenie w dokumentacji.
  3. Dla każdego nazwać zagrożenie albo nakaz.
  4. Opisać właściwe zachowanie podczas pracy lub obsługi.
  5. Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw trzech znaków dobiera się do egzemplarza; przykład nie zakłada obecności identycznych naklejek na wszystkich maszynach.

Warto pamiętać

  • Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  • Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Proszę dokonać sprawdzenia stanu technicznego lin na wyciągarce pogłębiarki jednoczerpakowej pływającej w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Ocenę liny wykonuje się przy zabezpieczonym obciążeniu i zatrzymanym mechanizmie, uwzględniając jej uszkodzenia, prowadzenie oraz zamocowania. Każdy ruch potrzebny do odsłonięcia następnego odcinka oddziela się od oględzin, a wynik odnosi do kryteriów danego układu.

Schemat poglądowyLina - przykłady nieprawidłowości

Przykłady do rozpoznania: wystające pęknięte druty, deformacja i korozja. Rysunek nie określa liczbowych kryteriów wycofania liny; obowiązują kryteria właściwe dla urządzenia i liny.

Pełne opracowanie

Przed oględzinami należy zabezpieczyć podwieszone narzędzie lub element i zatrzymać wciągarkę. Ocenia się stan liny oraz jej mocowanie przy końcach, ułożenie na bębnie, krążki i miejsca narażone na ścieranie. Wskazuje się pęknięte druty, zgniecenia, załamania, rozwarstwienie, korozję i inne zmiany kształtu.

Jeżeli do obejrzenia kolejnego odcinka trzeba przemieścić linę, wykonuje się oddzielny kontrolowany ruch przy wolnej strefie, a oględziny ponawia po zatrzymaniu. Nie prowadzi się liny dłonią. Wynik porównuje się z kryteriami danego układu; podejrzaną linę wycofuje się do oceny, bez stosowania jednego procentowego progu dla wszystkich konstrukcji.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć narzędzie i zatrzymać napęd liny.
  2. Obejrzeć dostępne odcinki oraz zakończenia.
  3. Sprawdzić bęben, krążki i prawidłowe prowadzenie.
  4. Ewentualne przewinięcie oddzielić od oględzin i wykonać w wolnej strefie.
  5. Ocenić uszkodzenia, zgłosić wynik i nie używać liny niespełniającej wymagań.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj liny, liczby dopuszczalnych uszkodzeń, odcinki pomiarowe i zasady przewijania wynikają z dokumentacji konkretnego układu.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć narzędzie i zatrzymać napęd liny.
  • Ocenić uszkodzenia, zgłosić wynik i nie używać liny niespełniającej wymagań.

Proszę wymienić rodzaje chwytaków dla pogłębiarek jednoczerpakowych. Proszę określić, jaki rodzaj chwytaka zamontowany jest na pogłębiarce, na której jest przeprowadzany egzamin.

W skrócie

Chwytak identyfikuje się według budowy szczęk i sposobu sterowania, potwierdzając przeznaczenie do danego urobku i pracy na jednostce.

Pełne opracowanie

Podstawowy podział obejmuje chwytaki dwułupinowe oraz wielołupinowe, a sposób zamykania może być linowy, hydrauliczny lub elektrohydrauliczny. Trzeba wskazać rzeczywistą konstrukcję na pogłębiarce: szczęki, zawieszenie i elementy napędu. Sama liczba widocznych przewodów lub podobny wygląd nie zastępują identyfikacji w dokumentacji.

Po rozpoznaniu należy wyjaśnić, jak otwiera i zamyka się chwytak oraz jaki materiał ma pobierać. Ocena uwzględnia zgodność z układem podnoszenia i dopuszczenie do warunków pracy, w tym zanurzenia. Katalogowa dostępność chwytaka do przeładunku nie oznacza automatycznie jego dopuszczenia do kopania pod wodą.

Przebieg czynności

  1. Wymienić podział na konstrukcje dwu- i wielołupinowe oraz rodzaje napędu.
  2. Wskazać szczęki i sposób zawieszenia egzemplarza.
  3. Rozpoznać sterowanie linowe lub właściwy napęd hydrauliczny.
  4. Potwierdzić oznaczenie i przeznaczenie chwytaka.
  5. Wyjaśnić zasadę otwierania i zamykania dla tego urządzenia.

Dla konkretnego urządzenia

Typ, pojemność, masa, dopuszczalny urobek i możliwość zanurzenia muszą być potwierdzone dla konkretnego chwytaka.

Warto pamiętać

  • Wymienić podział na konstrukcje dwu- i wielołupinowe oraz rodzaje napędu.
  • Wyjaśnić zasadę otwierania i zamykania dla tego urządzenia.

Proszę wymienić wskaźniki układu kontrolno-pomiarowego, które należy sprawdzić w ramach obsługi codziennej pogłębiarki jednoczerpakowej pływającej.

W skrócie

Wskaźniki należy rozpoznać, sprawdzić przewidzianą metodą i odróżnić sygnał gotowości od alarmu wymagającego zatrzymania.

Pełne opracowanie

Na pulpicie identyfikuje się przyrządy napędów, układu roboczego i bezpieczeństwa obecne w egzemplarzu. Dla napędu spalinowego mogą dotyczyć ciśnienia oleju, temperatury i paliwa, a dla elektrycznego zasilania i obciążenia. Wskazanie trzeba powiązać z rzeczywistą wielkością, jednostką i stanem maszyny.

Zakres obejmuje wskaźniki faktycznego napędu oraz sterowania mechanizmami pogłębiarki; nie dopisuje się manometrów pompy gruntowej jednostce, która jej nie ma. Sprawdza się czytelność, wiarygodny stan początkowy i reakcję w przewidzianym teście lub kontrolowanym rozruchu. Alarmy sprawdza się bez sztucznego wywoływania zalania, przeciążenia albo innego zagrożenia.

Przebieg czynności

  1. Wskazać wskaźniki obecne na pulpicie.
  2. Nazwać mierzone wielkości i odpowiadające im układy.
  3. Sprawdzić czytelność i stan początkowy.
  4. Wykonać dopuszczony test lub obserwację podczas bezpiecznego rozruchu.
  5. Wyjaśnić reakcję na alarm i zgłosić niewiarygodne wskazania.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw wskaźników, normalne zakresy, procedura testu i reakcje na alarmy wynikają z wyposażenia i instrukcji.

Warto pamiętać

  • Wskazać wskaźniki obecne na pulpicie.
  • Wyjaśnić reakcję na alarm i zgłosić niewiarygodne wskazania.

Proszę sprawdzić stan techniczny środków ochrony zbiorowej, w które wyposażona jest pogłębiarka. Proszę omówić ich zastosowanie.

W skrócie

Ochrony zbiorowe chronią osoby na jednostce przed upadkiem, kontaktem z napędem i innymi zagrożeniami wspólnej strefy.

Pełne opracowanie

Należy wskazać rzeczywiste barierki, osłony mechanizmów, zabezpieczenia otworów, pomosty i inne ochrony przewidziane dla pogłębiarki. Kontrola obejmuje kompletność, mocowanie, deformacje, korozję i uszkodzenia. Przy każdym elemencie wyjaśnia się jego funkcję, na przykład oddzielenie człowieka od krawędzi pokładu albo ruchomych części.

Ocena nie ogranicza się do obecności elementu: luźna barierka lub zdjęta osłona nie zapewniają wymaganej ochrony. Nie wykonuje się próby przez narażenie człowieka na upadek lub wejście do działającego mechanizmu. Brak zabezpieczenia oznacza wyłączenie zagrożonej strefy do przywrócenia prawidłowego stanu.

Przebieg czynności

  1. Wskazać ochrony zbiorowe występujące na jednostce.
  2. Dla każdej nazwać chronioną strefę i zagrożenie.
  3. Obejrzeć mocowania, ciągłość i uszkodzenia.
  4. Sprawdzić prawidłowe zamknięcie osłon oraz otworów.
  5. Zgłosić braki i zabezpieczyć niedopuszczoną strefę.

Dla konkretnego urządzenia

Rozwiązania barierek, osłon i pomostów są właściwe dla jednostki; nie należy podawać wymyślonych parametrów konstrukcyjnych.

Warto pamiętać

  • Wskazać ochrony zbiorowe występujące na jednostce.
  • Zgłosić braki i zabezpieczyć niedopuszczoną strefę.

Proszę sprawdzić stan wyposażenia pogłębiarki (zgodnie z dostępną instrukcją obsługi i eksploatacji) w środki ratunkowe, sygnalizacyjne oraz gaśnicze i proszę wskazać właściwe miejsce ich umieszczenia na pokładzie pogłębiarki.

W skrócie

Sprzęt ratunkowy, sygnalizacyjny i gaśniczy trzeba policzyć według wyposażenia jednostki, sprawdzić i wskazać jego dostępne miejsca.

Pełne opracowanie

Przed pracą porównuje się wyposażenie z wymaganiami pogłębiarki i akwenu. Wskazuje się przewidziane środki ratunkowe, na przykład koła i kamizelki, oraz ocenia ich kompletność, widoczne uszkodzenia i gotowość użycia. Sprawdza się, czy sprzęt jest rozmieszczony w wyznaczonych miejscach, a dostęp nie jest zasłonięty.

W zakresie sygnalizacji należy znać sposób wezwania pomocy i komunikację z załogą. Sprzęt gaśniczy sprawdza się pod względem stanu i aktualności wymaganej obsługi bez próbnego opróżniania. Kontrola kończy się zgłoszeniem braków i wyjaśnieniem użycia wyposażenia właściwego dla jednostki; sama obecność jednej kamizelki nie potwierdza kompletności.

Przebieg czynności

  1. Porównać listę wymaganego sprzętu ze stanem jednostki.
  2. Wskazać środki ratunkowe i skontrolować ich stan.
  3. Sprawdzić dostępność w wyznaczonych miejscach.
  4. Potwierdzić sposób alarmowania oraz stan sprzętu sygnalizacyjnego i gaśniczego.
  5. Zgłosić braki i przywrócić gotowość przed pracą.

Dla konkretnego urządzenia

Ilość, rodzaj, rozmieszczenie oraz zasady kontroli i użycia sprzętu wynikają z dokumentacji jednostki i organizacji działań na akwenie.

Warto pamiętać

  • Porównać listę wymaganego sprzętu ze stanem jednostki.
  • Zgłosić braki i przywrócić gotowość przed pracą.

Zadania praktyczne(4)

Proszę wykonać pełny cykl pracy pogłębiarką.

W skrócie

Cykl pogłębiarki chwytakowej obejmuje opuszczenie otwartego narzędzia, zamknięcie z urobkiem, podniesienie, przeniesienie i opróżnienie.

Pełne opracowanie

Przed ruchem potwierdza się pozycję jednostki, gotowość odbioru urobku oraz stan chwytaka, lin i mechanizmów. Dobiera się punkt pobierania i kontroluje wolną strefę. Chwytak opuszcza się w sposób przewidziany dla jego konstrukcji, bez niekontrolowanego luzu liny lub kontaktu z jednostką.

Po kontakcie z materiałem wykonuje się zamknięcie i podniesienie, obserwując obciążenie oraz zachowanie liny. Narzędzie przenosi się do przygotowanego odbiornika i otwiera dopiero w bezpiecznym miejscu. Po opróżnieniu wraca się do pozycji rozpoczęcia albo odstawia chwytak. Sterowanie linowe i hydrauliczne realizują te fazy różnymi ruchami.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić stanowisko, narzędzie i gotowość odbiornika.
  2. Otworzyć oraz kontrolowanie opuścić chwytak.
  3. Zamknąć go na materiale i podnieść bez wymuszania zakleszczonego ruchu.
  4. Przenieść urobek do wolnego miejsca odbioru i opróżnić.
  5. Wrócić do pozycji rozpoczęcia lub bezpiecznie odstawić narzędzie.

Dla konkretnego urządzenia

Cykl dotyczy chwytaka. Jeżeli zamontowano inny osprzęt jednoczerpakowy, ruchy i sposób sterowania muszą odpowiadać jego konstrukcji.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić stanowisko, narzędzie i gotowość odbiornika.
  • Wrócić do pozycji rozpoczęcia lub bezpiecznie odstawić narzędzie.

Proszę uruchomić pogłębiarkę jednoczerpakową pływającą i zademonstrować pracę narzędzia roboczego.

W skrócie

Rozruch pogłębiarki poprzedza kontrola jednostki i narzędzia, po której sprawdza się pojedyncze funkcje przed pełnym cyklem.

Pełne opracowanie

Po obsłudze codziennej potwierdza się sprzęt ratunkowy, położenie jednostki, komunikację i gotowość miejsca odbioru. Sterowanie przygotowuje się do uruchomienia przy wykluczeniu osób ze strefy narzędzia i napiętych lin. Sprawdza się wymagane wskazania i warunki rozruchu napędów.

Po uruchomieniu ocenia się wskazania i wykonuje dopuszczone ruchy podnoszenia oraz sterowania czerpakiem. W przypadku chwytaka są to otwieranie, opuszczenie, zamknięcie i podnoszenie, odpowiednio do konstrukcji. Próbę kończy się odstawieniem narzędzia i oceną działania; nie przechodzi się do obciążonego cyklu przy niewyjaśnionej nieprawidłowości.

Przebieg czynności

  1. Wykonać kontrolę jednostki, narzędzia i wyposażenia.
  2. Potwierdzić komunikację oraz wolne strefy.
  3. Przygotować sterowanie i uruchomić przewidziane napędy.
  4. Skontrolować wskazania i wykonać pojedyncze ruchy narzędzia.
  5. Odstawić narzędzie i ocenić gotowość do pełnego cyklu.

Dla konkretnego urządzenia

Napędy i sekwencja rozruchu zależą od pogłębiarki oraz czerpaka; nie zakłada się identycznego sterowania każdej jednostki.

Warto pamiętać

  • Wykonać kontrolę jednostki, narzędzia i wyposażenia.
  • Odstawić narzędzie i ocenić gotowość do pełnego cyklu.

Proszę wykonać manewr zmieniający położenie pogłębiarki w stosunku do położenia pierwotnego. Miejsce ponownego zajęcia pozycji wskazuje egzaminator w zależności od warunków na akwenie.

W skrócie

Zmiana stanowiska wymaga przygotowania drogi, narzędzia i sposobu manewrowania oraz uzgodnionej komunikacji całej załogi.

Pełne opracowanie

Najpierw ustala się miejsce docelowe, warunki akwenu, przeszkody, obce jednostki oraz przebieg lin i rurociągów. Narzędzie wyprowadza się z gruntu i ustawia do manewru, aby nie kotwiło przypadkowo jednostki. Przygotowuje się właściwe liny, wciągarki, kotwy lub inny przewidziany środek zmiany pozycji.

Manewr prowadzi się zgodnie z komunikacją, kontrolując naprężenie lin, przechył i przebieg rurociągu. Ludzie pozostają poza strefą pracy napiętych lin. Po zajęciu nowej pozycji zapewnia się jej utrzymanie, sprawdza ułożenie połączeń i dopiero po kontroli stanowiska przygotowuje ponowne urabianie.

Przebieg czynności

  1. Ustalić miejsce docelowe, drogę i komunikację.
  2. Wyprowadzić narzędzie i przygotować je do manewru.
  3. Sprawdzić liny, kotwy, wciągarki lub inne środki przemieszczania.
  4. Zmieniać pozycję kontrolowanie, obserwując jednostkę i połączenia.
  5. Utrwalić pozycję, skontrolować stanowisko i przygotować dalszą pracę.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób manewrowania zależy od jednostki i akwenu; nie zakłada się własnego napędu ani jednakowego układu kotwienia.

Warto pamiętać

  • Ustalić miejsce docelowe, drogę i komunikację.
  • Utrwalić pozycję, skontrolować stanowisko i przygotować dalszą pracę.

Proszę zademonstrować i omówić cykl pracy i zasadę działania chwytaka pogłębiarki jednoczerpakowej chwytakowej pływającej.

W skrócie

Cykl pogłębiarki chwytakowej obejmuje opuszczenie otwartego narzędzia, zamknięcie z urobkiem, podniesienie, przeniesienie i opróżnienie.

Pełne opracowanie

Przed ruchem potwierdza się pozycję jednostki, gotowość odbioru urobku oraz stan chwytaka, lin i mechanizmów. Dobiera się punkt pobierania i kontroluje wolną strefę. Chwytak opuszcza się w sposób przewidziany dla jego konstrukcji, bez niekontrolowanego luzu liny lub kontaktu z jednostką.

Po kontakcie z materiałem wykonuje się zamknięcie i podniesienie, obserwując obciążenie oraz zachowanie liny. Narzędzie przenosi się do przygotowanego odbiornika i otwiera dopiero w bezpiecznym miejscu. Po opróżnieniu wraca się do pozycji rozpoczęcia albo odstawia chwytak. Sterowanie linowe i hydrauliczne realizują te fazy różnymi ruchami.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić stanowisko, narzędzie i gotowość odbiornika.
  2. Otworzyć oraz kontrolowanie opuścić chwytak.
  3. Zamknąć go na materiale i podnieść bez wymuszania zakleszczonego ruchu.
  4. Przenieść urobek do wolnego miejsca odbioru i opróżnić.
  5. Wrócić do pozycji rozpoczęcia lub bezpiecznie odstawić narzędzie.

Dla konkretnego urządzenia

Cykl dotyczy chwytaka. Jeżeli zamontowano inny osprzęt jednoczerpakowy, ruchy i sposób sterowania muszą odpowiadać jego konstrukcji.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić stanowisko, narzędzie i gotowość odbiornika.
  • Wrócić do pozycji rozpoczęcia lub bezpiecznie odstawić narzędzie.

Tematy uzupełniające(7)

Dodatkowe zagadnienia związane z obsługą urządzenia.

Jak ustalić zasady obsługi chwytaka na pogłębiarce egzaminacyjnej?

W skrócie

Chwytaki mogą różnić się konstrukcją i układem napędowym.

Pełne opracowanie

Na maszynie wskazuje się narzędzie i elementy odpowiadające za jego ruch. Trzeba odróżnić funkcję podnoszenia od funkcji otwarcia lub zamknięcia, zgodnie z rzeczywistym wyposażeniem.

Znajomość jednego chwytaka nie gwarantuje poprawnej obsługi innego. Próby odbywają się dopiero po kontroli i potwierdzeniu wolnej strefy, przy użyciu procedury przewidzianej przez producenta.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać jego budowę i sposób sterowania w dokumentacji egzemplarza.

Co obejmuje kontrola chwytaka przed zanurzeniem?

W skrócie

Sprawność narzędzia trzeba ocenić przed pracą pod wodą.

Pełne opracowanie

Pęknięcie, zdeformowana szczęka lub uszkodzony przegub mogą uniemożliwić prawidłowe nabranie i utrzymanie gruntu. Należy ocenić połączenia nośne oraz napęd właściwy dla chwytaka.

Oględziny prowadzi się przy bezpiecznie podpartym i zabezpieczonym narzędziu. Nie wolno wchodzić pomiędzy szczęki, polegając wyłącznie na chwilowym położeniu elementów sterowania.

Warto pamiętać

  • Stan szczęk, krawędzi, przegubów, mocowań i elementów sterujących.

Lina chwytaka układa się nieprawidłowo na bębnie. Jak postąpić?

W skrócie

Liny nie układa się ręcznie na pracującym bębnie.

Pełne opracowanie

Nieprawidłowe nawijanie może uszkodzić linę lub zaburzyć jej prowadzenie. Operator obserwuje pracę układu i zgłasza nieprawidłowość przed wykonaniem kolejnego obciążonego ruchu.

Czynność naprawcza wymaga zatrzymania i bezpiecznego zabezpieczenia naczynia. Ręka przy linie może zostać wciągnięta nawet przy małej prędkości; pomocnik nie zastępuje właściwej procedury.

Warto pamiętać

  • Zatrzymać manewr i usunąć przyczynę bez ręcznego prowadzenia liny w ruchu.

Przed opróżnieniem chwytaka na jednostkę odbierającą co trzeba potwierdzić?

W skrócie

Wyładunek wymaga uzgodnienia z miejscem odbierającym urobek.

Pełne opracowanie

Chwytak przenosi porcję gruntu, która po otwarciu opada na przygotowane miejsce. Operator musi kontrolować obrys naczynia, warunki współpracy jednostek i sygnały obsługi.

Nie otwiera się szczęk nad ludźmi lub poza wyznaczonym miejscem. Jeśli położenie jednostki odbierającej ulegnie zmianie, należy zatrzymać manewr i ponownie ustalić bezpieczne warunki.

Warto pamiętać

  • Gotowość miejsca odbioru i brak ludzi w strefie wyładunku.

Chwytak nie daje się swobodnie podnieść z dna. Co zrobić?

W skrócie

Zakleszczenie narzędzia nie uprawnia do przeciążania układu.

Pełne opracowanie

Opór może wynikać z przeszkody lub nieodpowiedniego położenia chwytaka. Wymuszony ruch przenosi obciążenia na liny, wysięgnik i jednostkę, dlatego operator musi obserwować ich zachowanie.

Dalsze postępowanie ustala się po zabezpieczeniu sytuacji i rozpoznaniu przyczyny. Nie wolno improwizować bocznego wyrywania ani odłączać obciążonych elementów; sposób uwolnienia wynika z dokumentacji i organizacji robót.

Warto pamiętać

  • Wstrzymać wymuszanie ruchu i ustalić przyczynę zgodnie z procedurą.

Pogłębiarka zanurza się nierówno, a na pokładzie widać niepokojące przechylenie. Co zrobić?

W skrócie

Zmiana zanurzenia lub przechyłu wymaga wyjaśnienia, a nie doraźnego maskowania.

Pełne opracowanie

Przed pracą i w jej trakcie trzeba obserwować stan jednostki oraz jej zachowanie pod obciążeniem. Uszkodzenie kadłuba, dopływ wody lub zmienione obciążenie mogą wpłynąć na bezpieczeństwo.

Operator powiadamia odpowiedzialną osobę i działa zgodnie z procedurą. Samowolne przemieszczanie ciężarów może pogorszyć stan; w razie zagrożenia załoga korzysta z ustalonej drogi ewakuacji i wyposażenia ratunkowego.

Warto pamiętać

  • Przerwać zagrożoną pracę, zgłosić zmianę i zastosować procedurę awaryjną jednostki.

Jak zabezpieczyć pogłębiarkę po zakończeniu prac?

W skrócie

Postój na wodzie wymaga zabezpieczenia zarówno mechanizmów, jak i położenia jednostki.

Pełne opracowanie

Po zakończeniu cyklu wykonuje się przewidzianą procedurę odstawienia narzędzia i zatrzymania urządzeń. Należy uwzględnić pogodę, prąd wody i wymagania dotyczące cumowania lub kotwiczenia.

Obsługa po pracy obejmuje zgłoszenie uszkodzeń oraz zabezpieczenie dostępu do sterowania. Zatrzymany napęd nie zapobiega samoczynnemu przemieszczeniu jednostki, dlatego sposób utrzymania pozycji wymaga osobnego sprawdzenia.

Warto pamiętać

  • Zatrzymać i odstawić układy według DTR, zapewnić bezpieczne utrzymanie pozycji jednostki.
Wróć do spisu