Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Spycharki klasa III

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(27)

Proszę omówić obsługę akumulatora elektrycznego w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Typ akumulatora decyduje o zakresie jego obsługi. Na zabezpieczonej maszynie sprawdza się obudowę i połączenia, a kontrolę elektrolitu wykonuje tylko wtedy, gdy przewiduje ją konstrukcja; wyciek lub uszkodzenie trzeba zgłosić przed uruchomieniem.

Pełne opracowanie

Najpierw rozpoznaje się typ akumulatora oraz sposób przygotowania zasilania do obsługi. Po zabezpieczeniu maszyny ocenia się obudowę, zamocowanie, widoczne wycieki, przewody i zaciski. Przed czyszczeniem lub poprawianiem połączeń trzeba przygotować instalację zgodnie z procedurą, zapobiegając zwarciu, iskrzeniu i kontaktowi z elektrolitem.

W akumulatorze z przewidzianą obsługą cel kontroluje się dostępne wskaźniki, odpowietrzenie i poziom elektrolitu metodą producenta. Akumulatora szczelnego nie otwiera się w ten sposób. Wynik obejmuje wskazanie elementów sprawnych i usterek; po obsłudze przywraca się osłony i zabezpieczenia, a uszkodzenie obudowy lub wyciek zgłasza przed uruchomieniem.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  2. Sprawdzić mocowanie, obudowę i brak wycieków.
  3. Ocenić zaciski, przewody, izolację i ślady korozji.
  4. Wykonać tylko przewidzianą dla tego typu kontrolę elektrolitu lub wskaźnika.
  5. Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Typ akumulatora, dostęp do cel, sposób odłączania zasilania i dopuszczona obsługa wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać typ akumulatora i przygotować zasilanie do bezpiecznej obsługi.
  • Przywrócić osłony, zgłosić usterki i potwierdzić zakończenie obsługi.

Proszę omówić w jaki sposób należy sprawdzić poziom oleju hydraulicznego w układzie roboczym oraz jak ten olej uzupełnić.

W skrócie

Wiarygodny pomiar oleju hydraulicznego wymaga ustawienia maszyny i osprzętu zgodnie z instrukcją. Niedobór uzupełnia się właściwym olejem po bezpiecznym odciążeniu układu i oczyszczeniu wlewu, a następnie ponawia odczyt i ocenia przyczynę ubytku.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się zbiornik, wlew i wskaźnik właściwego obiegu. Maszynę zabezpiecza się na odpowiednim stanowisku, a osprzęt ustawia tak, jak wymaga pomiar. Odczyt porównuje się z oznaczeniami przy wymaganej temperaturze i stanie układu; wysunięcie siłowników może zmieniać poziom w zbiorniku.

Przed otwarciem układu należy usunąć ciśnienie przewidzianą procedurą i oczyścić okolicę wlewu. Olej dolewa się czystym sprzętem do dopuszczalnego poziomu, zamyka wlew i ponownie kontroluje wynik. Nadmierne lub powtarzające się ubytki wymagają oceny szczelności, a nie samego zwiększania ilości dolewanego oleju.

Przebieg czynności

  1. Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  2. Zabezpieczyć maszynę i ustawić osprzęt do pomiaru.
  3. Odczytać poziom w wymaganych warunkach i porównać z oznaczeniami.
  4. Przy ubytku bezpiecznie odciążyć układ, oczyścić wlew i dolać właściwy olej.
  5. Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie siłowników, temperatura pomiaru, sposób odpowietrzenia i specyfikacja oleju są zależne od modelu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Wskazać zbiornik, wskaźnik i wlew danego obiegu.
  • Zamknąć wlew, ponownie sprawdzić poziom i zgłosić nieszczelność.

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z układem roboczym maszyny.

W skrócie

W układzie spychającym ocenia się lemiesz z ostrzami, jego zawieszenie oraz napędy, uwzględniając zrywak, jeśli występuje. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: lemiesz, ostrza i naroża, ramiona lub układ zawieszenia, siłowniki, przewody oraz zrywak, jeśli występuje. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: przewidziane podnoszenie i ustawianie lemiesza oraz zrywaka przy wolnym obrysie. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: lemiesz, ostrza i naroża, ramiona lub układ zawieszenia, siłowniki, przewody oraz zrywak, jeśli występuje.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: lemiesz, ostrza i naroża, ramiona lub układ zawieszenia, siłowniki, przewody oraz zrywak, jeśli występuje.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić, jak sprawdzić poziom płynu chłodniczego i jak go prawidłowo uzupełnić. W przypadku maszyn chłodzonych powietrzem proszę omówić czynności obsługi technicznej codziennej tego systemu.

W skrócie

Obsługa chłodzenia polega na sprawdzeniu drożności i stanu elementów właściwych dla danego silnika. W układzie cieczowym dochodzi kontrola poziomu i szczelności, przy czym dolewanie wymaga bezpiecznej temperatury oraz usunięcia ciśnienia.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Na zabezpieczonej maszynie rozpoznaje się rodzaj chłodzenia i właściwy punkt kontroli. Przy chłodzeniu cieczą sprawdza się oznaczony poziom oraz przewody, połączenia i powierzchnię chłodnicy. Układu gorącego i pozostającego pod ciśnieniem nie otwiera się do dolewania; po ostudzeniu stosuje się właściwy płyn i procedurę otwarcia.

Przy chłodzeniu powietrzem sprawdza się żebra i kanały chłodzące, osłony oraz wentylator i jego napęd, o ile występują. Zabrudzenia usuwa się metodą, która nie uszkodzi elementów, przy zabezpieczonym napędzie. Po obsłudze przywraca się osłony, sprawdza wynik i zgłasza wyciek, uszkodzenie lub niedrożność uniemożliwiającą bezpieczną pracę.

Przebieg czynności

  1. Ustalić rodzaj chłodzenia i zabezpieczyć napęd.
  2. Przy cieczy odczytać poziom oraz skontrolować przewody i chłodnicę.
  3. Do dolewki odczekać na bezpieczną temperaturę i brak niebezpiecznego ciśnienia.
  4. Przy chłodzeniu powietrzem skontrolować kanały, żebra, wentylator i jego napęd.
  5. Usunąć dopuszczone zabrudzenia, przywrócić osłony i ocenić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Punkt odczytu, rodzaj i proporcja płynu, warunki bezpiecznego otwarcia oraz metoda czyszczenia wynikają z instrukcji.

Warto pamiętać

  • Ustalić rodzaj chłodzenia i zabezpieczyć napęd.
  • Usunąć dopuszczone zabrudzenia, przywrócić osłony i ocenić wynik.

Proszę omówić podstawowe czynności obsługi technicznej codziennej związane z przygotowaniem maszyny do pracy dotyczące elementów podwozia, ze zwróceniem uwagi na układ jezdny.

W skrócie

Oględziny podwozia mają wykazać, czy rama, połączenia i elementy jezdne pozwalają na bezpieczny ruch. Po oczyszczeniu i zabezpieczeniu maszyny zakres kontroli dobiera się do podwozia kołowego albo gąsienicowego; próba jazdy następuje dopiero po oględzinach.

Pełne opracowanie

Oględziny zaczyna się od stanu ramy, połączeń i widocznych uszkodzeń, zwracając uwagę na luzy, pęknięcia i wycieki. Nagromadzony grunt usuwa się bez wchodzenia do strefy ruchu niezabezpieczonego podwozia. Rodzaj dalszej kontroli wynika z podwozia kołowego lub gąsienicowego.

W podwoziu kołowym ocenia się ogumienie, felgi i mocowania oraz ciśnienie według danych maszyny. W gąsienicowym sprawdza się ogniwa lub pas, rolki, koła napędowe i napinające oraz napięcie właściwą metodą. Kontrola kończy się oceną przydatności do pracy; próbę jazdy wykonuje się dopiero po oględzinach, w wolnej strefie i bez osób przy elementach jezdnych.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i zapewnić dostęp do oględzin.
  2. Usunąć grunt zasłaniający elementy.
  3. Skontrolować ramę, połączenia i widoczne wycieki.
  4. Sprawdzić koła i opony albo gąsienice, rolki i koła prowadzące.
  5. Ocenić parametry według instrukcji i zgłosić nieprawidłowości przed jazdą.

Dla konkretnego urządzenia

Konstrukcja podwozia, ciśnienie opon, punkt pomiaru i wartość napięcia gąsienicy zależą od egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć maszynę i zapewnić dostęp do oględzin.
  • Ocenić parametry według instrukcji i zgłosić nieprawidłowości przed jazdą.

Proszę omówić na czym polega sprawdzenie stanu ogumienia kół lub napięcia gąsienic.

W skrócie

Oględziny opon lub gąsienic trzeba uzupełnić pomiarem ciśnienia albo napięcia w warunkach podanych przez producenta. Wynik porównuje się z wymaganiami konkretnej maszyny, ponieważ inny punkt pomiaru lub obciążenie mogą zmieniać ocenę.

Schemat poglądowyElementy podwozia gąsienicowego

Kontrola obejmuje gąsienicę, koła, rolki, połączenia i zabrudzenia. Luz gąsienicy mierzy się metodą i w miejscu wskazanym dla danej maszyny; rysunek nie podaje wartości regulacji.

Pełne opracowanie

Maszynę ustawia się i zabezpiecza w warunkach przewidzianych do kontroli. W oponach sprawdza się przecięcia, wybrzuszenia, bieżnik, felgi i mocowania. Ciśnienie mierzy się odpowiednim manometrem i porównuje z wartością dla ogumienia oraz obciążenia, bez przyjmowania jednej wartości dla wszystkich osi i modeli.

W gąsienicy najpierw usuwa się zabrudzenia i kontroluje jej elementy. Napięcie ocenia się w punkcie i położeniu opisanym w instrukcji; pomiar zwisu wykonany w innym miejscu może dać inny wynik. Nie odkręca się przypadkowych części napinacza, który może magazynować energię. Wynik i usterki należy wskazać przed dopuszczeniem maszyny do ruchu.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć podwozie do kontroli.
  2. Obejrzeć opony i koła albo pas/ogniwa oraz koła gąsienicy.
  3. Wykonać wymagany pomiar ciśnienia lub napięcia.
  4. Porównać wynik z danymi egzemplarza.
  5. Zgłosić uszkodzenia; regulować tylko w dopuszczonym zakresie i właściwą procedurą.

Dla konkretnego urządzenia

Wartości i warunki pomiaru nie są uniwersalne. Przy zadaniu dotyczącym tylko kół wykonuje się wyłącznie wariant ogumienia.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć podwozie do kontroli.
  • Zgłosić uszkodzenia; regulować tylko w dopuszczonym zakresie i właściwą procedurą.

Proszę sprawdzić poziom oleju w misce olejowej silnika oraz wskazać, w jaki sposób uzupełnia się ten olej.

W skrócie

Po zatrzymaniu silnika i przygotowaniu warunków pomiaru odczytuje się poziom oleju, porównuje go z oznaczeniami i w razie potrzeby stopniowo uzupełnia właściwy środek. Końcowy odczyt ma potwierdzić prawidłową ilość bez przekroczenia dopuszczalnego poziomu.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się bagnet lub inny wskaźnik i właściwy wlew oleju. Maszyna musi być zabezpieczona w wymaganym położeniu, a silnik zatrzymany z zachowaniem czasu potrzebnego na miarodajny odczyt. Przy bagnecie używa się czystego czyściwa i odczytuje poziom po prawidłowym ponownym osadzeniu.

Wynik porównuje się z oznaczeniami. Olej o zalecanej specyfikacji dolewa się czystym wlewem, stopniowo, bez przekraczania dopuszczalnego poziomu; potem ponawia odczyt i zamyka wlew. Kontrolka ciśnienia oleju nie zastępuje pomiaru jego ilości. W napędzie elektrycznym wskazuje się brak takiego obiegu silnika spalinowego.

Przebieg czynności

  1. Wskazać wskaźnik i wlew oleju silnikowego.
  2. Ustawić oraz zabezpieczyć maszynę i odczekać wymagany czas po zatrzymaniu silnika.
  3. Wykonać odczyt i porównać z oznaczeniami.
  4. W razie potrzeby dolać zalecany olej bez przepełniania.
  5. Powtórzyć pomiar, zamknąć wlew i ocenić szczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Metoda odczytu, temperatura, czas oczekiwania i specyfikacja oleju dotyczą konkretnego silnika.

Warto pamiętać

  • Wskazać wskaźnik i wlew oleju silnikowego.
  • Powtórzyć pomiar, zamknąć wlew i ocenić szczelność.

Proszę omówić w jaki sposób sprawdza się poziom oleju w zwolnicach i jak się go uzupełnia. Jaki rodzaj oleju używany jest do zwolnic.

W skrócie

Poziom w zwolnicy kontroluje się we właściwym położeniu koła lub zespołu, odróżniając punkt kontrolny od spustu.

Pełne opracowanie

Przed pomiarem ustala się konstrukcję zwolnicy i położenie jej punktów obsługowych. Maszynę przestawia się do wymaganej pozycji, następnie zatrzymuje i zabezpiecza. Okolicę korka lub wskaźnika oczyszcza się, a kontrolę wykonuje przy temperaturze i stanie ciśnienia umożliwiającym bezpieczny dostęp.

Odczyt porównuje się ze wskaźnikiem lub poziomem wyznaczonym otworem kontrolnym w danej konstrukcji. Uzupełnia się olej przekładniowy o wymaganej specyfikacji, zamyka punkt z właściwym uszczelnieniem i ocenia szczelność. Każdą zwolnicę kontroluje się osobno. Stałe ustawienie korka na określonej godzinie nie jest regułą wszystkich zwolnic.

Przebieg czynności

  1. Odszukać punkt kontroli, wlew i spust w zwolnicy.
  2. Ustawić koło lub zespół zgodnie z metodą pomiaru, zatrzymać i zabezpieczyć maszynę.
  3. Oczyścić punkt i sprawdzić poziom.
  4. Uzupełnić właściwy olej do poziomu przewidzianego w instrukcji.
  5. Zamknąć i sprawdzić szczelność; skontrolować pozostałe zwolnice.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie korków, temperatura, specyfikacja oleju i sposób zamknięcia są zależne od modelu.

Warto pamiętać

  • Odszukać punkt kontroli, wlew i spust w zwolnicy.
  • Zamknąć i sprawdzić szczelność; skontrolować pozostałe zwolnice.

Proszę omówić postępowanie operatora maszyny, jeżeli zaświeci się kontrolka zanieczyszczonego filtra powietrza.

W skrócie

Alarm ograniczonego przepływu powietrza wymaga odstawienia maszyny i kontroli filtra oraz dolotu. Wkład czyści się lub wymienia zgodnie z instrukcją, a po montażu sprawdza szczelność i sygnalizację; utrzymujący się alarm wymaga dalszej oceny.

Pełne opracowanie

Po rozpoznaniu komunikatu maszynę bezpiecznie odstawia się do kontroli. Wskazuje się obudowę i rodzaj filtra, sprawdza instrukcję reakcji na wskaźnik oraz stan dolotu. Dostęp do wkładu poprzedza oczyszczenie obudowy i zabezpieczenie silnika przed uruchomieniem oraz dolotu przed brudem.

Uszkodzony albo wymagający wymiany wkład zastępuje się właściwym elementem. Czyszczenie wykonuje się tylko wtedy i taką metodą, jaką producent dopuszcza dla danego wkładu. Po zamknięciu obudowy sprawdza się prawidłowe osadzenie, uszczelnienie i działanie sygnalizacji; pozostający alarm wymaga wyjaśnienia przyczyny.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać komunikat i bezpiecznie zatrzymać pracę do obsługi.
  2. Wskazać filtr i przygotować czysty dostęp.
  3. Skontrolować wkład, uszczelnienia i obudowę.
  4. Wymienić albo dopuszczoną metodą oczyścić właściwy wkład.
  5. Zmontować i sprawdzić wynik oraz sygnalizację.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj wskaźnika, dopuszczenie czyszczenia, obsługa wkładu bezpieczeństwa i sposób kasowania wskaźnika zależą od konstrukcji.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać komunikat i bezpiecznie zatrzymać pracę do obsługi.
  • Zmontować i sprawdzić wynik oraz sygnalizację.

Proszę omówić obsługę techniczną codzienną silnika przed pracą na dwóch dowolnie wybranych układach.

W skrócie

Kontrola dwóch układów powinna pokazać ich rzeczywisty stan przed uruchomieniem silnika. W napędzie spalinowym mogą to być smarowanie i chłodzenie, a w elektrycznym stan dostępnych elementów zasilania i chłodzenia; wynik każdego sprawdzenia podaje się osobno.

Pełne opracowanie

Przed pracą rozpoznaje się napęd egzaminowanej maszyny. Dla silnika spalinowego można wybrać układ smarowania: wskazać wskaźnik i wlew, wykonać miarodajny pomiar oleju oraz ocenić wycieki. Następnie sprawdza się chłodzenie, wskazując właściwy obieg i jego elementy.

Przy chłodzeniu cieczą ocenia się poziom, przewody, szczelność i chłodnicę, bez otwierania gorącego układu. Przy chłodzeniu powietrzem kontroluje się drożność żeber i kanałów oraz stan wentylatora i napędu. Dla silnika elektrycznego dobiera się rzeczywiste układy: widoczny stan zasilania i osłon oraz chłodzenie; bez otwierania instalacji pod napięciem. Wynik każdej kontroli podaje się oddzielnie.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  2. Przy silniku spalinowym skontrolować smarowanie, w tym poziom oleju i wycieki.
  3. Sprawdzić chłodzenie odpowiednie do konstrukcji.
  4. Przy napędzie elektrycznym ograniczyć kontrolę elektryki do dopuszczonych oględzin oraz ocenić chłodzenie.
  5. Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każda maszyna ma silnik spalinowy. Dobór dwóch układów, punkty obsługi i próby muszą odpowiadać egzemplarzowi.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać rodzaj silnika i wskazać dwa istniejące układy.
  • Przywrócić zabezpieczenia i podać wynik obu kontroli.

Proszę dokonać oceny wzrokowej stanu technicznego osprzętu roboczego spycharki.

W skrócie

W układzie spychającym ocenia się lemiesz z ostrzami, jego zawieszenie oraz napędy, uwzględniając zrywak, jeśli występuje. Po zabezpieczonych oględzinach i przywróceniu osłon wykonuje się przewidzianą próbę w wolnej strefie, oceniając działanie oraz oznaki usterek.

Pełne opracowanie

W maszynie należy wskazać główne elementy: lemiesz, ostrza i naroża, ramiona lub układ zawieszenia, siłowniki, przewody oraz zrywak, jeśli występuje. Przed oględzinami zabezpiecza się mechanizmy i narzędzie przed ruchem, oczyszcza dostępne miejsca oraz ocenia pęknięcia, deformacje, luzy, kompletność mocowań i osłon. Sprawdza się przewody oraz smarowanie punktów przewidzianych w obsłudze codziennej.

Po przywróceniu osłon i usunięciu osób ze strefy można przeprowadzić dopuszczoną próbę: przewidziane podnoszenie i ustawianie lemiesza oraz zrywaka przy wolnym obrysie. Obserwuje się płynność, nietypowe dźwięki, wskazania i nieszczelności. Kontrola kończy się oceną stanu każdego zespołu; uszkodzenie konstrukcji, zabezpieczenia lub napędu należy usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Wskazać elementy układu: lemiesz, ostrza i naroża, ramiona lub układ zawieszenia, siłowniki, przewody oraz zrywak, jeśli występuje.
  2. Zabezpieczyć osprzęt i napędy do oględzin.
  3. Ocenić konstrukcję, mocowania, połączenia i osłony.
  4. Sprawdzić smarowanie oraz widoczną szczelność i stan przewodów.
  5. W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Wersja osprzętu, wartości zużycia i luzów, punkty smarne oraz dopuszczone próby wynikają z dokumentacji egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Wskazać elementy układu: lemiesz, ostrza i naroża, ramiona lub układ zawieszenia, siłowniki, przewody oraz zrywak, jeśli występuje.
  • W wolnej strefie wykonać przewidzianą próbę oraz podać wynik.

Proszę omówić procedurę sprawdzenia czystości filtra powietrza ze wskazaniem tego elementu na maszynie.

W skrócie

Sprawdzenie filtra obejmuje stan wkładu, obudowy, uszczelnień i dolotu przy zatrzymanej maszynie. Czyste przygotowanie miejsca obsługi oraz prawidłowy montaż chronią silnik przed brudem, a dopuszczalna metoda czyszczenia zależy od rodzaju wkładu.

Pełne opracowanie

Na zatrzymanej i zabezpieczonej maszynie wskazuje się właściwy filtr oraz wskaźnik jego stanu, jeśli występuje. Okolicę pokrywy należy oczyścić przed otwarciem. Demontaż ogranicza się do elementów przewidzianych dla operatora i wykonuje tak, aby nie uszkodzić wkładu ani nie wprowadzić zabrudzeń do dolotu.

Kontrola obejmuje zabrudzenie i uszkodzenia wkładu, stan uszczelnień oraz obudowy. Oczyszczenie lub wymiana zależą od rodzaju filtra; nie zakłada się, że każdy papierowy wkład można przedmuchać. Po prawidłowym montażu zamyka się obudowę, potwierdza osadzenie i dokonuje przewidzianej kontroli działania.

Przebieg czynności

  1. Wskazać filtr i ewentualny wskaźnik zanieczyszczenia.
  2. Zatrzymać i zabezpieczyć silnik oraz oczyścić otoczenie obudowy.
  3. Otworzyć i skontrolować tylko elementy dostępne w obsłudze operatora.
  4. Ocenić zabrudzenie, uszkodzenia, uszczelnienia i potrzebę wymiany.
  5. Prawidłowo zamontować wkład, zamknąć obudowę i sprawdzić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób oceny, demontażu i czyszczenia oraz zasady wymiany wkładu bezpieczeństwa wynikają z instrukcji filtra.

Warto pamiętać

  • Wskazać filtr i ewentualny wskaźnik zanieczyszczenia.
  • Prawidłowo zamontować wkład, zamknąć obudowę i sprawdzić wynik.

Proszę omówić obsługę codzienną układu hydraulicznego przed pracą.

W skrócie

Hydraulikę ocenia się przez pomiar poziomu oleju, oględziny całego dostępnego obiegu i przewidzianą próbę działania. Uszkodzenia przewodów, wycieki lub objawy zagrażające utrzymaniu osprzętu wymagają usunięcia przed pracą.

Schemat poglądowyMiejsca oględzin przewodu hydraulicznego

Oględziny obejmują powłokę, złącza i prowadzenie przewodu. Przetarcia, wybrzuszenia i ślady wycieku wymagają oceny. Wycieku pod ciśnieniem nie szuka się dłonią.

Pełne opracowanie

Po zabezpieczeniu osprzętu sprawdza się poziom oleju w warunkach pomiaru. Oględziny prowadzi się po przebiegu układu: zbiornik, przewody, złącza, siłowniki, zawory i chłodnica, jeśli występuje. Trzeba szukać otarć, wybrzuszeń, wycieków, luźnych mocowań i uszkodzeń części prowadzących.

Nie sprawdza się wycieku dłonią i nie dokręca połączeń pod ciśnieniem. Po oględzinach i zamknięciu osłon można przeprowadzić przewidzianą próbę w wolnej strefie, obserwując działanie i nietypowe objawy. Niesprawność zagrażającą utrzymaniu osprzętu lub szczelności trzeba usunąć przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Bezpiecznie odstawić osprzęt i przygotować układ do oględzin.
  2. Sprawdzić poziom oleju i stan zbiornika.
  3. Obejrzeć przewody, złącza, siłowniki, mocowania i chłodzenie.
  4. Ocenić szczelność bez dotykania strugi oleju.
  5. Wykonać dopuszczoną próbę funkcji w wolnej strefie albo wyłączyć niesprawną maszynę z użycia.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie pomiarowe, punkty kontroli, redukcja ciśnienia i zakres prób zależą od układu. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Bezpiecznie odstawić osprzęt i przygotować układ do oględzin.
  • Wykonać dopuszczoną próbę funkcji w wolnej strefie albo wyłączyć niesprawną maszynę z użycia.

Proszę wskazać umiejscowienie wskaźników płynów eksploatacyjnych występujących w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin.

W skrócie

Każdy wskaźnik trzeba przypisać do właściwego obiegu i wyjaśnić warunki jego odczytu. Przegląd obejmuje tylko płyny występujące w danej maszynie; pomiar poziomu należy odróżnić od alarmów ciśnienia i temperatury.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Na maszynie odnajduje się wskaźniki właściwych obiegów: paliwa, hydrauliki, oleju silnikowego i chłodziwa, jeśli występują. Następnie wskazuje się pozostałe punkty, na przykład przekładni, zwolnic, hamulców lub spryskiwacza, wyłącznie gdy dana konstrukcja je ma. Każdy wskaźnik trzeba powiązać z konkretnym obiegiem.

Przy każdym miejscu należy wyjaśnić sposób odczytu i warunki wiarygodnego pomiaru. Bagnet, wziernik i elektroniczny pomiar mogą wymagać różnych położeń i temperatur. Kontrolka niskiego ciśnienia oleju nie jest zamiennikiem wskaźnika poziomu. Wskazanie punktów nie wymaga otwierania gorących lub pozostających pod ciśnieniem układów.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać obiegi rzeczywiście występujące w maszynie.
  2. Wskazać kolejno ich wskaźniki lub miejsca pomiaru.
  3. Nazwać płyn i wielkość mierzoną w danym punkcie.
  4. Podać warunki odczytu z bagnetu, wziernika lub wyświetlacza.
  5. Zgłosić brak czytelności, uszkodzenie lub nieprawidłowy wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Nie wszystkie wymienione przykłady obiegów występują w każdym modelu; rozmieszczenie i warunki odczytu są indywidualne.

Warto pamiętać

  • Rozpoznać obiegi rzeczywiście występujące w maszynie.
  • Zgłosić brak czytelności, uszkodzenie lub nieprawidłowy wynik.

Proszę omówić przygotowanie maszyny lub urządzenia do transportu na innym środku transportu.

W skrócie

Bezpieczny przewóz zaczyna się od dopasowania środka transportu do masy i wymiarów maszyny oraz przygotowania najazdu. Po załadunku zabezpiecza się jazdę, ruchome zespoły i luźne części, korzystając z przewidzianych blokad i punktów mocowania.

Pełne opracowanie

Przed załadunkiem porównuje się masę i wymiary zestawu z możliwościami środka transportu, sprawdza podparcie oraz stan najazdów i wyznacza wolną strefę manewru. Osprzęt ustawia się do wjazdu tak, by zapewnić stateczność i prześwit bez kolizji. Należy ustalić jednoznaczne sygnały i osobę kierującą manewrem.

Po ustawieniu maszyny na platformie unieruchamia się jazdę, osprzęt i elementy obrotowe lub przegubowe wymaganymi blokadami. Mocowanie wykonuje się w przeznaczonych punktach, z uwzględnieniem masy i układu ładunku. Części luźne zabezpiecza się osobno. Jeżeli do załadunku służy wciągarka, nie wolno przebywać przy napiętej linie ani za wciąganą maszyną.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić zgodność masy i wymiarów z transportem oraz przygotowanie najazdów.
  2. Wyznaczyć strefę i uzgodnić sygnały.
  3. Ustawić osprzęt do wjazdu i płynnie wykonać manewr.
  4. Unieruchomić jazdę oraz wymagane przeguby, obrót i osprzęt.
  5. Zamocować maszynę we właściwych punktach i skontrolować zabezpieczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Masa konfiguracji, położenia transportowe, blokady, punkty i sposób mocowania oraz wymagania przewoźnika muszą być znane dla zestawu.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić zgodność masy i wymiarów z transportem oraz przygotowanie najazdów.
  • Zamocować maszynę we właściwych punktach i skontrolować zabezpieczenia.

Proszę wskazać trzy przykładowe punkty smarne w maszynie lub urządzeniu.

W skrócie

Wskazanie trzech punktów smarnych powinno wyjaśniać, które elementy są smarowane i jak uzyskać do nich bezpieczny dostęp. Rodzaj smaru, dawkę i okres obsługi ustala się z planu smarowania, a przyłącza oczyszcza przed użyciem.

Schemat poglądowyPunkt smarny - przykład smarowniczki

Najpierw identyfikuje się właściwy punkt i czyści jego otoczenie. Rodzaj smaru, dawkę oraz położenie mechanizmu określa instrukcja. Smarowanie wykonuje się przy zabezpieczonej maszynie.

Pełne opracowanie

Przy zabezpieczonym osprzęcie odnajduje się trzy punkty objęte obsługą operatora. Przykładowy zakres dla tej maszyny to: przeguby zawieszenia lemiesza, mocowanie siłownika i przegub zrywaka wskazane w planie. Trzeba rozpoznać smarowniczkę lub inne przewidziane przyłącze, a nie pomylić go z korkiem innego obiegu.

Dla każdego punktu trzeba wskazać smarowany element, wymagany środek i sposób dostępu. Smarowniczkę oczyszcza się przed podaniem smaru; ilości i okresowości nie dobiera się na wyczucie. Po obsłudze zabezpiecza się punkt przed zabrudzeniem i usuwa nadmiar z miejsca stwarzającego zagrożenie poślizgu.

Przebieg czynności

  1. Wybrać z planu trzy punkty dostępne w obsłudze operatora.
  2. Zabezpieczyć mechanizm przed ruchem i zapewnić dostęp.
  3. Wskazać każdy punkt na maszynie i nazwać smarowane połączenie.
  4. Opisać oczyszczenie oraz podanie właściwej ilości smaru.
  5. Przywrócić zabezpieczenie punktów i ocenić wykonanie.

Dla konkretnego urządzenia

Przykładowe przeguby nie występują w każdej maszynie. Obowiązuje rzeczywista lista punktów, rodzaj smaru i metoda z planu smarowania.

Warto pamiętać

  • Wybrać z planu trzy punkty dostępne w obsłudze operatora.
  • Przywrócić zabezpieczenie punktów i ocenić wykonanie.

Proszę wskazać gdzie znajduje się wyjście awaryjne (ewakuacyjne) z kabiny operatora. Kiedy i w jaki sposób należy z niego skorzystać.

W skrócie

Trzeba wskazać wyjście awaryjne i sposób jego użycia, a także sprawdzić dostępność bez wykonywania niszczącej próby.

Pełne opracowanie

W kabinie identyfikuje się oznakowaną drogę ewakuacji: dodatkowe drzwi, okno lub właz przewidziany przez producenta. Wskazuje się mechanizm zwolnienia oraz narzędzie, jeśli jest wymagane. Kontrola obejmuje brak przeszkód i dostępność wszystkich elementów potrzebnych do opuszczenia kabiny.

Wyjście awaryjne wykorzystuje się przy zagrożeniu, gdy zwykła droga jest niedostępna lub niebezpieczna. Trzeba znać kierunek otwarcia i sposób dalszego bezpiecznego opuszczenia maszyny. Nie zakłada się, że dowolną szybę można rozbić lub że każdy model ma ten sam mechanizm. Przy demonstracji opisuje się czynność, której wykonanie uszkodziłoby element.

Przebieg czynności

  1. Odnaleźć oznaczone wyjście awaryjne.
  2. Wskazać mechanizm zwolnienia i wymagane narzędzie.
  3. Sprawdzić drożność dojścia i możliwość dostępu do mechanizmu.
  4. Wyjaśnić sytuację użycia i kolejność ewakuacji.
  5. Zgłosić brak narzędzia, blokadę lub uszkodzenie.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj szyby, narzędzie, mechanizm i droga wyjścia wynikają z konstrukcji kabiny.

Warto pamiętać

  • Odnaleźć oznaczone wyjście awaryjne.
  • Zgłosić brak narzędzia, blokadę lub uszkodzenie.

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji informację dotyczącą pojemności zbiornika paliwa oraz podać jaki rodzaj paliwa jest właściwy dla wskazanej maszyny lub urządzenia.

W skrócie

Dane o paliwie ustala się z instrukcji właściwego modelu, a następnie odnosi do oznaczonego wlewu na maszynie. Nominalna pojemność zbiornika nie określa ilości potrzebnej przy tankowaniu - ta zależy również od aktualnego napełnienia.

Pełne opracowanie

Najpierw potwierdza się model maszyny i silnika oraz właściwe wydanie instrukcji. W tabeli paliw i pojemności odnajduje się zbiornik paliwa, a nie zbiornik hydrauliczny lub inny obieg. Odczytuje się pojemność i wymagania jakościowe paliwa; sama barwa cieczy nie pozwala ich ustalić.

Na maszynie wskazuje się właściwy wlew i jego oznaczenie, wyjaśniając bezpieczne tankowanie: zabezpieczony napęd, brak źródeł zapłonu, czysty sprzęt i ochrona przed rozlaniem. Pojemność nominalna nie oznacza ilości do dolania niezależnie od obecnego stanu. Gdy egzemplarz ma napęd bez paliwa, trzeba wykazać tę różnicę zamiast podawać fikcyjną pojemność.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić model i właściwą instrukcję.
  2. Odszukać tabelę paliw oraz pojemność właściwego zbiornika.
  3. Odczytać rodzaj i specyfikację paliwa.
  4. Wskazać wlew i odróżnić pojemność od bieżącej dolewki.
  5. Wyjaśnić przygotowanie do tankowania i zapobieganie rozlaniu.

Dla konkretnego urządzenia

Pojemność, specyfikacja i wlew paliwa są zależne od egzemplarza; nie każdy napęd korzysta z paliwa.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić model i właściwą instrukcję.
  • Wyjaśnić przygotowanie do tankowania i zapobieganie rozlaniu.

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji dane dotyczące właściwej ilości oleju w układzie smarowania silnika oraz odszukać informację na temat rodzaju oleju zalecanego przez producenta maszyny.

W skrócie

Dobór oleju silnikowego opiera się na specyfikacji i warunkach eksploatacji podanych w instrukcji. Osobno ustala się ilość przy wymianie i ilość do uzupełnienia, która wynika z rzeczywistego odczytu poziomu.

Pełne opracowanie

W danych eksploatacyjnych silnika odnajduje się specyfikację środka smarnego, lepkość w wymaganych warunkach oraz tabelę ilości. Należy sprawdzić opis wartości, w tym czy dotyczy wymiany z filtrem lub bez niego. Nazwa marki oleju nie zastępuje wymagań jakościowych producenta.

Następnie wskazuje się właściwy wlew i sposób kontroli poziomu. Przed dolewką wykonuje się miarodajny odczyt i dodaje tylko brakującą ilość, bez przekroczenia oznaczenia. Nie wolno wlewać całej pojemności układu jako zwykłego uzupełnienia ani przenosić danych z podobnej maszyny z innym silnikiem.

Przebieg czynności

  1. Zidentyfikować silnik i właściwą tabelę obsługową.
  2. Odczytać wymaganą specyfikację oraz lepkość oleju.
  3. Odszukać ilość i warunki, których dotyczy podana pojemność.
  4. Wskazać właściwy wlew i wskaźnik poziomu.
  5. Wyjaśnić różnicę między wymianą a dolewką wynikającą z pomiaru.

Dla konkretnego urządzenia

Wartości zależą od silnika, filtra i wariantu obsługi; przy napędzie elektrycznym nie dopisuje się nieistniejącego układu oleju silnikowego.

Warto pamiętać

  • Zidentyfikować silnik i właściwą tabelę obsługową.
  • Wyjaśnić różnicę między wymianą a dolewką wynikającą z pomiaru.

Proszę sprawdzić działanie oświetlenia maszyny.

W skrócie

Próba oświetlenia ma potwierdzić, że wymagane lampy rzeczywiście świecą i zapewniają widoczność. Obejmuje oględziny kloszy, mocowań i przewodów oraz kolejne włączenie funkcji na maszynie zabezpieczonej przed ruchem.

Pełne opracowanie

Maszynę należy zabezpieczyć przed ruchem i przygotować zasilanie do próby. Ocenia się klosze, mocowania, zabrudzenia i widoczne uszkodzenia przewodów, a następnie kolejno włącza wymagane światła. Oględziny lamp organizuje się bez pozostawiania osób na torze możliwego ruchu.

Sprawdza się światła robocze i te drogowe, sygnalizacyjne lub ostrzegawcze, w które model jest wyposażony i których wymaga dana praca. Pozycja przełącznika nie potwierdza świecenia lampy. Po próbie wyłącza się niepotrzebne funkcje, przywraca stan bezpieczny i zgłasza usterki, które przed pracą trzeba usunąć.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  2. Obejrzeć klosze, mocowania i widoczne przewody.
  3. Kolejno włączyć poszczególne wymagane światła.
  4. Potwierdzić rzeczywiste działanie i oświetlenie właściwej strefy.
  5. Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Dla konkretnego urządzenia

Zakres lamp, sposób włączenia i wymagania robocze/drogowe zależą od wyposażenia i rodzaju pracy.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczyć maszynę i rozpoznać komplet lamp.
  • Przywrócić ustawienia i zgłosić niesprawność.

Proszę przeprowadzić kontrolę kompletności obowiązkowego wyposażenia maszyny lub urządzenia pod kątem bezpieczeństwa pracy i obsługi. Kontrola przed podjęciem pracy w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Przed pracą porównuje się wymagane wyposażenie z tym, które jest zamontowane, dostępne i sprawne. Oględziny osłon, stanowiska oraz sprzętu ochronnego uzupełnia się dopuszczonymi próbami blokad i ostrzegania.

Pełne opracowanie

Przed uruchomieniem kontroluje się wymagane osłony, blokady, dostęp do sterowania i wyłączników, stan stanowiska operatora oraz widoczność. Sprawdza się także oznaczenia i sprzęt wymagany dla danej pracy. Nie przyjmuje się, że brakujący element był opcjonalny tylko dlatego, że go zdemontowano.

W przygotowanej strefie wykonuje się dopuszczone próby funkcji, na przykład ostrzegania lub blokady sterowania, bez obchodzenia zabezpieczeń. Dla sprzętu ochronnego, ratunkowego i gaśniczego potwierdza się stan, dostęp oraz aktualność wymaganej obsługi. Końcowy wynik musi wskazywać, czy maszyna ma wyposażenie potrzebne do rozpoczęcia pracy.

Przebieg czynności

  1. Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  2. Skontrolować osłony, blokady, widoczność i stanowisko operatora.
  3. Sprawdzić dostęp do elementów zatrzymania i ostrzegania.
  4. Wykonać przewidziane bezpieczne próby oraz kontrolę sprzętu ochronnego.
  5. Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Nie każdy model ma takie same układy ochronne; próby i lista obowiązkowego wyposażenia muszą dotyczyć egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Ustalić wymagane wyposażenie maszyny i stanowiska.
  • Zgłosić braki i nie rozpoczynać pracy bez wymaganego zabezpieczenia.

Proszę przeprowadzić obsługę systemu centralnego smarowania. W przypadku kiedy maszyna w taki układ nie jest wyposażona proszę omówić, w jaki sposób jest realizowana obsługa punktów smarnych.

W skrócie

Centralne smarowanie wymaga sprawdzenia ilości środka, szczelności przewodów i rzeczywistego podawania smaru do punktów. Miejsca nieobjęte układem, a także maszyny bez takiego wyposażenia, obsługuje się według właściwego planu smarowania.

Pełne opracowanie

Najpierw wskazuje się pompę lub zespół podający, zbiornik i obsługiwane punkty. Sprawdza się ilość właściwego środka, stan przewodów i złączy oraz widoczne uszkodzenia. Uzupełnia się przez przeznaczone miejsce, czystym sprzętem, a przewidzianą próbę wykonuje w warunkach bezpiecznych dla osób przy mechanizmie.

Pełny zasobnik nie potwierdza, że smar dociera do każdego punktu, dlatego wynik trzeba powiązać z działaniem układu i wskazaniami. Punkty poza centralnym smarowaniem nadal obsługuje się według planu. Bez układu centralnego mechanizm zabezpiecza się, oczyszcza smarowniczki i podaje właściwy smar w wymaganej ilości, kończąc ochroną punktów przed zabrudzeniem.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić, czy maszyna ma smarowanie centralne i które punkty ono obejmuje.
  2. Ocenić poziom smaru, przewody i połączenia.
  3. Czystym sprzętem uzupełnić środek, jeśli jest to potrzebne.
  4. Wykonać przewidzianą próbę i skontrolować rezultat.
  5. Obsłużyć punkty ręczne oraz zgłosić niedrożność lub uszkodzenie.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj smaru, ilość, metoda napełniania, funkcja testowa i punkty nieobjęte układem wynikają z planu konkretnej maszyny.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić, czy maszyna ma smarowanie centralne i które punkty ono obejmuje.
  • Obsłużyć punkty ręczne oraz zgłosić niedrożność lub uszkodzenie.

Proszę wskazać skrzynkę bezpiecznikową maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę podać parametry bezpiecznika dla zabezpieczenia obwodu oświetlenia roboczego oraz podać główną zasadę wymiany bezpieczników.

W skrócie

Bezpiecznik oświetlenia identyfikuje się po opisie obwodu i parametrach z dokumentacji. Wymiana wymaga przygotowania zasilania i użycia właściwego elementu; ponowne przepalenie wskazuje na potrzebę wyjaśnienia usterki instalacji.

Pełne opracowanie

W instrukcji lub na opisie skrzynki identyfikuje się obwód oświetlenia roboczego i właściwy element ochronny. Odczytuje się wymagane parametry, a nie tylko kolor lub rozmiar obudowy. Dostęp do skrzynki i przygotowanie zasilania muszą odpowiadać procedurze maszyny.

Przy uszkodzeniu ustala się przyczynę w dopuszczonym zakresie, a czynności wymagające ingerencji w instalację przekazuje odpowiedniej osobie. Wymienia się element na właściwy dla obwodu, zamyka obudowę i sprawdza działanie. Kolejne przepalenie wymaga wyjaśnienia usterki; mostek lub większy prąd znamionowy nie są naprawą.

Przebieg czynności

  1. Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  2. Wskazać właściwy bezpiecznik i odczytać parametry.
  3. Wyjaśnić przygotowanie zasilania i zakres dozwolonej obsługi.
  4. Zastosować wymagany element zamiast mostka lub większego zabezpieczenia.
  5. Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie skrzynki, parametry i sposób odłączenia zasilania muszą pochodzić z instrukcji lub oznaczeń egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Odszukać skrzynkę i opis obwodu świateł roboczych.
  • Przywrócić osłonę, sprawdzić działanie i zgłosić powracającą usterkę.

Proszę sprawdzić, czy na wyposażeniu maszyny powinna być gaśnica. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności proszę wskazać miejsce jej przechowywania oraz skontrolować termin jej ważności.

W skrócie

Sprawdzenie gaśnicy ma potwierdzić, że wymagany sprzęt jest dostępny i gotowy do użycia. Ocenia się mocowanie, obudowę, zabezpieczenia, oznaczenia i aktualność obsługi, bez próbnego uruchamiania gaśnicy.

Pełne opracowanie

W dokumentacji i wymaganiach stanowiska należy potwierdzić, jakie wyposażenie gaśnicze ma być na maszynie. Wskazuje się miejsce przechowywania i sposób wyjęcia, sprawdzając mocowanie oraz to, czy osprzęt lub bagaż nie ograniczają dostępu. Oględziny obejmują obudowę, zabezpieczenie uruchomienia i stan elementów podawania środka.

Sprawdza się czytelność instrukcji, oznaczenia przeglądu lub termin wymaganej obsługi i wskaźnik ciśnienia, jeśli występuje w tej konstrukcji. Gaśnicy nie uruchamia się próbnie na egzaminie jako sposobu kontroli. Brak, uszkodzenie lub nieaktualny wymagany przegląd zgłasza się do usunięcia, a sprzęt odkłada w prawidłowe miejsce.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  2. Wskazać mocowanie oraz dostęp do niej.
  3. Obejrzeć obudowę, zabezpieczenie i elementy robocze.
  4. Sprawdzić oznaczenie kontroli, termin i wskaźnik, jeśli występuje.
  5. Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj gaśnicy, jej miejsce oraz zasady i terminy kontroli wynikają z wyposażenia oraz dokumentacji; wskaźnik ciśnienia nie występuje w każdym typie.

Warto pamiętać

  • Potwierdzić, czy i jaka gaśnica jest wymagana.
  • Ocenić kompletność i zgłosić konieczność wymiany lub obsługi.

Proszę omówić obsługę układu roboczego przy założeniu, że czynności te zostaną wykonane w ramach obsługi technicznej codziennej bezpośrednio po pracy.

W skrócie

Zakończenie pracy obejmuje właściwą sekwencję zatrzymania, bezpieczne odstawienie i obsługę przewidzianą dla danego osprzętu. Po oczyszczeniu ocenia się jego stan, wykonuje wymagane czynności końcowe i zgłasza usterki przed pozostawieniem maszyny.

Pełne opracowanie

Najpierw kończy się cykl, odsuwa od stref zagrożenia i przygotowuje postój: oprzeć lemiesz i zrywak w dozwolonym położeniu, następnie unieruchomić jazdę. Napędy zatrzymuje się właściwą sekwencją, uwzględniając wymagane schłodzenie lub opróżnienie ciągu. Przed ręczną obsługą usuwa się energię niebezpieczną dla czynności i zabezpiecza możliwość ponownego uruchomienia.

Po oczyszczeniu należy ponownie ocenić ostrza i naroża lemiesza oraz zęby i zabezpieczenia zrywaka, połączenia, mocowania i widoczne przewody. Wykonuje się przewidziane smarowanie i inne czynności końcowe, bez naprawy w ruchu. Usterki zapisuje się lub zgłasza, przywraca osłony i pozostawia maszynę w stanie bezpiecznym dla otoczenia.

Przebieg czynności

  1. Zakończyć cykl i przygotować postój: oprzeć lemiesz i zrywak w dozwolonym położeniu, następnie unieruchomić jazdę.
  2. Zatrzymać napędy w wymaganej kolejności.
  3. Zabezpieczyć obciążenia i energię przed ręczną obsługą.
  4. Oczyścić i skontrolować narzędzie, połączenia i przewody.
  5. Wykonać przewidziane smarowanie, zgłosić usterki i zabezpieczyć dostęp.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie postojowe, chłodzenie napędu, odciążenie układów i czynności po pracy są właściwe dla modelu oraz miejsca postoju.

Warto pamiętać

  • Zakończyć cykl i przygotować postój: oprzeć lemiesz i zrywak w dozwolonym położeniu, następnie unieruchomić jazdę.
  • Wykonać przewidziane smarowanie, zgłosić usterki i zabezpieczyć dostęp.

Proszę omówić procedurę zerowania układu hydraulicznego z uwzględnieniem warunków technicznych maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę omówić w jakich sytuacjach zerowanie układu hydraulicznego jest konieczne.

W skrócie

Bezpieczne odciążenie hydrauliki wymaga najpierw opuszczenia lub mechanicznego zabezpieczenia osprzętu. Następnie usuwa się ciśnienie właściwą procedurą i potwierdza wynik metodą z dokumentacji, uwzględniając energię pozostającą w poszczególnych obwodach.

Pełne opracowanie

Zerowanie jest potrzebne przed czynnościami wymagającymi bezpiecznego otwarcia lub rozłączenia hydrauliki i w innych sytuacjach wskazanych w instrukcji. Najpierw opuszcza się albo mechanicznie zabezpiecza osprzęt i unieruchamia maszynę, aby uwolnienie ciśnienia nie spowodowało opadnięcia ciężaru.

Następnie wykonuje się właściwe odciążenie obwodów: w niektórych konstrukcjach przez przewidziane ruchy sterowania, w innych z wymaganym zasilaniem sterowników lub osobną procedurą dla akumulatorów hydraulicznych. Potwierdza się bezpieczny stan metodą z dokumentacji. Nie służy do tego poluzowanie przypadkowego przewodu ani sprawdzanie dłonią.

Przebieg czynności

  1. Wskazać sytuację wymagającą usunięcia ciśnienia.
  2. Odstawić i zabezpieczyć osprzęt oraz unieruchomić maszynę.
  3. Zatrzymać napęd i przygotować sterowanie do procedury dla danego modelu.
  4. Usunąć ciśnienie we wskazanych obwodach, uwzględniając akumulatory.
  5. Potwierdzić bezpieczny stan i zabezpieczyć przed ponownym uruchomieniem.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób sterowania, wymagane zasilanie i obwody z magazynowaną energią muszą być rozpoznane dla egzemplarza. Jeżeli wskazany egzemplarz nie ma takiego układu, należy to wykazać i ustalić wariant zadania; nie wskazuje się fikcyjnego zbiornika lub procedury.

Warto pamiętać

  • Wskazać sytuację wymagającą usunięcia ciśnienia.
  • Potwierdzić bezpieczny stan i zabezpieczyć przed ponownym uruchomieniem.

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Omówienie piktogramów powinno łączyć znaczenie każdego znaku z miejscem jego występowania i wymaganym zachowaniem. Wybiera się oznaczenia rzeczywiście obecne na maszynie lub w jej instrukcji, a braki i nieczytelność zgłasza do odtworzenia.

Pełne opracowanie

Wybiera się trzy rzeczywiście obecne piktogramy albo wskazane w instrukcji. Dla każdego podaje się znaczenie, miejsce występowania i wymagane zachowanie. Można omówić znak nakazujący zapoznanie się z instrukcją, ostrzeżenie przed cieczą pod wysokim ciśnieniem i oznaczenie konieczności użycia pasa, jeśli takie znaki występują w danym modelu.

Wyjaśnienie powinno prowadzić do działania: zapoznania z procedurą, zabezpieczenia ciśnienia przed obsługą lub prawidłowego zajęcia stanowiska. Znaczenia nie ustala się wyłącznie z koloru. Nieczytelne lub brakujące oznaczenie zgłasza się do odtworzenia, bez usuwania znaków ostrzegawczych podczas pracy.

Przebieg czynności

  1. Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  2. Odczytać ich znaczenie w dokumentacji.
  3. Dla każdego nazwać zagrożenie albo nakaz.
  4. Opisać właściwe zachowanie podczas pracy lub obsługi.
  5. Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Dla konkretnego urządzenia

Zestaw trzech znaków dobiera się do egzemplarza; przykład nie zakłada obecności identycznych naklejek na wszystkich maszynach.

Warto pamiętać

  • Wybrać i wskazać trzy istniejące znaki.
  • Ocenić czytelność i zgłosić brakujące oznaczenia.

Zadania praktyczne(4)

Proszę zademonstrować odspajanie płaskie gruntu na długości około 10 [m] oraz głębokości około 20 [cm].

W skrócie

Płaskie odspajanie lemieszem polega na zdejmowaniu zadanej warstwy na wytyczonym odcinku z płynną korektą wysokości.

Pełne opracowanie

Przed rozpoczęciem należy rozpoznać grunt, przeszkody i pas przejścia oraz ustalić punkt zakończenia i miejsce urobku. Lemiesz przygotowuje się do skrawania, uwzględniając przyczepność i dostępne funkcje maszyny. Długość i głębokość podane w zadaniu są celem ćwiczenia na przygotowanym stanowisku.

Podczas jazdy kontroluje się warstwę przed lemieszem, opór i tor maszyny, korygując zagłębienie bez gwałtownych ruchów. Nie dopuszcza się do podcinania stanowiska ani przekroczenia wyznaczonej granicy przy wykopie. Na końcu przejścia kończy się odspajanie, rozkłada materiał w przygotowanym miejscu i ocenia profil.

Dla tego zadania długość wynosi około 10 m, a głębokość około 20 cm.

Przebieg czynności

  1. Wyznaczyć odcinek, głębokość i miejsce odstawienia gruntu.
  2. Sprawdzić grunt oraz drogę maszyny.
  3. Ustawić lemiesz i rozpocząć płynne skrawanie.
  4. Kontrolować grubość warstwy, opór oraz granicę przejścia.
  5. Zakończyć odspajanie i sprawdzić otrzymaną powierzchnię.

Dla konkretnego urządzenia

Polecenie wskazuje wymiary ćwiczenia. Położenie i funkcje lemiesza, bieg oraz dopuszczalne obciążenie zależą od maszyny. Dla tego zadania długość wynosi około 10 m, a głębokość około 20 cm.

Warto pamiętać

  • Wyznaczyć odcinek, głębokość i miejsce odstawienia gruntu.
  • Zakończyć odspajanie i sprawdzić otrzymaną powierzchnię.

Proszę wyrównać teren przy jeździe do tyłu przy pomocy dostępnych funkcji maszyny na odcinku około 5 [m].

W skrócie

Równanie lemieszem przy jeździe wstecz wymaga wolnej drogi oraz ustawienia narzędzia odpowiedniego do funkcji maszyny.

Pełne opracowanie

Odcinek około 5 m należy obejrzeć i wyznaczyć przed ruchem. Operator zapewnia widoczność z tyłu i kontroluje także położenie lemiesza oraz ewentualnego zrywaka. Lemiesz ustawia się do równania dostępną funkcją, bez przyjmowania uniwersalnego kąta dla każdej spycharki.

Cofanie prowadzi się płynnie, utrzymując kontrolowany kontakt narzędzia z powierzchnią. Koryguje się nierówności bez nagłego wciskania lemiesza i bez osób przy maszynie. Po zakończeniu odcinka zatrzymuje się jazdę, ocenia profil i bezpiecznie odstawia osprzęt.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić odcinek i usunąć osoby z toru cofania.
  2. Przygotować lemiesz do równania i zabezpieczyć pozostały osprzęt.
  3. Potwierdzić widoczność i właściwe ostrzeganie.
  4. Cofać płynnie z kontrolą efektu lemiesza.
  5. Zatrzymać, ocenić powierzchnię i odstawić osprzęt.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie lemiesza, funkcja swobodnego prowadzenia lub docisku i sposób obserwacji są zależne od egzemplarza.

Warto pamiętać

  • Sprawdzić odcinek i usunąć osoby z toru cofania.
  • Zatrzymać, ocenić powierzchnię i odstawić osprzęt.

Proszę wykonać odspajanie grzebieniowe lub schodkowe na wskazanej długości.

W skrócie

Wariant skrawania polega na kontrolowanej zmianie zagłębienia lemiesza podczas napełniania, z uwzględnieniem oporu i wskazanego schematu.

Pełne opracowanie

Przed zadaniem ustala się wybrany wariant na rysunku lub pokazie oraz wyznacza pas przejścia. Przy układzie schodkowym głębokość zmienia się stopniami w miarę nabierania, a przy wariancie z okresowym wypłycaniem odcinki skrawania rozdziela się podniesieniem ostrza do uzgodnionego poziomu. Nazwy w dostępnych materiałach WIT są używane niejednolicie, dlatego trzeba jednoznacznie powiązać nazwę polecenia z ruchem.

W przejściu kontroluje się opór, przyczepność, ilość gruntu przed lemieszem i głębokość kolejnych odcinków. Nie zwiększa się zagłębienia bez ograniczenia aż do zatrzymania maszyny. Po napełnieniu kończy się odspajanie, przemieszcza i rozkłada urobek w wyznaczonym miejscu, następnie ocenia ślad przejścia.

Przebieg czynności

  1. Uzgodnić wariant i oczekiwany przebieg zagłębienia na odcinku.
  2. Wyznaczyć pas i miejsce rozłożenia gruntu.
  3. Rozpocząć skrawanie i zmieniać głębokość według schematu.
  4. Kontrolować opór oraz napełnienie i stosować właściwe wypłycenia.
  5. Zakończyć skrawanie, rozłożyć materiał i ocenić wykonany profil.

Dla konkretnego urządzenia

Nie narzucono uniwersalnej nazwy dla sprzecznych opisów WIT. Instruktor i dokumentacja egzemplarza muszą ustalić wariant ruchu; głębokości i długości odcinków nie są stałe dla wszystkich spycharek.

Warto pamiętać

  • Uzgodnić wariant i oczekiwany przebieg zagłębienia na odcinku.
  • Zakończyć skrawanie, rozłożyć materiał i ocenić wykonany profil.

Proszę wykonać przemieszczanie urobku metodą terenową na wskazaną odległość.

W skrócie

Przemieszczanie urobku wymaga zebrania materiału przed lemieszem, prowadzenia go po wyznaczonym pasie i kontrolowanego rozłożenia.

Pełne opracowanie

Przed rozpoczęciem ustala się kierunek, odległość i miejsce odłożenia, z uwzględnieniem nośności oraz granic przy wykopie. Przygotowuje się urobek przed lemieszem i prowadzi przejście tak, aby ograniczać niepotrzebne boczne rozsypywanie. W kolejnych przejściach można wykorzystać istniejący pas i ukształtowanie odkładanego materiału, o ile jest to częścią przyjętego wariantu.

Operator utrzymuje kontrolowane ustawienie lemiesza i obciążenie, obserwując tor oraz materiał. W miejscu odbioru rozkłada grunt przez odpowiednie wypłycenie lub podniesienie narzędzia, bez wyjazdu lemieszem w niebezpieczny klin odłamu. Po rozłożeniu wycofuje się lub zawraca w przygotowanej strefie i ocenia wynik.

Przebieg czynności

  1. Wyznaczyć pas przejazdu, odległość i miejsce rozłożenia.
  2. Przygotować urobek przed lemieszem.
  3. Przemieszczać go płynnie z kontrolą strat bocznych i obciążenia.
  4. Rozłożyć materiał w granicach bezpiecznej strefy.
  5. Wykonać bezpieczny powrót i ocenić rezultat.

Dla konkretnego urządzenia

Układ przejść i znaczenie nazwy metody należy powiązać z pokazem na stanowisku. Dopuszczalne nachylenia, ustawienia i droga powrotna zależą od warunków oraz maszyny.

Warto pamiętać

  • Wyznaczyć pas przejazdu, odległość i miejsce rozłożenia.
  • Wykonać bezpieczny powrót i ocenić rezultat.

Tematy uzupełniające(4)

Dodatkowe zagadnienia związane z obsługą urządzenia.

Co obejmują oględziny lemiesza spycharki przed odspajaniem gruntu?

W skrócie

Zużyte lub luźne elementy lemiesza mogą odpaść albo zmienić sposób skrawania.

Pełne opracowanie

Przy bezpiecznie odstawionym osprzęcie sprawdza się pęknięcia, deformacje i kompletność mocowań. Oględziny obejmują także sworznie, siłowniki i przewody odpowiedzialne za zmianę położenia lemiesza.

Uszkodzenia wpływające na bezpieczną pracę trzeba zgłosić przed próbą roboczą. Wymiana ostrza lub regulacja pod obciążonym lemieszem wymaga zabezpieczeń i procedury serwisowej; nie jest czynnością wykonywaną w ruchu.

Warto pamiętać

  • Ostrze, naroża, mocowania, konstrukcję i połączenia osprzętu.

Przed przejazdem spycharką wyposażoną w zrywak co należy sprawdzić?

W skrócie

Zrywak wymaga osobnych oględzin i przygotowania do przejazdu.

Pełne opracowanie

Kontrola obejmuje zęby, uchwyty, sworznie, ich zabezpieczenia oraz siłowniki i przewody. Podczas pracy i transportu operator uwzględnia dodatkowy zasięg osprzętu za maszyną.

Przy zmianie kierunku łatwo przeoczyć przeszkodę w tylnej strefie. Położenie zrywaka dobiera się według DTR; nie pozostawia się go w gruncie podczas manewru, do którego producent tego nie przewidział.

Warto pamiętać

  • Zabezpieczenie zębów i położenie zrywaka zapewniające wymagany prześwit.

Ulewny deszcz trwa, a spycharka pracuje na gruncie gliniastym. Jak postąpić?

W skrócie

Praca maszyną na gruncie gliniastym podczas ulewnego deszczu jest zabroniona.

Pełne opracowanie

Ulewne opady zmieniają warunki przyczepności i stateczności podłoża. Nawet doświadczony operator nie może zastępować tego ograniczenia subiektywną oceną, że maszyna jeszcze jedzie.

Zatrzymanie powinno odbyć się bez tworzenia dodatkowego zagrożenia. Po opadach trzeba ponownie ocenić grunt i drogi przejazdu; ustanie deszczu nie jest automatycznym potwierdzeniem wymaganej nośności.

Warto pamiętać

  • Przerwać pracę i zabezpieczyć maszynę w bezpiecznym miejscu.

Skąd ustalić dopuszczalne nachylenie trasy spycharki z konkretnym osprzętem?

W skrócie

Możliwość pracy na pochyłości zależy od maszyny i warunków.

Pełne opracowanie

Nachylenie podłużne i poprzeczne powodują inne obciążenia oraz zagrożenia. Znaczenie mają również stan nawierzchni, przyczepność, osprzęt i sposób wykonywania przejścia.

Przekroczenie granic określonych przez producenta jest niedopuszczalne. Dane historycznej specyfikacji robót czy innej maszyny nie stanowią instrukcji dla używanej spycharki.

Warto pamiętać

  • Z DTR maszyny, z uwzględnieniem konfiguracji i warunków gruntu.
Wróć do spisu