Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Pogłębiarki ssące śródlądowe klasa III

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(24)

Proszę omówić obsługę akumulatora elektrycznego w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Typ akumulatora decyduje o zakresie jego obsługi. Na zabezpieczonej maszynie sprawdza się obudowę i połączenia, a kontrolę elektrolitu wykonuje tylko wtedy, gdy przewiduje ją konstrukcja; wyciek lub uszkodzenie trzeba zgłosić przed uruchomieniem.

Pełne opracowanie

Najpierw rozpoznaje się typ akumulatora oraz sposób przygotowania zasilania do obsługi. Po zabezpieczeniu maszyny ocenia się obudowę, zamocowanie, widoczne wycieki, przewody i zaciski. Przed czyszczeniem lub poprawianiem połączeń trzeba przygotować instalację zgodnie z procedurą, zapobiegając zwarciu, iskrzeniu i kontaktowi z elektrolitem.

W akumulatorze z przewidzianą obsługą cel kontroluje się dostępne wskaźniki, odpowietrzenie i poziom elektrolitu metodą producenta. Akumulatora szczelnego nie otwiera się w ten sposób. Wynik obejmuje wskazanie elementów sprawnych i usterek; po obsłudze przywraca się osłony i zabezpieczenia, a uszkodzenie obudowy lub wyciek zgłasza przed uruchomieniem.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  2. Sprawdzić mocowanie, obudowę i brak wycieków.
  3. Ocenić zaciski, przewody, izolację i ślady korozji.
  4. Wykonać tylko przewidzianą dla tego typu kontrolę elektrolitu lub wskaźnika.
  5. Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Typ akumulatora, dostęp do cel, sposób odłączania zasilania i dopuszczona obsługa wynikają z dokumentacji egzemplarza. Odczytane polskie opracowanie pogłębiarki 300/250 10/8 FGH opisuje napęd elektryczny bez układu hydraulicznego; czynności dotyczące paliwa, silnika spalinowego lub hydrauliki wymagają innego faktycznie obecnego zespołu.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  • Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Proszę omówić w jaki sposób należy sprawdzić poziom oleju hydraulicznego w układzie roboczym oraz jak ten olej uzupełnić.

W skrócie

Wiarygodny pomiar oleju hydraulicznego wymaga ustawienia maszyny i osprzętu zgodnie z instrukcją. Niedobór uzupełnia się właściwym olejem po bezpiecznym odciążeniu układu i oczyszczeniu wlewu, a następnie ponawia odczyt i ocenia przyczynę ubytku.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się zbiornik, wlew i wskaźnik właściwego obiegu. Maszynę zabezpiecza się na odpowiednim stanowisku, a osprzęt ustawia tak, jak wymaga pomiar. Odczyt porównuje się z oznaczeniami przy wymaganej temperaturze i stanie układu; wysunięcie siłowników może zmieniać poziom w zbiorniku.

Przed otwarciem układu należy usunąć ciśnienie przewidzianą procedurą i oczyścić okolicę wlewu. Olej dolewa się czystym sprzętem do dopuszczalnego poziomu, zamyka wlew i ponownie kontroluje wynik. Nadmierne lub powtarzające się ubytki wymagają oceny szczelności, a nie samego zwiększania ilości dolewanego oleju.

Przebieg czynności

  1. Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  2. Zabezpieczyć maszynę i ustawić osprzęt do pomiaru.
  3. Odczytać poziom w wymaganych warunkach i porównać z oznaczeniami.
  4. Przy ubytku bezpiecznie odciążyć układ, oczyścić wlew i dolać właściwy olej.
  5. Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie siłowników, temperatura pomiaru, sposób odpowietrzenia i specyfikacja oleju są zależne od modelu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury. Odczytane polskie opracowanie pogłębiarki 300/250 10/8 FGH opisuje napęd elektryczny bez układu hydraulicznego; czynności dotyczące paliwa, silnika spalinowego lub hydrauliki wymagają innego faktycznie obecnego zespołu.

Warto pamiętać

  • Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  • Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z układem roboczym maszyny.

W skrócie

Kontrola pogłębiarki ssącej obejmuje narzędzie, pompę gruntową i rurociągi z podparciem, a także JET, jeśli występuje. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: narzędzie i kosz ssący, rurociąg ssący, pompa gruntowa, rurociąg tłoczny z pływakami oraz JET, jeśli występuje. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: przygotowany rozruch obiegu, obserwacja wskazań pompy i szczelności bez rozpoczynania niekontrolowanego zasysania. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: narzędzie i kosz ssący, rurociąg ssący, pompa gruntowa, rurociąg tłoczny z pływakami oraz JET, jeśli występuje.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: narzędzie i kosz ssący, rurociąg ssący, pompa gruntowa, rurociąg tłoczny z pływakami oraz JET, jeśli występuje.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić obsługę techniczną codzienną silnika przed pracą na dwóch dowolnie wybranych układach.

W skrócie

Kontrola dwóch układów powinna pokazać ich rzeczywisty stan przed uruchomieniem silnika. W napędzie spalinowym mogą to być smarowanie i chłodzenie, a w elektrycznym stan dostępnych elementów zasilania i chłodzenia; wynik każdego sprawdzenia podaje się osobno.

Pełne opracowanie

Przed pracą rozpoznaje się napęd egzaminowanej maszyny. Dla silnika spalinowego można wybrać układ smarowania: wskazać wskaźnik i wlew, wykonać miarodajny pomiar oleju oraz ocenić wycieki. Następnie sprawdza się chłodzenie, wskazując właściwy obieg i jego elementy.

Przy chłodzeniu cieczą ocenia się poziom, przewody, szczelność i chłodnicę, bez otwierania gorącego układu. Przy chłodzeniu powietrzem kontroluje się drożność żeber i kanałów oraz stan wentylatora i napędu. Dla silnika elektrycznego dobiera się rzeczywiste układy: widoczny stan zasilania i osłon oraz chłodzenie; bez otwierania instalacji pod napięciem. Wynik każdej kontroli podaje się oddzielnie.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  2. Przy silniku spalinowym skontrolować smarowanie, w tym poziom oleju i wycieki.
  3. Sprawdzić chłodzenie odpowiednie do konstrukcji.
  4. Przy napędzie elektrycznym ograniczyć kontrolę elektryki do dopuszczonych oględzin oraz ocenić chłodzenie.
  5. Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każda maszyna ma silnik spalinowy. Dobór dwóch układów, punkty obsługi i próby muszą odpowiadać egzemplarzowi. Odczytane polskie opracowanie pogłębiarki 300/250 10/8 FGH opisuje napęd elektryczny bez układu hydraulicznego; czynności dotyczące paliwa, silnika spalinowego lub hydrauliki wymagają innego faktycznie obecnego zespołu.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  • Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Proszę wskazać rozmieszczenie głównych elementów układu roboczego pogłębiarki ssącej śródlądowej i omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Kontrola pogłębiarki ssącej obejmuje narzędzie, pompę gruntową i rurociągi z podparciem, a także JET, jeśli występuje. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Schemat poglądowyPogłębiarka ssąca - droga mieszaniny

Grunt z wodą jest pobierany przez narzędzie ssące i pompę gruntową, a następnie tłoczony rurociągiem do odbioru. Spulchnianie JET występuje w odpowiednich konstrukcjach; kolejność uruchamiania określa instrukcja.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: narzędzie i kosz ssący, rurociąg ssący, pompa gruntowa, rurociąg tłoczny z pływakami oraz JET, jeśli występuje. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: przygotowany rozruch obiegu, obserwacja wskazań pompy i szczelności bez rozpoczynania niekontrolowanego zasysania. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: narzędzie i kosz ssący, rurociąg ssący, pompa gruntowa, rurociąg tłoczny z pływakami oraz JET, jeśli występuje.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: narzędzie i kosz ssący, rurociąg ssący, pompa gruntowa, rurociąg tłoczny z pływakami oraz JET, jeśli występuje.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić obsługę codzienną pogłębiarki przed przystąpieniem do pracy.

W skrócie

Codzienna obsługa pogłębiarki łączy kontrolę jednostki pływającej, układu roboczego i wyposażenia załogi przed uruchomieniem.

Pełne opracowanie

Należy sprawdzić utrzymanie pozycji jednostki, widoczne zanurzenie i przechył, stan dostępnego pokładu, zamknięć oraz dojść. Następnie ocenia się rzeczywisty układ roboczy: chwytak, czerpaki lub układ ssący, jego mocowania i napędy. Poziomy płynów i wskaźniki kontroluje się tylko dla obiegów występujących w danej konstrukcji.

Przed rozruchem potwierdza się dostęp do sprzętu ratunkowego, gaśniczego i sygnalizacyjnego oraz uzgodnioną łączność załogi. Sprawdza się gotowość odbioru urobku i wolne strefy pracy. Próby wykonuje się właściwą sekwencją dla jednostki, a nieprawidłowe zanurzenie, wyciek lub niesprawne zabezpieczenie wyjaśnia przed rozpoczęciem robót.

Przebieg czynności

  1. Ocenić pozycję, zanurzenie i widoczny stan jednostki.
  2. Sprawdzić pokład, dojścia, zamknięcia i ochrony.
  3. Skontrolować narzędzie, układ roboczy i rzeczywiste obiegi napędowe.
  4. Potwierdzić sprzęt ratunkowy, alarmowanie i gotowość odbioru urobku.
  5. Wykonać dopuszczony rozruch lub zgłosić przeszkody do pracy.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres obiegów, dopuszczalne zanurzenie i przechył, sprzęt pokładowy i sekwencja rozruchu są indywidualne.

Warto pamiętać

  • Ocenić pozycję, zanurzenie i widoczny stan jednostki.
  • Wykonać dopuszczony rozruch lub zgłosić przeszkody do pracy.

Proszę wskazać i sprawdzić podstawowe wyposażenie pokładowe pogłębiarki.

W skrócie

Wyposażenie pokładu kontroluje się przez sprawdzenie bezpiecznych dojść, zamocowania urządzeń i dostępu do sprzętu potrzebnego załodze.

Pełne opracowanie

Przed pracą przechodzi się po dostępnych drogach pokładowych i ocenia ich czystość, przyczepność oraz stan schodów, pomostów i barierek. Sprawdza się pokrywy, włazy i zamknięcia, miejsca postoju załogi oraz mocowanie dostępnych elementów. Wciągarki, liny i inne mechanizmy nie mogą zagrażać osobie wykonującej oględziny.

Wyposażenie ratunkowe, gaśnicze i sygnalizacyjne wskazuje się w przeznaczonych miejscach, potwierdzając dostęp i stan. Dodatkowo ocenia się instalacje i oświetlenie wymagane dla pokładu. Brak osłony, uszkodzone dojście lub niezabezpieczony właz trzeba zgłosić i usunąć przed użytkowaniem tej strefy.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić wejście na jednostkę i drogi pokładowe.
  2. Ocenić nawierzchnie, schody, barierki i zamknięcia.
  3. Skontrolować mocowanie i dostęp do wyposażenia.
  4. Wskazać sprzęt ratunkowy, gaśniczy i sygnalizacyjny.
  5. Usunąć dopuszczone przeszkody i zgłosić uszkodzenia.

Dla konkretnego urządzenia

Lista sprzętu, zamknięcia i drogi komunikacji odpowiadają jednostce oraz warunkom akwenu.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić wejście na jednostkę i drogi pokładowe.
  • Usunąć dopuszczone przeszkody i zgłosić uszkodzenia.

Proszę omówić obsługę codzienną układu hydraulicznego przed pracą.

W skrócie

Hydraulikę ocenia się przez pomiar poziomu oleju, oględziny całego dostępnego obiegu i przewidzianą próbę działania. Uszkodzenia przewodów, wycieki lub objawy zagrażające utrzymaniu osprzętu wymagają usunięcia przed pracą.

Schemat poglądowyMiejsca oględzin przewodu hydraulicznego

Oględziny obejmują powłokę, złącza i prowadzenie przewodu. Przetarcia, wybrzuszenia i ślady wycieku wymagają oceny. Wycieku pod ciśnieniem nie szuka się dłonią.

Pełne opracowanie

Po zabezpieczeniu osprzętu sprawdza się poziom oleju w warunkach pomiaru. Oględziny prowadzi się po przebiegu układu: zbiornik, przewody, złącza, siłowniki, zawory i chłodnica, jeśli występuje. Trzeba szukać otarć, wybrzuszeń, wycieków, luźnych mocowań i uszkodzeń części prowadzących.

Nie sprawdza się wycieku dłonią i nie dokręca połączeń pod ciśnieniem. Po oględzinach i zamknięciu osłon można przeprowadzić przewidzianą próbę w wolnej strefie, obserwując działanie i nietypowe objawy. Niesprawność zagrażającą utrzymaniu osprzętu lub szczelności trzeba usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Bezpiecznie odstawić osprzęt i przygotować układ do oględzin.
  2. Sprawdzić poziom oleju i stan zbiornika.
  3. Obejrzeć przewody, złącza, siłowniki, mocowania i chłodzenie.
  4. Ocenić szczelność bez dotykania strugi oleju.
  5. Wykonać dopuszczoną próbę funkcji w wolnej strefie albo wyłączyć niesprawną maszynę z użycia.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie pomiarowe, punkty kontroli, redukcja ciśnienia i zakres prób zależą od układu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury. Odczytane polskie opracowanie pogłębiarki 300/250 10/8 FGH opisuje napęd elektryczny bez układu hydraulicznego; czynności dotyczące paliwa, silnika spalinowego lub hydrauliki wymagają innego faktycznie obecnego zespołu.

Warto pamiętać

  • Bezpiecznie odstawić osprzęt i przygotować układ do oględzin.
  • Wykonać dopuszczoną próbę funkcji w wolnej strefie albo wyłączyć niesprawną maszynę z użycia.

Proszę dokonać oględzin lin kotwicznych oraz windowych omawiając wykonywane czynności kontrolne.

W skrócie

Ocenę liny wykonuje się przy zabezpieczonym obciążeniu i zatrzymanym mechanizmie, uwzględniając jej uszkodzenia, prowadzenie oraz zamocowania. Każdy ruch potrzebny do odsłonięcia następnego odcinka oddziela się od oględzin, a wynik odnosi do kryteriów danego układu.

Schemat poglądowyLina - przykłady nieprawidłowości

Przykłady do rozpoznania: wystające pęknięte druty, deformacja i korozja. Rysunek nie określa liczbowych kryteriów wycofania liny; obowiązują kryteria właściwe dla urządzenia i liny.

Pełne opracowanie

Przed oględzinami należy zabezpieczyć podwieszone narzędzie lub element i zatrzymać wciągarkę. Ocenia się stan liny oraz jej mocowanie przy końcach, ułożenie na bębnie, krążki i miejsca narażone na ścieranie. Wskazuje się pęknięte druty, zgniecenia, załamania, rozwarstwienie, korozję i inne zmiany kształtu.

Jeżeli do obejrzenia kolejnego odcinka trzeba przemieścić linę, wykonuje się oddzielny kontrolowany ruch przy wolnej strefie, a oględziny ponawia po zatrzymaniu. Nie prowadzi się liny dłonią. Wynik porównuje się z kryteriami danego układu; podejrzaną linę wycofuje się do oceny, bez stosowania jednego procentowego progu dla wszystkich konstrukcji.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć narzędzie i zatrzymać napęd liny.
  2. Obejrzeć dostępne odcinki oraz zakończenia.
  3. Sprawdzić bęben, krążki i prawidłowe prowadzenie.
  4. Ewentualne przewinięcie oddzielić od oględzin i wykonać w wolnej strefie.
  5. Ocenić uszkodzenia, zgłosić wynik i nie używać liny niespełniającej wymagań.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj liny, liczby dopuszczalnych uszkodzeń, odcinki pomiarowe i zasady przewijania wynikają z dokumentacji konkretnego układu.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć narzędzie i zatrzymać napęd liny.
  • Ocenić uszkodzenia, zgłosić wynik i nie używać liny niespełniającej wymagań.

Proszę dokonać oględzin stanu kosza ochronnego wlotu rurociągu ssącego.

W skrócie

Kosz ssący musi być drożny, nieuszkodzony i pewnie zamocowany, a kontrola wymaga zabezpieczenia pompy i narzędzia.

Pełne opracowanie

Najpierw zatrzymuje się możliwość zasysania i zabezpiecza wysięgnik oraz kosz w położeniu umożliwiającym oględziny. Sprawdza się kratę lub pręty, połączenie z przewodem, mocowania, pęknięcia i deformacje. Zanieczyszczenia usuwa się bez narażenia na ruch narzędzia, nagłe zasysanie lub opadnięcie elementu.

Po oczyszczeniu trzeba potwierdzić prześwit i to, że uszkodzenie nie pozwoli na pobranie przedmiotów zagrażających pompie. Nie wolno usuwać elementów kosza w celu zwiększenia wydajności bez dopuszczonej zmiany konstrukcji. Po kontroli przywraca się połączenia i osłony, a usterki zgłasza przed rozpoczęciem pompowania.

Przebieg czynności

  1. Zatrzymać pompowanie i zabezpieczyć narzędzie.
  2. Zapewnić przewidziane położenie do oględzin.
  3. Sprawdzić drożność, pręty, konstrukcję i mocowanie.
  4. Usunąć dopuszczone zanieczyszczenia.
  5. Potwierdzić stan ochronny i zgłosić uszkodzenia przed rozruchem.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób podniesienia, zabezpieczenia i czyszczenia kosza oraz dopuszczalne otwory zależą od konstrukcji.

Warto pamiętać

  • Zatrzymać pompowanie i zabezpieczyć narzędzie.
  • Potwierdzić stan ochronny i zgłosić uszkodzenia przed rozruchem.

Proszę omówić czynności obsługi codziennej pogłębiarki ssącej śródlądowej po skończonej pracy.

W skrócie

Zakończenie pracy obejmuje właściwą sekwencję zatrzymania, bezpieczne odstawienie i obsługę przewidzianą dla danego osprzętu. Po oczyszczeniu ocenia się jego stan, wykonuje wymagane czynności końcowe i zgłasza usterki przed pozostawieniem maszyny.

Pełne opracowanie

Najpierw kończy się cykl, odsuwa od stref zagrożenia i przygotowuje postój: zakończyć pobieranie gruntu, wykonać wymagane płukanie i zatrzymanie, odstawić narzędzie i zabezpieczyć jednostkę. Napędy zatrzymuje się właściwą sekwencją, uwzględniając wymagane schłodzenie lub opróżnienie ciągu. Przed ręczną obsługą usuwa się energię niebezpieczną dla czynności i zabezpiecza możliwość ponownego uruchomienia.

Po oczyszczeniu należy ponownie ocenić kosz, spulchniacz i ich mocowanie do układu ssącego, połączenia, mocowania i widoczne przewody. Wykonuje się przewidziane smarowanie i inne czynności końcowe, bez naprawy w ruchu. Usterki zapisuje się lub zgłasza, przywraca osłony i pozostawia maszynę w stanie bezpiecznym dla otoczenia.

Przebieg czynności

  1. Zakończyć cykl i przygotować postój: zakończyć pobieranie gruntu, wykonać wymagane płukanie i zatrzymanie, odstawić narzędzie i zabezpieczyć jednostkę.
  2. Zatrzymać napędy w wymaganej kolejności.
  3. Zabezpieczyć obciążenia i energię przed ręczną obsługą.
  4. Oczyścić i skontrolować narzędzie, połączenia i przewody.
  5. Wykonać przewidziane smarowanie, zgłosić usterki i zabezpieczyć dostęp.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie postojowe, chłodzenie napędu, odciążenie układów i czynności po pracy są właściwe dla modelu oraz miejsca postoju.

Warto pamiętać

  • Zakończyć cykl i przygotować postój: zakończyć pobieranie gruntu, wykonać wymagane płukanie i zatrzymanie, odstawić narzędzie i zabezpieczyć jednostkę.
  • Wykonać przewidziane smarowanie, zgłosić usterki i zabezpieczyć dostęp.

Proszę wskazać umiejscowienie wskaźników płynów eksploatacyjnych występujących w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin.

W skrócie

Każdy wskaźnik trzeba przypisać do właściwego obiegu i wyjaśnić warunki jego odczytu. Przegląd obejmuje tylko płyny występujące w danej maszynie; pomiar poziomu należy odróżnić od alarmów ciśnienia i temperatury.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Na maszynie odnajduje się wskaźniki właściwych obiegów: paliwa, hydrauliki, oleju silnikowego i chłodziwa, jeśli występują. Następnie wskazuje się pozostałe punkty, na przykład przekładni, zwolnic, hamulców lub spryskiwacza, wyłącznie gdy dana konstrukcja je ma. Każdy wskaźnik trzeba powiązać z konkretnym obiegiem.

Przy każdym miejscu należy wyjaśnić sposób odczytu i warunki wiarygodnego pomiaru. Bagnet, wziernik i elektroniczny pomiar mogą wymagać różnych położeń i temperatur. Kontrolka niskiego ciśnienia oleju nie jest zamiennikiem wskaźnika poziomu. Wskazanie punktów nie wymaga otwierania gorących lub pozostających pod ciśnieniem układów.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać obiegi rzeczywiście występujące w maszynie.
  2. Wskazać kolejno ich wskaźniki lub miejsca pomiaru.
  3. Nazwać płyn i wielkość mierzoną w danym punkcie.
  4. Podać warunki odczytu z bagnetu, wziernika lub wyświetlacza.
  5. Zgłosić brak czytelności, uszkodzenie lub nieprawidłowy wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Nie wszystkie wymienione przykłady obiegów występują w każdym modelu; rozmieszczenie i warunki odczytu są indywidualne.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać obiegi rzeczywiście występujące w maszynie.
  • Zgłosić brak czytelności, uszkodzenie lub nieprawidłowy wynik.

Proszę sprawdzić działanie oświetlenia maszyny.

W skrócie

Próba oświetlenia ma potwierdzić, że wymagane lampy rzeczywiście świecą i zapewniają widoczność. Obejmuje oględziny kloszy, mocowań i przewodów oraz kolejne włączenie funkcji na maszynie zabezpieczonej przed ruchem.

Pełne opracowanie

Maszynę należy zabezpieczyć przed ruchem i przygotować zasilanie do próby. Ocenia się klosze, mocowania, zabrudzenia i widoczne uszkodzenia przewodów, a następnie kolejno włącza wymagane światła. Oględziny lamp organizuje się bez pozostawiania osób na torze możliwego ruchu.

Sprawdza się światła robocze i te drogowe, sygnalizacyjne lub ostrzegawcze, w które model jest wyposażony i których wymaga dana praca. Pozycja przełącznika nie potwierdza świecenia lampy. Po próbie wyłącza się niepotrzebne funkcje, przywraca stan bezpieczny i zgłasza usterki, które przed pracą trzeba usunąć.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  2. Obejrzeć klosze, mocowania i widoczne przewody.
  3. Kolejno włączyć poszczególne wymagane światła.
  4. Potwierdzić rzeczywiste działanie i oświetlenie właściwej strefy.
  5. Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres lamp, sposób włączenia i wymagania robocze/drogowe zależą od wyposażenia i rodzaju pracy.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  • Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Proszę przeprowadzić kontrolę kompletności obowiązkowego wyposażenia maszyny lub urządzenia pod kątem bezpieczeństwa pracy i obsługi. Kontrola przed podjęciem pracy w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Przed pracą porównuje się wymagane wyposażenie z tym, które jest zamontowane, dostępne i sprawne. Oględziny osłon, stanowiska oraz sprzętu ochronnego uzupełnia się dopuszczonymi próbami blokad i ostrzegania.

Pełne opracowanie

Przed uruchomieniem kontroluje się wymagane osłony, blokady, dostęp do sterowania i wyłączników, stan stanowiska operatora oraz widoczność. Sprawdza się także oznaczenia i sprzęt wymagany dla danej pracy. Nie przyjmuje się, że brakujący element był opcjonalny tylko dlatego, że go zdemontowano.

W przygotowanej strefie wykonuje się dopuszczone próby funkcji, na przykład ostrzegania lub blokady sterowania, bez obchodzenia zabezpieczeń. Dla sprzętu ochronnego, ratunkowego i gaśniczego potwierdza się stan, dostęp oraz aktualność wymaganej obsługi. Końcowy wynik musi wskazywać, czy maszyna ma wyposażenie potrzebne do rozpoczęcia pracy.

Przebieg czynności

  1. Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  2. Skontrolować osłony, blokady, widoczność i stanowisko operatora.
  3. Sprawdzić dostęp do elementów zatrzymania i ostrzegania.
  4. Wykonać przewidziane bezpieczne próby oraz kontrolę sprzętu ochronnego.
  5. Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każdy model ma takie same układy ochronne; próby i lista obowiązkowego wyposażenia muszą dotyczyć egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  • Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Proszę wskazać skrzynkę bezpiecznikową maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę podać parametry bezpiecznika dla zabezpieczenia obwodu oświetlenia roboczego oraz podać główną zasadę wymiany bezpieczników.

W skrócie

Bezpiecznik oświetlenia identyfikuje się po opisie obwodu i parametrach z dokumentacji. Wymiana wymaga przygotowania zasilania i użycia właściwego elementu; ponowne przepalenie wskazuje na potrzebę wyjaśnienia usterki instalacji.

Pełne opracowanie

W instrukcji lub na opisie skrzynki identyfikuje się obwód oświetlenia roboczego i właściwy element ochronny. Odczytuje się wymagane parametry, a nie tylko kolor lub rozmiar obudowy. Dostęp do skrzynki i przygotowanie zasilania muszą odpowiadać procedurze maszyny.

Przy uszkodzeniu ustala się przyczynę w dopuszczonym zakresie, a czynności wymagające ingerencji w instalację przekazuje odpowiedniej osobie. Wymienia się element na właściwy dla obwodu, zamyka obudowę i sprawdza działanie. Kolejne przepalenie wymaga wyjaśnienia usterki; mostek lub większy prąd znamionowy nie są naprawą.

Przebieg czynności

  1. Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  2. Wskazać właściwy bezpiecznik i odczytać parametry.
  3. Wyjaśnić przygotowanie zasilania i zakres dozwolonej obsługi.
  4. Zastosować wymagany element zamiast mostka lub większego zabezpieczenia.
  5. Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie skrzynki, parametry i sposób odłączenia zasilania muszą pochodzić z instrukcji lub oznaczeń egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  • Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Proszę sprawdzić, czy na wyposażeniu maszyny powinna być gaśnica. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności proszę wskazać miejsce jej przechowywania oraz skontrolować termin jej ważności.

W skrócie

Sprawdzenie gaśnicy ma potwierdzić, że wymagany sprzęt jest dostępny i gotowy do użycia. Ocenia się mocowanie, obudowę, zabezpieczenia, oznaczenia i aktualność obsługi, bez próbnego uruchamiania gaśnicy.

Pełne opracowanie

W dokumentacji i wymaganiach stanowiska należy potwierdzić, jakie wyposażenie gaśnicze ma być na maszynie. Wskazuje się miejsce przechowywania i sposób wyjęcia, sprawdzając mocowanie oraz to, czy osprzęt lub bagaż nie ograniczają dostępu. Oględziny obejmują obudowę, zabezpieczenie uruchomienia i stan elementów podawania środka.

Sprawdza się czytelność instrukcji, oznaczenia przeglądu lub termin wymaganej obsługi i wskaźnik ciśnienia, jeśli występuje w tej konstrukcji. Gaśnicy nie uruchamia się próbnie na egzaminie jako sposobu kontroli. Brak, uszkodzenie lub nieaktualny wymagany przegląd zgłasza się do usunięcia, a sprzęt odkłada w prawidłowe miejsce.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  2. Wskazać mocowanie oraz dostęp do niej.
  3. Obejrzeć obudowę, zabezpieczenie i elementy robocze.
  4. Sprawdzić oznaczenie kontroli, termin i wskaźnik, jeśli występuje.
  5. Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj gaśnicy, jej miejsce oraz zasady i terminy kontroli wynikają z wyposażenia oraz dokumentacji; wskaźnik ciśnienia nie występuje w każdym typie.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  • Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Omówienie piktogramów powinno łączyć znaczenie każdego znaku z miejscem jego występowania i wymaganym zachowaniem. Wybiera się oznaczenia rzeczywiście obecne na maszynie lub w jej instrukcji, a braki i nieczytelność zgłasza do odtworzenia.

Pełne opracowanie

Wybiera się trzy rzeczywiście obecne piktogramy albo wskazane w instrukcji. W polskim opracowaniu pogłębiarki można wskazać nakaz zapoznania się z instrukcją, odłączenie i zabezpieczenie zasilania przed obsługą oraz zakaz dostępu osób nieupoważnionych. Dla każdego znaku trzeba podać miejsce występowania, znaczenie i wymagane zachowanie.

Wyjaśnienie powinno prowadzić do działania: zapoznania z procedurą, zabezpieczenia ciśnienia przed obsługą lub prawidłowego zajęcia stanowiska. Znaczenia nie ustala się wyłącznie z koloru. Nieczytelne lub brakujące oznaczenie zgłasza się do odtworzenia, bez usuwania znaków ostrzegawczych podczas pracy.

Przebieg czynności

  1. Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  2. Odczytać ich znaczenie w dokumentacji.
  3. Dla każdego nazwać zagrożenie albo nakaz.
  4. Opisać właściwe zachowanie podczas pracy lub obsługi.
  5. Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw trzech znaków dobiera się do egzemplarza; przykład nie zakłada obecności identycznych naklejek na wszystkich maszynach.

Warto pamiętać

  • Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  • Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Proszę omówić, jakie wskaźniki układu kontrolno-pomiarowego należy sprawdzić w ramach obsługi codziennej pogłębiarki ssącej śródlądowej.

W skrócie

Wskaźniki należy rozpoznać, sprawdzić przewidzianą metodą i odróżnić sygnał gotowości od alarmu wymagającego zatrzymania.

Pełne opracowanie

Na pulpicie identyfikuje się przyrządy napędów, układu roboczego i bezpieczeństwa obecne w egzemplarzu. Dla napędu spalinowego mogą dotyczyć ciśnienia oleju, temperatury i paliwa, a dla elektrycznego zasilania i obciążenia. Wskazanie trzeba powiązać z rzeczywistą wielkością, jednostką i stanem maszyny.

W odczytanej DTR kontroluje się m.in. gotowość i pracę pomp, obciążenie, podciśnienie ssania, ciśnienie tłoczenia oraz sygnalizację dopływu wody do kadłuba. Ocenia się czytelność i stan początkowy, następnie reakcję w dopuszczonej próbie lub przy rozruchu, bez celowego wywoływania zalania albo przeciążenia. Zatrzymanie pompy nie oznacza odłączenia wszystkich obwodów elektrycznych.

Przebieg czynności

  1. Wskazać wskaźniki obecne na pulpicie.
  2. Nazwać mierzone wielkości i odpowiadające im układy.
  3. Sprawdzić czytelność i stan początkowy.
  4. Wykonać dopuszczony test lub obserwację podczas bezpiecznego rozruchu.
  5. Wyjaśnić reakcję na alarm i zgłosić niewiarygodne wskazania.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw wskaźników, normalne zakresy, procedura testu i reakcje na alarmy wynikają z wyposażenia i instrukcji.

Warto pamiętać

  • Wskazać wskaźniki obecne na pulpicie.
  • Wyjaśnić reakcję na alarm i zgłosić niewiarygodne wskazania.

Proszę sprawdzić stan techniczny środków ochrony zbiorowej, w które wyposażona jest pogłębiarka ssąca śródlądowa. Proszę omówić ich zastosowanie.

W skrócie

Ochrony zbiorowe chronią osoby na jednostce przed upadkiem, kontaktem z napędem i innymi zagrożeniami wspólnej strefy.

Pełne opracowanie

Należy wskazać rzeczywiste barierki, osłony mechanizmów, zabezpieczenia otworów, pomosty i inne ochrony przewidziane dla pogłębiarki. Kontrola obejmuje kompletność, mocowanie, deformacje, korozję i uszkodzenia. Przy każdym elemencie wyjaśnia się jego funkcję, na przykład oddzielenie człowieka od krawędzi pokładu albo ruchomych części.

Ocena nie ogranicza się do obecności elementu: luźna barierka lub zdjęta osłona nie zapewniają wymaganej ochrony. Nie wykonuje się próby przez narażenie człowieka na upadek lub wejście do działającego mechanizmu. Brak zabezpieczenia oznacza wyłączenie zagrożonej strefy do przywrócenia prawidłowego stanu.

Przebieg czynności

  1. Wskazać ochrony zbiorowe występujące na jednostce.
  2. Dla każdej nazwać chronioną strefę i zagrożenie.
  3. Obejrzeć mocowania, ciągłość i uszkodzenia.
  4. Sprawdzić prawidłowe zamknięcie osłon oraz otworów.
  5. Zgłosić braki i zabezpieczyć niedopuszczoną strefę.

Dla konkretnego urządzenia

Rozwiązania barierek, osłon i pomostów są właściwe dla jednostki; nie należy podawać wymyślonych parametrów konstrukcyjnych.

Warto pamiętać

  • Wskazać ochrony zbiorowe występujące na jednostce.
  • Zgłosić braki i zabezpieczyć niedopuszczoną strefę.

Proszę sprawdzić stan wyposażenia pogłębiarki ssącej śródlądowej w środki ratunkowe oraz gaśnicze zgodnie z instrukcją obsługi i eksploatacji maszyny oraz wskazać właściwe miejsce ich umieszczenia na pokładzie pogłębiarki.

W skrócie

Sprzęt ratunkowy, sygnalizacyjny i gaśniczy trzeba policzyć według wyposażenia jednostki, sprawdzić i wskazać jego dostępne miejsca.

Pełne opracowanie

Przed pracą porównuje się wyposażenie z wymaganiami pogłębiarki i akwenu. Wskazuje się przewidziane środki ratunkowe, na przykład koła i kamizelki, oraz ocenia ich kompletność, widoczne uszkodzenia i gotowość użycia. Sprawdza się, czy sprzęt jest rozmieszczony w wyznaczonych miejscach, a dostęp nie jest zasłonięty.

W zakresie sygnalizacji należy znać sposób wezwania pomocy i komunikację z załogą. Sprzęt gaśniczy sprawdza się pod względem stanu i aktualności wymaganej obsługi bez próbnego opróżniania. Kontrola kończy się zgłoszeniem braków i wyjaśnieniem użycia wyposażenia właściwego dla jednostki; sama obecność jednej kamizelki nie potwierdza kompletności.

Przebieg czynności

  1. Porównać listę wymaganego sprzętu ze stanem jednostki.
  2. Wskazać środki ratunkowe i skontrolować ich stan.
  3. Sprawdzić dostępność w wyznaczonych miejscach.
  4. Potwierdzić sposób alarmowania oraz stan sprzętu sygnalizacyjnego i gaśniczego.
  5. Zgłosić braki i przywrócić gotowość przed pracą.

Dla konkretnego urządzenia

Ilość, rodzaj, rozmieszczenie oraz zasady kontroli i użycia sprzętu wynikają z dokumentacji jednostki i organizacji działań na akwenie.

Warto pamiętać

  • Porównać listę wymaganego sprzętu ze stanem jednostki.
  • Zgłosić braki i przywrócić gotowość przed pracą.

Proszę dokonać oceny wzrokowej stanu technicznego lin na wyciągarce pogłębiarki ssącej śródlądowej w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Ocenę liny wykonuje się przy zabezpieczonym obciążeniu i zatrzymanym mechanizmie, uwzględniając jej uszkodzenia, prowadzenie oraz zamocowania. Każdy ruch potrzebny do odsłonięcia następnego odcinka oddziela się od oględzin, a wynik odnosi do kryteriów danego układu.

Schemat poglądowyLina - przykłady nieprawidłowości

Przykłady do rozpoznania: wystające pęknięte druty, deformacja i korozja. Rysunek nie określa liczbowych kryteriów wycofania liny; obowiązują kryteria właściwe dla urządzenia i liny.

Pełne opracowanie

Przed oględzinami należy zabezpieczyć podwieszone narzędzie lub element i zatrzymać wciągarkę. Ocenia się stan liny oraz jej mocowanie przy końcach, ułożenie na bębnie, krążki i miejsca narażone na ścieranie. Wskazuje się pęknięte druty, zgniecenia, załamania, rozwarstwienie, korozję i inne zmiany kształtu.

Jeżeli do obejrzenia kolejnego odcinka trzeba przemieścić linę, wykonuje się oddzielny kontrolowany ruch przy wolnej strefie, a oględziny ponawia po zatrzymaniu. Nie prowadzi się liny dłonią. Wynik porównuje się z kryteriami danego układu; podejrzaną linę wycofuje się do oceny, bez stosowania jednego procentowego progu dla wszystkich konstrukcji.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć narzędzie i zatrzymać napęd liny.
  2. Obejrzeć dostępne odcinki oraz zakończenia.
  3. Sprawdzić bęben, krążki i prawidłowe prowadzenie.
  4. Ewentualne przewinięcie oddzielić od oględzin i wykonać w wolnej strefie.
  5. Ocenić uszkodzenia, zgłosić wynik i nie używać liny niespełniającej wymagań.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj liny, liczby dopuszczalnych uszkodzeń, odcinki pomiarowe i zasady przewijania wynikają z dokumentacji konkretnego układu.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć narzędzie i zatrzymać napęd liny.
  • Ocenić uszkodzenia, zgłosić wynik i nie używać liny niespełniającej wymagań.

Proszę przeprowadzić wzrokową ocenę stanu technicznego pływaków w ramach obsługi technicznej codziennej pogłębiarki ssącej śródlądowej. Proszę omówić, na które elementy należy zwrócić szczególną uwagę.

W skrócie

Pływaki ocenia się pod względem szczelności, uszkodzeń, połączeń i zachowania na wodzie; oddzielnie kontroluje się pływalność jednostki i podparcie rurociągu.

Pełne opracowanie

Na jednostce sprawdza się widoczne uszkodzenia kadłuba i pływaków, połączenia, zanurzenie oraz nieprawidłowy przechył. Szczelność i stan dostępnych komór ocenia się wyłącznie przewidzianą metodą, bez samowolnego otwierania przejść do wnętrza lub usuwania zabezpieczeń. Dla rurociągu oględziny obejmują pływaki, obejmy i miejsca połączeń, od których zależą podparcie i przebieg przewodu.

Wynik porównuje się ze zwykłym ustawieniem rurociągu i jednostki. Jednostronne zanurzenie lub nienaturalne naprężenie połączeń wymaga zatrzymania zagrożonej pracy i zgłoszenia do oceny. Kontrola wzrokowa nie jest próbą szczelności przez samowolne otwieranie komór na wodzie; czynności dodatkowe wykonuje się właściwą procedurą.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić jednostkę i jej pływaki: uszkodzenia, szczelność, zanurzenie oraz przechył.
  2. Ocenić poszycie, konstrukcję i mocowania pływaków.
  3. Sprawdzić połączenia oraz podparcie rurociągu.
  4. Porównać zanurzenie i ułożenie z wymaganym stanem.
  5. Zgłosić deformacje, nieszczelność lub utratę wyporu.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj pływaków, dopuszczalne zanurzenie, dostęp i sposób kontroli komór są właściwe dla pogłębiarki oraz rurociągu.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić jednostkę i jej pływaki: uszkodzenia, szczelność, zanurzenie oraz przechył.
  • Zgłosić deformacje, nieszczelność lub utratę wyporu.

Proszę sprawdzić stan techniczny środków ochrony zbiorowej, w które wyposażona jest pogłębiarka. Proszę omówić ich zastosowanie.

W skrócie

Ochrony zbiorowe chronią osoby na jednostce przed upadkiem, kontaktem z napędem i innymi zagrożeniami wspólnej strefy.

Pełne opracowanie

Należy wskazać rzeczywiste barierki, osłony mechanizmów, zabezpieczenia otworów, pomosty i inne ochrony przewidziane dla pogłębiarki. Kontrola obejmuje kompletność, mocowanie, deformacje, korozję i uszkodzenia. Przy każdym elemencie wyjaśnia się jego funkcję, na przykład oddzielenie człowieka od krawędzi pokładu albo ruchomych części.

Ocena nie ogranicza się do obecności elementu: luźna barierka lub zdjęta osłona nie zapewniają wymaganej ochrony. Nie wykonuje się próby przez narażenie człowieka na upadek lub wejście do działającego mechanizmu. Brak zabezpieczenia oznacza wyłączenie zagrożonej strefy do przywrócenia prawidłowego stanu.

Przebieg czynności

  1. Wskazać ochrony zbiorowe występujące na jednostce.
  2. Dla każdej nazwać chronioną strefę i zagrożenie.
  3. Obejrzeć mocowania, ciągłość i uszkodzenia.
  4. Sprawdzić prawidłowe zamknięcie osłon oraz otworów.
  5. Zgłosić braki i zabezpieczyć niedopuszczoną strefę.

Dla konkretnego urządzenia

Rozwiązania barierek, osłon i pomostów są właściwe dla jednostki; nie należy podawać wymyślonych parametrów konstrukcyjnych.

Warto pamiętać

  • Wskazać ochrony zbiorowe występujące na jednostce.
  • Zgłosić braki i zabezpieczyć niedopuszczoną strefę.

Proszę sprawdzić stan wyposażenia pogłębiarki (zgodnie z dostępną instrukcją obsługi i eksploatacji) w środki ratunkowe, sygnalizacyjne oraz gaśnicze i proszę wskazać właściwe miejsce ich umieszczenia na pokładzie pogłębiarki.

W skrócie

Sprzęt ratunkowy, sygnalizacyjny i gaśniczy trzeba policzyć według wyposażenia jednostki, sprawdzić i wskazać jego dostępne miejsca.

Pełne opracowanie

Przed pracą porównuje się wyposażenie z wymaganiami pogłębiarki i akwenu. Wskazuje się przewidziane środki ratunkowe, na przykład koła i kamizelki, oraz ocenia ich kompletność, widoczne uszkodzenia i gotowość użycia. Sprawdza się, czy sprzęt jest rozmieszczony w wyznaczonych miejscach, a dostęp nie jest zasłonięty.

W zakresie sygnalizacji należy znać sposób wezwania pomocy i komunikację z załogą. Sprzęt gaśniczy sprawdza się pod względem stanu i aktualności wymaganej obsługi bez próbnego opróżniania. Kontrola kończy się zgłoszeniem braków i wyjaśnieniem użycia wyposażenia właściwego dla jednostki; sama obecność jednej kamizelki nie potwierdza kompletności.

Przebieg czynności

  1. Porównać listę wymaganego sprzętu ze stanem jednostki.
  2. Wskazać środki ratunkowe i skontrolować ich stan.
  3. Sprawdzić dostępność w wyznaczonych miejscach.
  4. Potwierdzić sposób alarmowania oraz stan sprzętu sygnalizacyjnego i gaśniczego.
  5. Zgłosić braki i przywrócić gotowość przed pracą.

Dla konkretnego urządzenia

Ilość, rodzaj, rozmieszczenie oraz zasady kontroli i użycia sprzętu wynikają z dokumentacji jednostki i organizacji działań na akwenie.

Warto pamiętać

  • Porównać listę wymaganego sprzętu ze stanem jednostki.
  • Zgłosić braki i przywrócić gotowość przed pracą.

Zadania praktyczne(5)

Proszę wykonać pełny cykl pracy pogłębiarką.

W skrócie

Pogłębianie ssące łączy przygotowanie przepływu wody, kontrolowane pobieranie mieszaniny i jej transport rurociągiem z bezpiecznym zakończeniem.

Pełne opracowanie

Przed rozruchem sprawdza się jednostkę, pozycję na akwenie, połączenia rurociągu, kosz ssawny oraz napędy i wymagane zabezpieczenia. Tor tłoczny i odbiór muszą być gotowe. Układ przygotowuje się do przepływu wody, w tym zalania, uszczelnienia i chłodzenia pomp wymaganych przez konstrukcję; nie traktuje się pompowania na sucho jako próby.

Po uruchomieniu pomp zgodnie z ich zależnościami kontroluje się wskazania i dopiero wtedy wprowadza narzędzie do pobierania gruntu. Obserwacja podciśnienia, ciśnienia tłoczenia i obciążenia służy dostosowaniu pobierania do przepływu. Kończąc, wyprowadza się ssanie z pulpy, przepłukuje układ czystą wodą i zatrzymuje zespoły w przewidzianej kolejności, a następnie zabezpiecza jednostkę.

Przebieg czynności

  1. Skontrolować jednostkę, kosz, połączenia i gotowość odbioru.
  2. Przygotować wymagany przepływ wody oraz warunki rozruchu pomp.
  3. Uruchomić układ, ocenić wskazania i kontrolowanie rozpocząć pobieranie.
  4. Dostosowywać pobieranie do przepływu, ciśnień i obciążenia.
  5. Przerwać pobieranie, przepłukać, zatrzymać i zabezpieczyć jednostkę.

Dla konkretnego urządzenia

Zawory, zalewanie, wartości ciśnień i sekwencja pomp zależą od instalacji. DTR ŻWIR-KOP 300/250 10/8 FGH jest przykładem elektrycznej pogłębiarki, nie instrukcją każdej jednostki.

Warto pamiętać

  • Skontrolować jednostkę, kosz, połączenia i gotowość odbioru.
  • Przerwać pobieranie, przepłukać, zatrzymać i zabezpieczyć jednostkę.

Proszę uruchomić w odpowiedniej kolejności pompę spulchniacza (JET) i pompę gruntową pogłębiarki śródlądowej ssącej.

W skrócie

Pompy uruchamia się po przygotowaniu wody i armatury, potwierdzając gotowość układów pomocniczych przed pompą główną.

Pełne opracowanie

Należy rozpoznać pompę główną i zespoły pomocnicze, połączenia ssawne i tłoczne oraz wymagane doprowadzenie wody do uszczelnienia. Sprawdza się właściwe położenia armatury, zalanie wymaganych odcinków, gotowość odbioru i wskazania pulpitu. Dostęp do ruchomych części pozostaje zamknięty.

W odczytanej DTR ŻWIR-KOP 300/250 10/8 FGH najpierw uruchamia się JET i czeka na potwierdzenie jego pracy; pompę główną można uruchomić dopiero po tym potwierdzeniu i przy gotowości obwodu. Po rozruchu ocenia się wskazania ciśnień i obciążenia oraz szczelność z bezpiecznej pozycji. Ta zależność dotyczy opisanego układu, a kolejność innej instalacji musi wynikać z jej rzeczywistego obiegu.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać pompy i ich zależności oraz wymagania doprowadzenia wody.
  2. Przygotować armaturę, zalanie, uszczelnienie i odbiór.
  3. Potwierdzić gotowość sterowania i uruchomić wymagany układ pomocniczy.
  4. W przykładzie ŻWIR-KOP odczekać na potwierdzenie pracy JET przed startem pompy głównej.
  5. Po rozruchu ocenić ciśnienia, obciążenie i szczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Przykład: ŻWIR-KOP 300/250 10/8 FGH, DTR s. 33–36. Nie przenosi się numerów zaworów, czasów, ciśnień ani zależności elektrycznych na inny model.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać pompy i ich zależności oraz wymagania doprowadzenia wody.
  • Po rozruchu ocenić ciśnienia, obciążenie i szczelność.

Proszę zademonstrować technikę zasysania gruntu z dna akwenu z zastosowaniem odpowiedniego narzędzia, a następnie wyłączyć wszystkie mechanizmy pogłębiarki zachowując odpowiednią kolejność.

W skrócie

Przygotowanie do pracy kończy się kontrolowanym pobieraniem gruntu; zakończenie obejmuje przerwanie pobierania, płukanie i zabezpieczenie postojowe.

Schemat poglądowyPogłębiarka ssąca - droga mieszaniny

Grunt z wodą jest pobierany przez narzędzie ssące i pompę gruntową, a następnie tłoczony rurociągiem do odbioru. Spulchnianie JET występuje w odpowiednich konstrukcjach; kolejność uruchamiania określa instrukcja.

Pełne opracowanie

Po kontroli jednostki, przewodów i osprzętu przygotowuje się przepływ oraz uruchamia napędy w zależności właściwej dla instalacji. Wskazania muszą potwierdzić gotowość przed opuszczaniem ssania w materiał. Pobieranie rozpoczyna się stopniowo, obserwując ciśnienia, podciśnienie i obciążenie, aby nie doprowadzać do nadmiernego zagęszczenia mieszaniny lub zablokowania toru.

Na końcu wyprowadza się ssanie z pulpy i prowadzi wymagane płukanie wodą. W polskim opracowaniu układu 300/250 10/8 FGH opisano zatrzymanie pompy głównej przed JET; czas płukania i kolejność innego układu trzeba dobrać do jego dokumentacji. Następnie zabezpiecza się narzędzie, sterowanie i pozycję jednostki, a przy zagrożeniu mrozem wykonuje przewidziane opróżnienie obiegów.

Przebieg czynności

  1. Skontrolować jednostkę, instalację i przygotować przepływ.
  2. Uruchomić właściwe napędy oraz potwierdzić wskazania.
  3. Rozpocząć pobieranie stopniowo i kontrolować jego intensywność.
  4. Wyprowadzić ssanie z pulpy oraz przepłukać tor wodą.
  5. Zatrzymać we właściwej kolejności i zabezpieczyć osprzęt, zasilanie oraz jednostkę.

Dla konkretnego urządzenia

Kolejność pompa główna, potem JET pochodzi z polskiego opracowania konkretnego układu. Czasy płukania, opróżnianie na mróz i odłączenie obwodów zależą od wyposażenia.

Warto pamiętać

  • Skontrolować jednostkę, instalację i przygotować przepływ.
  • Zatrzymać we właściwej kolejności i zabezpieczyć osprzęt, zasilanie oraz jednostkę.

Proszę zademonstrować lub omówić uruchomienie pogłębiarki ssącej śródlądowej i przygotować ją do pracy bez obciążenia.

W skrócie

Próba bez obciążenia urobkiem odbywa się w przygotowanym obiegu wody; nie oznacza pracy pompy na sucho.

Pełne opracowanie

Przed próbą wskazuje się, które zespoły mają być sprawdzone, przygotowuje przewody, zalanie i wymagane chłodzenie lub uszczelnienie. Narzędzie ustawia się tak, aby nie pobierało gruntu, przy zachowaniu warunków przepływu. Sprawdza się gotowość sterowania oraz wolne strefy napędów i lin.

Pompy i pozostałe wskazane napędy uruchamia się w kolejności przewidzianej dla układu. Podczas próby ocenia się wskazania, szczelność, odgłosy i działanie sterowania; dopuszczony ruch wciągarki sprawdza się bez narażania osób. Po pokazie zatrzymuje się zespoły i zabezpiecza instalację. W przykładzie elektrycznej DTR nie wolno utożsamiać zatrzymania pompy z odłączeniem wszystkich obwodów jednostki.

Przebieg czynności

  1. Przygotować wodę, przewody i warunki rozruchu.
  2. Ustawić narzędzie bez pobierania gruntu przy zapewnionym przepływie.
  3. Uruchomić wskazane napędy w wymaganej kolejności.
  4. Ocenić wskazania, szczelność i dopuszczone funkcje sterowania.
  5. Zatrzymać zespoły oraz zabezpieczyć instalację i narzędzie.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres próby i zależności sterowania są modelowe. W DTR ŻWIR-KOP część obwodów może pozostawać zasilana po zatrzymaniu zespołu; obsługa wymaga właściwego odłączenia.

Warto pamiętać

  • Przygotować wodę, przewody i warunki rozruchu.
  • Zatrzymać zespoły oraz zabezpieczyć instalację i narzędzie.

Proszę wykonać manewr zmieniający położenie pogłębiarki w stosunku do położenia pierwotnego. Miejsce ponownego zajęcia pozycji wskazuje egzaminator w zależności od warunków na akwenie.

W skrócie

Zmiana stanowiska wymaga przygotowania drogi, narzędzia i sposobu manewrowania oraz uzgodnionej komunikacji całej załogi.

Pełne opracowanie

Najpierw ustala się miejsce docelowe, warunki akwenu, przeszkody, obce jednostki oraz przebieg lin i rurociągów. Narzędzie wyprowadza się z gruntu i ustawia do manewru, aby nie kotwiło przypadkowo jednostki. Przygotowuje się właściwe liny, wciągarki, kotwy lub inny przewidziany środek zmiany pozycji.

Manewr prowadzi się zgodnie z komunikacją, kontrolując naprężenie lin, przechył i przebieg rurociągu. Ludzie pozostają poza strefą pracy napiętych lin. Po zajęciu nowej pozycji zapewnia się jej utrzymanie, sprawdza ułożenie połączeń i dopiero po kontroli stanowiska przygotowuje ponowne urabianie.

Przebieg czynności

  1. Ustalić miejsce docelowe, drogę i komunikację.
  2. Wyprowadzić narzędzie i przygotować je do manewru.
  3. Sprawdzić liny, kotwy, wciągarki lub inne środki przemieszczania.
  4. Zmieniać pozycję kontrolowanie, obserwując jednostkę i połączenia.
  5. Utrwalić pozycję, skontrolować stanowisko i przygotować dalszą pracę.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób manewrowania zależy od jednostki i akwenu; nie zakłada się własnego napędu ani jednakowego układu kotwienia.

Warto pamiętać

  • Ustalić miejsce docelowe, drogę i komunikację.
  • Utrwalić pozycję, skontrolować stanowisko i przygotować dalszą pracę.

Tematy uzupełniające(4)

Dodatkowe zagadnienia związane z obsługą urządzenia.

Jaka jest funkcja układu JET w pogłębiarce wyposażonej w spulchnianie wodne?

W skrócie

JET wspomaga urabianie, a pompa gruntowa transportuje mieszaninę.

Pełne opracowanie

Układ spulchniania kieruje wodę do odpowiednich dysz w strefie pobierania materiału. Jego rola różni się od pompy przemieszczającej pulpę rurociągiem.

Przed pokazem należy wskazać rzeczywiste elementy na egzemplarzu. Kolejność uruchamiania pomp, wymagane zalanie i ustawienia zaworów wynikają z jego instrukcji; nie przyjmuje się jednej sekwencji dla wszystkich refulerów.

Warto pamiętać

  • Rozluźniać grunt strumieniem wody przy miejscu zasysania.

Co trzeba potwierdzić przed rozruchem pomp pogłębiarki ssącej?

W skrócie

Rozruch zależy od konstrukcji obiegu i wymagań pomp.

Pełne opracowanie

Operator rozpoznaje funkcje zaworów, sposób przygotowania pompy i wymagane sygnały gotowości. Nie rozpoczyna pobierania gruntu, dopóki obieg nie jest przygotowany do bezpiecznej pracy.

Instrukcja jednego refulera nie wyznacza uniwersalnego układu zaworów dla innych. Oznaczenia na maszynie trzeba porównać z właściwą DTR, a nie odtwarzać z pamięci fotografię szkoleniową.

Warto pamiętać

  • Przygotowanie obiegu i ustawienia zaworów według DTR konkretnego modelu.

Zaświecił się alarm wysokiego poziomu wody w maszynowni. Co zrobić?

W skrócie

Alarm zalania wymaga reakcji, a zatrzymanie pompy nie oznacza odłączenia wszystkich obwodów.

Pełne opracowanie

Woda w maszynowni może zagrażać jednostce i osobom, szczególnie przy urządzeniach elektrycznych. Zakres automatycznego wyłączenia zależy od konstrukcji i musi być znany z instrukcji.

Niektóre obwody mogą pozostać zasilane po zadziałaniu zabezpieczenia. Działania prowadzi się według procedury, z udziałem upoważnionych osób; nie wolno samowolnie wchodzić do zagrożonej przestrzeni.

Warto pamiętać

  • Zastosować procedurę awaryjną i zgłosić dopływ wody.

Pogłębiarka zanurza się nierówno, a na pokładzie widać niepokojące przechylenie. Co zrobić?

W skrócie

Zmiana zanurzenia lub przechyłu wymaga wyjaśnienia, a nie doraźnego maskowania.

Pełne opracowanie

Przed pracą i w jej trakcie trzeba obserwować stan jednostki oraz jej zachowanie pod obciążeniem. Uszkodzenie kadłuba, dopływ wody lub zmienione obciążenie mogą wpłynąć na bezpieczeństwo.

Operator powiadamia odpowiedzialną osobę i działa zgodnie z procedurą. Samowolne przemieszczanie ciężarów może pogorszyć stan; w razie zagrożenia załoga korzysta z ustalonej drogi ewakuacji i wyposażenia ratunkowego.

Warto pamiętać

  • Przerwać zagrożoną pracę, zgłosić zmianę i zastosować procedurę awaryjną jednostki.
Wróć do spisu