Powrót
Testy UDT

Opracowania · Praktyka

Wersja beta

Walce drogowe klasa II

Oficjalne punkty egzaminu praktycznego - krótkie wyjaśnienia i pełne opracowania krok po kroku.

Obsługa codzienna(25)

Proszę omówić obsługę akumulatora elektrycznego w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Codzienna kontrola obejmuje zamocowanie, obudowę, przewody i zaciski akumulatora; zakres kontroli elektrolitu zależy od konstrukcji.

Pełne opracowanie

Po zatrzymaniu maszyny i wyłączeniu odbiorników odszukuje się akumulator oraz oznaczenie jego typu. Oględziny ujawniają pęknięcia obudowy, ślady wycieku, luźne mocowanie, korozję zacisków i uszkodzenia izolacji. Narzędzi ani metalowych przedmiotów nie odkłada się na akumulatorze.

W akumulatorze z dostępnymi celami poziom elektrolitu można kontrolować tylko w zakresie dopuszczonym dla operatora. Zamkniętego akumulatora bezobsługowego nie otwiera się. Czyszczenie lub odłączanie wymaga odizolowania instalacji w kolejności właściwej dla maszyny; codzienna kontrola nie oznacza obowiązku odpinania klem. Uszkodzenie, wyciek lub przegrzewanie wymaga zgłoszenia przed użyciem.

Przebieg czynności

  1. Wyłączyć maszynę i odbiorniki, rozpoznać typ akumulatora oraz wymagane środki ochrony.
  2. Sprawdzić obudowę, uchwyt, przewody i połączenia bez zwierania biegunów.
  3. Odczytać wskaźnik stanu, jeżeli występuje; poziom elektrolitu kontrolować wyłącznie w konstrukcji, która to dopuszcza.
  4. Zamknąć osłonę, zgłosić niesprawność; czynności czyszczenia wykonywać po przewidzianym odłączeniu.

Dla konkretnego urządzenia

Typ akumulatora, dopuszczone czynności, sposób odłączania instalacji i ewentualne wymagania kontroli elektrolitu.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie konstrukcji akumulatora
  • Brak zwarć i nieuprawnionego otwierania

Proszę omówić w jaki sposób należy sprawdzić poziom oleju hydraulicznego w układzie roboczym oraz jak ten olej uzupełnić.

W skrócie

Poziom oleju hydraulicznego odczytuje się w określonym położeniu osprzętu i temperaturze; uzupełnienie wymaga czystego wlewu oraz właściwego oleju.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Najpierw ustala się położenie roboczych elementów do pomiaru. Zmiana wysunięcia siłowników przenosi olej między zbiornikiem a obwodami, dlatego przypadkowe ustawienie może dać błędny odczyt. Maszynę zabezpiecza się przed ruchem, a odczyt ze wziernika lub miarki porównuje z zakresem dla wymaganej temperatury.

Przed otwarciem zbiornika należy spełnić warunki redukcji ciśnienia określone dla tego zbiornika. Okolicę wlewu i sprzęt do dolewania oczyszcza się; olej o właściwej specyfikacji dodaje się niewielkimi porcjami, ponawiając odczyt. Zamknięcie wlewu oraz kontrola wycieków kończą czynność. Nawracający ubytek wymaga ustalenia przyczyny.

Przebieg czynności

  1. Ustawić maszynę na odpowiednim podłożu, zabezpieczyć ją i ustawić siłowniki do pomiaru.
  2. Zlokalizować wskaźnik zbiornika i odczytać poziom w wymaganych warunkach.
  3. W razie niedoboru przygotować właściwy olej oraz czysty wlew; bezpiecznie usunąć ciśnienie wymagane do otwarcia.
  4. Dolać do właściwego zakresu, zamknąć wlew i ocenić szczelność.

Dla konkretnego urządzenia

Pozycje siłowników, temperatura pomiaru, znaki poziomu, sposób odpowietrzenia zbiornika i specyfikacja oleju.

Warto pamiętać

  • Warunki odczytu poziomu
  • Czystość i zgodność dolewanego oleju

Proszę sprawdzić poziom oleju w misce olejowej silnika oraz wskazać, w jaki sposób uzupełnia się ten olej.

W skrócie

Olej silnikowy sprawdza się po ustabilizowaniu poziomu i uzupełnia właściwym produktem, bez przekraczania górnego oznaczenia.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Maszyna stoi w położeniu pomiarowym, silnik jest zatrzymany przez czas podany dla pomiaru. Przy miarce bagnetowej wyjmuje się ją, wyciera czystym materiałem, wkłada do położenia pomiarowego i ponownie odczytuje. Wskaźnik elektroniczny wymaga spełnienia jego warunków pomiaru. Kontroluje się również ślady wycieków i nietypowy wygląd oleju.

Jeżeli poziom jest za niski, rozpoznaje się wlew oleju silnika, oczyszcza jego otoczenie i dolewa właściwy olej małymi porcjami. Po odczekaniu poziom odczytuje się ponownie. Pojemność całego układu nie oznacza ilości do dolania. Nadmiar, szybki ubytek lub podejrzenie domieszki paliwa bądź płynu chłodniczego wymaga wyjaśnienia.

Przebieg czynności

  1. Zatrzymać silnik i odczekać wymagany czas na ustalenie poziomu.
  2. Wskazać miarkę lub wskaźnik elektroniczny i wykonać pełny odczyt.
  3. Porównać wynik z dopuszczonym zakresem oraz obejrzeć silnik pod kątem wycieków.
  4. W razie potrzeby dolać właściwy olej przez czysty wlew, ponownie zmierzyć i zamknąć wlew.

Dla konkretnego urządzenia

Sposób pomiaru, czas po zatrzymaniu, położenie miarki i specyfikacja oleju.

Warto pamiętać

  • Pomiar po ustaleniu poziomu
  • Pojemność układu nie jest dolewką

Proszę omówić przygotowanie i przeprowadzenie holowania walca uwzględniając specyfikę jego układu napędowego.

W skrócie

Holowanie walca wymaga rozpoznania napędu i sposobu zwolnienia hamulców, zabezpieczenia przed stoczeniem oraz przywrócenia ustawień po przemieszczeniu.

Pełne opracowanie

Uszkodzony walec najpierw unieruchamia się i wyznacza bezpieczny kierunek przemieszczenia. Z instrukcji odczytuje się, czy holowanie jest dozwolone, punkty zaczepienia oraz ograniczenia prędkości i odległości. W napędzie hydrostatycznym może być konieczne specjalne obejście obwodu; nie wolno zastępować go przypadkowym odkręcaniem przewodów.

Przed zwolnieniem hamulca mocuje się odpowiednie urządzenie holownicze i zapewnia kontrolę nad walcem. Zwolnienie hamulców oraz przygotowanie napędu wykonuje się dokładnie według modelu. Po powolnym przemieszczeniu walec ponownie zabezpiecza się, a obejścia, mechanizmy zwalniające i układ hamulcowy przywraca do stanu eksploatacyjnego. Holowanie nie jest metodą rozruchu hydrostatu.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć walec i odczytać dopuszczenie oraz limity holowania.
  2. Dobrać pojazd, połączenie i właściwe zaczepy; zabezpieczyć tor ruchu.
  3. Po zapewnieniu kontroli przygotować napęd i hamulce według procedury modelu.
  4. Przemieścić walec w dozwolonych granicach, unieruchomić i przywrócić ustawienia napędu oraz hamulców.

Dla konkretnego urządzenia

Typ napędu, punkty holowania, sposób obejścia hydrostatu i zwolnienia hamulców, limity drogi i prędkości.

Warto pamiętać

  • Kontrola nad ruchem
  • Modelowa procedura napędu i hamulców

Proszę wymienić podstawowe zasady czyszczenia walca po zakończonej pracy.

W skrócie

Po pracy usuwa się z walca materiał, czyści elementy zagęszczające i zraszanie oraz zabezpiecza maszynę na postój.

Pełne opracowanie

Walec ustawia się na stabilnym stanowisku, wyłącza wibrację i napęd, załącza hamulec oraz zabezpiecza przed uruchomieniem. Gorące elementy muszą osiągnąć warunki dozwolonej obsługi. Resztki materiału usuwa się przeznaczonymi narzędziami, bez kontaktu z obracającym się bębnem lub kołem.

Sprawdza się bębny albo opony, zgarniacze, dysze i filtry zraszania. Środki i sposób mycia dobiera się do maszyny, chroniąc instalację elektryczną, łożyska i wloty. Paliwo nie służy do czyszczenia. Po oczyszczeniu ocenia się ujawnione uszkodzenia, wykonuje zaplanowane smarowanie oraz zabezpieczenie instalacji wodnej odpowiednie do warunków postoju.

Przebieg czynności

  1. Zaparkować, wyłączyć zagęszczanie i napęd, zabezpieczyć walec.
  2. Usunąć przywierający materiał z bębnów lub opon i zgarniaczy.
  3. Oczyścić zraszacze i dostępne filtry metodą dopuszczoną dla modelu.
  4. Skontrolować stan po myciu, wykonać wymaganą obsługę i zabezpieczyć postój.

Dla konkretnego urządzenia

Dopuszczone środki, ciśnienie i miejsca zakazane przy myciu oraz ochrona instalacji wodnej przed mrozem.

Warto pamiętać

  • Czyszczenie przy zatrzymaniu
  • Kontrola po pracy

Proszę omówić regulację i konserwację systemu zraszającego.

W skrócie

Sprawny układ zraszania daje równomierne zwilżenie wymaganych powierzchni bez zbędnego zużycia wody.

Pełne opracowanie

Kontrola obejmuje zapas i czystość wody, zbiornik, filtr, pompę, przewody, zawory i dysze. Przy wyłączonej instalacji usuwa się zanieczyszczenia z dostępnych filtrów i dysz dozwoloną metodą; nie rozwierca się otworów zmieniając rozpylanie.

Próbę wykonuje się z bezpiecznej pozycji, obserwując równomierność pokrycia bębna lub opon. Reguluje się kierunek, tryb lub wydatek tylko funkcjami przewidzianymi w maszynie. Strumień ma ograniczać przywieranie, a nadmiar wody może chłodzić mieszankę. Po próbie sprawdza się szczelność; przed mrozem wykonuje ochronę instalacji określoną przez producenta.

Przebieg czynności

  1. Skontrolować zapas wody, filtr, przewody i dysze.
  2. Przy wyłączonej instalacji oczyścić elementy dopuszczone do obsługi.
  3. Uruchomić zraszanie z bezpiecznego stanowiska i ocenić pokrycie.
  4. Skorygować dostępne nastawy, sprawdzić szczelność i zabezpieczyć instalację na postój.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj filtra, metoda czyszczenia dysz, dostępne regulacje i postępowanie przed mrozem.

Warto pamiętać

  • Równomierne zwilżanie
  • Drożność i nastawy

Proszę dokonać kontroli zużycia zgarniaczy.

W skrócie

Zgarniacze powinny być kompletne, nieuszkodzone i ustawione tak, aby usuwały materiał bez uszkadzania bębna lub opony.

Pełne opracowanie

Na zatrzymanym walcu ogląda się listwy, uchwyty, sprężyny i mocowania zgarniaczy. Ocenia się starcie, pęknięcia, odkształcenia i brakujące odcinki. Resztki materiału usuwa się dopiero po zabezpieczeniu przed ruchem.

Sprawdza się położenie robocze i wymagany docisk lub odstęp. Nie wszystkie zgarniacze pracują z jednakowym ustawieniem: konstrukcja oraz materiał bębna albo opony określają regulację. Element przekraczający granicę zużycia wymienia się właściwą częścią. Po obsłudze przywraca się mocowania i ocenia działanie w dozwolonej próbie z bezpiecznej pozycji.

Przebieg czynności

  1. Zatrzymać i zabezpieczyć walec, odsłonić zgarniacze w dopuszczonym zakresie.
  2. Obejrzeć listwy, uchwyty, sprężyny i mocowania.
  3. Ocenić zużycie i sprawdzić wymagany odstęp lub docisk.
  4. Zgłosić potrzebę wymiany lub wykonać dopuszczoną regulację, następnie potwierdzić działanie.

Dla konkretnego urządzenia

Granica zużycia, część zamienna oraz wymagany docisk lub szczelina zgarniacza.

Warto pamiętać

  • Stan listwy i mocowań
  • Właściwy odstęp lub docisk

Proszę omówić postępowanie operatora maszyny, jeżeli zaświeci się kontrolka zanieczyszczonego filtra powietrza.

W skrócie

Wskaźnik niedrożności filtra wymaga zatrzymania pracy w bezpieczny sposób, rozpoznania przyczyny i obsługi właściwego wkładu.

Pełne opracowanie

Kontrolkę rozpoznaje się według symbolu i komunikatu; alarm filtra powietrza nie jest kontrolką ciśnienia oleju. Po bezpiecznym zatrzymaniu identyfikuje się obudowę filtra, wlot i przewody dolotowe. Oględziny obejmują zablokowany wlot, nieszczelności i zamocowanie obudowy.

Przed otwarciem obudowy usuwa się zabrudzenia z jej otoczenia. Wkład obsługuje się zgodnie z jego konstrukcją: wymienia lub czyści tylko dozwoloną metodą. Nie podaje się jednego ciśnienia przedmuchiwania dla wszystkich filtrów. Po prawidłowym montażu uszczelek i zamknięciu obudowy kasuje się wskaźnik, jeżeli wymaga tego konstrukcja, i sprawdza ustąpienie alarmu. Powracający alarm wymaga diagnostyki.

Przebieg czynności

  1. Odczytać symbol alarmu i bezpiecznie przerwać obciążanie silnika.
  2. Wyłączyć napęd, wskazać filtr i obejrzeć dolot.
  3. Oczyścić zewnętrzne otoczenie obudowy, skontrolować lub wymienić wkład w dopuszczonym zakresie.
  4. Zamontować szczelnie elementy, wykonać wymagany reset i ocenić wynik próby.

Dla konkretnego urządzenia

Rodzaj wkładu, dopuszczenie czyszczenia, sposób resetowania wskaźnika i warunki sprawdzania alarmu.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie kontrolki
  • Ocena skutku obsługi

Proszę omówić obsługę techniczną codzienną silnika przed pracą na dwóch dowolnie wybranych układach.

W skrócie

Przykładowy przegląd dwóch układów silnika obejmuje smarowanie oraz chłodzenie, z oceną poziomów, szczelności i drożności.

Pełne opracowanie

W układzie smarowania wskazuje się miarkę, wlew i filtr, sprawdza poziom w wymaganym położeniu oraz szuka śladów wycieków. Niedobór uzupełnia się właściwym olejem, a nie pełną pojemnością układu. Nienormalny wzrost poziomu również wymaga wyjaśnienia.

W układzie chłodzenia cieczą na ostygniętej maszynie sprawdza się poziom, przewody, chłodnicę i napęd wentylatora. W chłodzeniu powietrzem kontroluje się wloty, żebra i kierownice powietrza. Po czynnościach przywraca się osłony; po uruchomieniu z bezpiecznego stanowiska obserwuje kontrolki, bez dotykania elementów w ruchu.

Przebieg czynności

  1. Wskazać dwa wybrane układy: smarowanie i chłodzenie, oraz ich główne elementy.
  2. Zmierzyć olej w wymaganych warunkach i ocenić szczelność układu smarowania.
  3. Sprawdzić płyn na zimno albo drożność chłodzenia powietrznego i kompletność osłon.
  4. Uzupełnić dozwolone materiały, zamknąć osłony, zgłosić usterki i ocenić sygnalizację podczas dopuszczonej próby.

Dla konkretnego urządzenia

Wariant silnika i chłodzenia, specyfikacje płynów, poziomy i warunki pomiarów.

Warto pamiętać

  • Dwa rozpoznane układy
  • Poziomy oraz stan elementów

Proszę omówić procedurę sprawdzenia czystości filtra powietrza ze wskazaniem tego elementu na maszynie.

W skrócie

Kontrola filtra obejmuje jego wskazanie, ocenę dolotu i wskaźnika niedrożności, a otwieranie oraz obsługę wkładu tylko w wymaganym zakresie.

Pełne opracowanie

Filtr odnajduje się na drodze doprowadzenia powietrza do silnika. Ogląda się przewód dolotowy, mocowanie obudowy, zamknięcia i ewentualny odpylacz. Stopień zabrudzenia ocenia się przy użyciu wskaźnika i zasad przewidzianych dla wkładu; sam kolor zewnętrznej powierzchni nie jest uniwersalnym kryterium wymiany.

Jeżeli kontrola wymaga wyjęcia wkładu, silnik pozostaje wyłączony, a wnętrze dolotu jest chronione przed pyłem. Sprawdza się uszczelnienia i uszkodzenia materiału. Wkład wymienia się lub obsługuje tylko dopuszczoną metodą, po czym prawidłowo osadza i zamyka obudowę. Nie uruchamia się silnika z otwartym, niezabezpieczonym dolotem.

Przebieg czynności

  1. Wskazać obudowę filtra oraz połączenie z dolotem silnika.
  2. Sprawdzić mocowanie, przewody, zamknięcia i dostępny wskaźnik zabrudzenia.
  3. Gdy wymagane: wyłączyć silnik, oczyścić obudowę z zewnątrz i skontrolować wkład bez zabrudzania dolotu.
  4. Przywrócić szczelny montaż i potwierdzić prawidłowy stan wskaźnika.

Dla konkretnego urządzenia

Miejsce wskaźnika, warunki jego odczytu, kryteria wymiany i dozwolona obsługa wkładu.

Warto pamiętać

  • Szczelność całego dolotu
  • Kontrola właściwa dla konstrukcji wkładu

Proszę omówić obsługę codzienną układu hydraulicznego przed pracą.

W skrócie

Codzienna kontrola hydrauliki łączy sprawdzenie oleju, przewodów, siłowników i chłodnicy z bezpieczną oceną działania.

Schemat poglądowyMiejsca oględzin przewodu hydraulicznego

Oględziny obejmują powłokę, złącza i prowadzenie przewodu. Przetarcia, wybrzuszenia i ślady wycieku wymagają oceny. Wycieku pod ciśnieniem nie szuka się dłonią.

Pełne opracowanie

Przy zatrzymanym napędzie i zabezpieczonych elementach roboczych ocenia się zbiornik, połączenia, przewody, tłoczyska i zamocowania. Przetarcia, pęcherze przewodów, nieszczelne złącza, uszkodzone tłoczyska oraz zabrudzona chłodnica wymagają uwagi. Strugi oleju nie szuka się dłonią.

Poziom oleju kontroluje się w określonej konfiguracji maszyny. Jeżeli oględziny są prawidłowe, dozwoloną próbę funkcji wykonuje się z miejsca operatora w pustej strefie pracy, obserwując płynność ruchu, wskazania i nowe wycieki. Nie otwiera się przewodów pod ciśnieniem ani nie reguluje zaworów bezpieczeństwa w ramach codziennych oględzin.

Przebieg czynności

  1. Opuścić lub podeprzeć elementy w pozycji obsługowej i zabezpieczyć maszynę.
  2. Obejrzeć przewody, złącza, siłowniki, zbiornik i chłodnicę.
  3. Sprawdzić poziom oleju oraz wymagane wskaźniki obsługowe.
  4. Przy braku usterek wykonać dopuszczoną próbę funkcji z bezpiecznego stanowiska i ocenić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Położenie osprzętu do kontroli, wymagania redukcji ciśnienia, zakres próby i dopuszczalne wskazania.

Warto pamiętać

  • Kontrola całego obwodu
  • Bez kontaktu ze strugą pod ciśnieniem

Proszę wskazać umiejscowienie wskaźników płynów eksploatacyjnych występujących w maszynie, na której jest przeprowadzany egzamin.

W skrócie

Należy wskazać rzeczywiste wskaźniki płynów i rozróżnić pomiar poziomu od sygnalizacji ciśnienia lub temperatury.

Schemat poglądowyOdczyt poziomu między MIN i MAX

Przykładowe oznaczenia zakresu na wskaźniku. Położenie maszyny, temperatura i ustawienie osprzętu podczas odczytu zależą od instrukcji. Poziom powyżej MAX również wymaga oceny.

Pełne opracowanie

Zestaw wskaźników ustala się dla wyposażenia maszyny. Na pulpicie może być poziom paliwa, a na zbiornikach lub silniku wzierniki, miarki albo zbiorniki z oznaczeniami dla oleju silnikowego, hydraulicznego, przekładniowego, płynu chłodniczego i wody technologicznej, jeżeli występują.

Dla każdego wskazania określa się mierzony płyn oraz warunki odczytu: położenie osprzętu, temperaturę i stan napędu. Lampka ciśnienia oleju nie zastępuje miarki poziomu. Wskazanie elementu nie wymaga otwierania gorącego zbiornika ani usuwania osłon przy pracującym napędzie.

Przebieg czynności

  1. Odszukać schemat wskaźników i zbiorników w instrukcji konkretnego egzemplarza.
  2. Wskazać na maszynie wskaźnik paliwa i dostępne wskaźniki olejów, chłodziwa oraz cieczy technologicznych.
  3. Przyporządkować każdemu mierzony parametr i poprawne warunki odczytu.
  4. Odczytać bezpiecznie dostępne wskazania, a nieprawidłowości zgłosić.

Dla konkretnego urządzenia

Lista zainstalowanych zbiorników i wskaźników oraz warunki każdego pomiaru.

Warto pamiętać

  • Rozpoznanie mierzonego parametru
  • Rzeczywiste wyposażenie maszyny

Proszę omówić przygotowanie maszyny lub urządzenia do transportu na innym środku transportu.

W skrócie

Przygotowanie do przewozu obejmuje konfigurację transportową, właściwe podparcie i mocowanie maszyny na dobranym środku transportu.

Pełne opracowanie

Ustala się masę, wymiary transportowe, położenie środka ciężkości oraz wskazane punkty mocowania. Przewoźnik dobiera nośność platformy i sposób zabezpieczenia. Ruchome części składa się i blokuje mechanicznie w pozycjach transportowych, a luźne wyposażenie mocuje lub przewozi osobno.

Załadunek, jeśli jest częścią czynności, wymaga odpowiednich najazdów, przygotowanej trasy i ustalonego kierowania. Na platformie zabezpiecza się postój i używa wyłącznie przewidzianych punktów oraz odpowiednio dobranych mocowań. W zadaniu zakładającym już ustawioną maszynę nie wykonuje się ponownego wjazdu. Kontrola końcowa obejmuje blokady, mocowania, wymiary i brak luźnych przedmiotów.

Przebieg czynności

  1. Odczytać masę, wymiary i schemat pozycji oraz punktów transportowych.
  2. Oczyścić maszynę i złożyć oraz zablokować ruchome elementy.
  3. Jeżeli przewidziano załadunek, uzgodnić go z przewoźnikiem i wykonać dopuszczoną metodą.
  4. Na platformie zabezpieczyć postój, zamocować maszynę i wyposażenie oraz sprawdzić wszystkie blokady.

Dla konkretnego urządzenia

Masa i konfiguracja, kierunek załadunku, blokady transportowe, punkty oraz wymagania mocowania.

Warto pamiętać

  • Pozycja i blokady transportowe
  • Dobór punktów mocowania

Proszę wskazać trzy przykładowe punkty smarne w maszynie lub urządzeniu.

W skrócie

Trzy punkty smarne wskazuje się na schemacie smarowania i odpowiadających mu elementach egzemplarza.

Schemat poglądowyPunkt smarny - przykład smarowniczki

Najpierw identyfikuje się właściwy punkt i czyści jego otoczenie. Rodzaj smaru, dawkę oraz położenie mechanizmu określa instrukcja. Smarowanie wykonuje się przy zabezpieczonej maszynie.

Pełne opracowanie

W instrukcji odszukuje się plan smarowania i wybiera trzy punkty rzeczywiście występujące, na przykład łożyskowanie, sworzeń przegubu i połączenie osprzętu. Każdemu przyporządkowuje się miejsce na maszynie, smar i okres obsługi. Część punktów może mieć doprowadzenie centralne, a część być bezobsługowa.

Wskazanie nie wymaga wtłaczania smaru do dowolnego widocznego otworu. Jeżeli wykonywana jest obsługa, element zabezpiecza się w wymaganej pozycji, oczyszcza smarowniczkę i podaje określoną ilość właściwego smaru. Uszkodzona smarowniczka, brak dopływu lub wyciek wymagają zgłoszenia; nadmiar usuwa się bez kontaktu z ruchem mechanizmu.

Przebieg czynności

  1. Odszukać plan smarowania i wybrać trzy istniejące punkty.
  2. Wskazać je na zabezpieczonej maszynie oraz nazwać smarowany węzeł.
  3. Dla każdego odczytać środek, okres, ilość i warunki dostępu.
  4. Przy wymaganej obsłudze oczyścić punkt, nasmarować dozwoloną metodą i przywrócić ochronę.

Dla konkretnego urządzenia

Trzy lokalizacje ze schematu, rodzaj i ilość smaru, częstotliwość oraz pozycja obsługowa.

Warto pamiętać

  • Plan i rzeczywiste węzły
  • Właściwy środek i warunki dostępu

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji informację dotyczącą pojemności zbiornika paliwa oraz podać jaki rodzaj paliwa jest właściwy dla wskazanej maszyny lub urządzenia.

W skrócie

Rodzaj paliwa i pojemność zbiornika odczytuje się dla dokładnego modelu oraz wariantu silnika.

Pełne opracowanie

Z tabliczki i dokumentacji identyfikuje się maszynę oraz silnik. W rozdziale danych technicznych lub materiałów eksploatacyjnych wyszukuje się pojemność zbiornika i wymagania paliwowe. Podaje się nazwę paliwa, jego wymaganą specyfikację i jednostkę pojemności; nie przenosi danych z podobnej maszyny.

Wskazany w instrukcji zbiornik odnajduje się na maszynie. Pojemność nominalna nie jest ilością, którą zawsze należy dolać: w zbiorniku pozostaje paliwo, a instrukcja może wymagać wolnej przestrzeni. Dla silnika wymagającego mieszanki paliwowo-olejowej trzeba dodatkowo odczytać właściwy skład i proporcję.

Przebieg czynności

  1. Odczytać oznaczenie modelu i silnika.
  2. Odszukać w instrukcji pojemność zbiornika oraz specyfikację paliwa.
  3. Wskazać odpowiedni wlew na maszynie i odróżnić go od wlewów oleju.
  4. Podać dane z jednostkami oraz ewentualny wymóg mieszanki, bez zgadywania ilości dolewki.

Dla konkretnego urządzenia

Model silnika, rodzaj paliwa, pojemność nominalna i ewentualna proporcja mieszanki.

Warto pamiętać

  • Właściwy model dokumentacji
  • Specyfikacja i jednostki

Proszę wskazać w instrukcji obsługi i eksploatacji dane dotyczące właściwej ilości oleju w układzie smarowania silnika oraz odszukać informację na temat rodzaju oleju zalecanego przez producenta maszyny.

W skrócie

Dane oleju silnikowego obejmują zarówno specyfikację, jak i pojemność właściwą dla zakresu wymiany.

Pełne opracowanie

W instrukcji wariantu silnika wyszukuje się rozdział smarowania. Odczytuje się wymaganą jakość i lepkość oleju oraz pojemność układu, zwracając uwagę na rozróżnienie wymiany z filtrem, bez filtra lub napełnienia suchego silnika, jeżeli producent je podaje.

Dane porównuje się z oznaczeniem przygotowanego produktu. Sama podobna lepkość nie dowodzi spełnienia całej specyfikacji. Ilość do uzupełnienia określa odczyt poziomu; liczba litrów w tabeli jest danymi obsługowymi, a nie poleceniem wlania jej do częściowo napełnionego silnika.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić oznaczenie silnika w dokumentacji.
  2. Wskazać tabelę materiałów eksploatacyjnych i odczytać wymagania oleju.
  3. Odczytać pojemność z uwzględnieniem wymiany filtra.
  4. Porównać oznaczenie oleju z wymaganiami i wyjaśnić różnicę między pojemnością a dolewką.

Dla konkretnego urządzenia

Klasa jakości, dopuszczone lepkości dla warunków pracy oraz pojemności odpowiednie do zakresu wymiany.

Warto pamiętać

  • Specyfikacja oleju
  • Zakres obsługi a pojemność

Proszę sprawdzić działanie oświetlenia maszyny.

W skrócie

Działanie świateł sprawdza się przez kolejno włączane funkcje i bezpośrednią ocenę odpowiednich lamp.

Pełne opracowanie

Na zabezpieczonej maszynie sprawdza się stan kloszy, zamocowań i przewodów. Następnie z pulpitu włącza się dostępne światła robocze, drogowe, obrysowe, kierunkowskazy i ostrzegawcze, jeśli dany egzemplarz je posiada. Kontrolka przełącznika nie wystarcza do potwierdzenia świecenia lampy.

Lampy wymagające dodatkowego sygnału, na przykład hamowania lub cofania, sprawdza się według bezpiecznej procedury z osobą obserwującą poza torem ruchu. Zabrudzenia usuwa się po wyłączeniu, a niesprawności zgłasza. Po próbie przywraca się położenia przełączników właściwe dla postoju.

Przebieg czynności

  1. Zabezpieczyć postój i obejrzeć klosze oraz mocowania.
  2. Rozpoznać przełączniki i kolejno uruchomić zainstalowane funkcje.
  3. Potwierdzić świecenie właściwych lamp; ewentualny obserwator pozostaje poza strefą ruchu.
  4. Wyłączyć światła, zanotować braki i przywrócić stan postoju.

Dla konkretnego urządzenia

Wyposażenie oświetleniowe i bezpieczny sposób sprawdzania lamp zależnych od biegu lub hamowania.

Warto pamiętać

  • Oględziny i próba funkcji
  • Bezpieczne miejsce obserwatora

Proszę wskazać na tablicy wskaźników położenie przełączników wibracji (bęben przedni i obydwa bębny włączone oraz położenie wyłączonej wibracji).

W skrócie

Przełączniki identyfikuje się według symboli, rozdzielając wybór bębna od uruchomienia wibracji.

Pełne opracowanie

Na pulpicie odszukuje się położenia: wibracja wyłączona, bęben przedni oraz oba bębny. W zależności od konstrukcji odrębny element wybiera bębny, a przycisk na dźwigni jazdy uruchamia funkcję. Dostępna oscylacja nie jest tym samym co wibracja.

Wskazanie położeń wykonuje się na zabezpieczonej maszynie, bez wzbudzania drgań na przypadkowym podłożu. Próbę dynamiczną można przeprowadzić tylko w przygotowanej strefie i warunkach przewidzianych dla walca. Przed zatrzymaniem lub zmianą kierunku wyłącza się drgania albo korzysta z przewidzianej automatyki; nie pozostawia się pracującej wibracji w miejscu.

Przebieg czynności

  1. Odczytać legendę pulpitu i wskazać wybór bębna przedniego, obu bębnów i wyłączenia.
  2. Wskazać oddzielne sterowanie uruchamianiem oraz ewentualną automatyką.
  3. Jeżeli przewidziano próbę, przygotować dopuszczone podłoże i bezpieczny tor.
  4. Po próbie wyłączyć drgania i potwierdzić właściwe wskazanie.

Dla konkretnego urządzenia

Symbole przełączników, dostępne bębny i tryby, automatyka zależna od prędkości oraz warunki próby.

Warto pamiętać

  • Wybór bębnów i uruchomienie
  • Wyłączenie drgań przed postojem

Proszę wskazać w jaki sposób uruchamia się hamulec postojowy oraz wymienić jakie dodatkowe zabezpieczenia posiada walec w celu uniknięcia przypadkowego lub niekontrolowanego ruchu lub jazdy.

W skrócie

Walec zabezpiecza się hamulcem postojowym oraz przewidzianymi blokadami jazdy i sterowania; ich działanie ocenia się metodą producenta.

Pełne opracowanie

Wskazuje się element włączający hamulec i odpowiadającą sygnalizację. Na odpowiednim podłożu zatrzymuje się walec, ustawia sterowanie jazdą w położeniu neutralnym i uruchamia hamulec. Kontrola jego skuteczności odbywa się wyłącznie w warunkach próby opisanych dla maszyny, nie przez niekontrolowane puszczanie walca ze stoku.

Dodatkowo identyfikuje się rzeczywiście istniejące zabezpieczenia, na przykład blokadę neutralnego położenia, czujnik obecności operatora, blokadę sterowania i odcięcie napędu. Na postoju wyłącza się napęd i zabezpiecza kluczyk; kliny stosuje się, gdy wymagają ich warunki oraz instrukcja. Kontrolka nie zastępuje przewidzianej próby hamulca.

Przebieg czynności

  1. Zatrzymać walec i wskazać sterowanie oraz wskaźnik hamulca postojowego.
  2. Włączyć hamulec przy neutralnej jeździe i sprawdzić sygnalizację.
  3. Omówić lub wykonać dopuszczoną próbę skuteczności w zabezpieczonej strefie.
  4. Wskazać dodatkowe blokady, wyłączyć napęd i zabezpieczyć postój.

Dla konkretnego urządzenia

Sterowanie hamulcem, zakres próby skuteczności i wyposażenie zapobiegające niezamierzonemu ruchowi.

Warto pamiętać

  • Hamulec i neutralne sterowanie
  • Dodatkowe zabezpieczenia postoju

Proszę wskazać blokadę złącza przegubowego oraz omówić, w jakich sytuacjach jej używamy.

W skrócie

Blokada przegubu zabezpiecza przed wzajemnym obrotem części walca podczas określonych prac obsługowych i transportowych.

Schemat poglądowyPrzegub i blokada mechaniczna

Widok z góry pokazuje strefę możliwego zgniecenia między członami maszyny. Blokadę przegubu zakłada się w sytuacjach i położeniu określonych w instrukcji, po zabezpieczeniu maszyny.

Pełne opracowanie

Wskazuje się łącznik blokujący, jego sworznie oraz położenie przechowywania. Walec ustawia się w wymaganej geometrii na stabilnym podłożu. Po zabezpieczeniu postoju i wyłączeniu sterowania zakłada się blokadę bez pozostawania w strefie możliwego zgniecenia.

Blokadę stosuje się w sytuacjach wskazanych dla modelu, zwłaszcza przy obsłudze w obrębie przegubu, podnoszeniu lub przewozie. Nie zastępuje hamulca. Przed normalną jazdą musi zostać zwolniona i zabezpieczona w położeniu przechowywania, jeżeli instrukcja tak przewiduje; próba skrętu przy zablokowanym przegubie może uszkodzić maszynę.

Przebieg czynności

  1. Wskazać blokadę przegubu oraz jej sworznie i miejsca mocowania.
  2. Ustawić geometrię potrzebną do blokowania, zabezpieczyć walec i wyłączyć sterowanie.
  3. Założyć oraz zabezpieczyć blokadę w dozwolony sposób.
  4. Po zakończeniu czynności przywrócić położenie wymagane do jazdy i skontrolować zabezpieczenie sworzni.

Dla konkretnego urządzenia

Pozycja geometrii, sposób montażu i sytuacje wymagające blokady oraz położenie do normalnej jazdy.

Warto pamiętać

  • Unieruchomienie przegubu
  • Oddzielne zabezpieczenie postoju

Proszę przeprowadzić kontrolę kompletności obowiązkowego wyposażenia maszyny lub urządzenia pod kątem bezpieczeństwa pracy i obsługi. Kontrola przed podjęciem pracy w ramach obsługi technicznej codziennej.

W skrócie

Wyposażenie ochronne sprawdza się według wykazu maszyny: obecność, stan, dostępność i przewidziane próby.

Pełne opracowanie

Kontrola obejmuje elementy zamontowane w konkretnym urządzeniu: osłony ruchomych części, stopnie i poręcze, zabezpieczenia transportowe, wyłączniki awaryjne, sygnalizację oraz wyposażenie stanowiska. W maszynie samojezdnej dochodzą między innymi dostępne zabezpieczenia operatora, hamulce i elementy zapewniające widoczność.

Każdy element porównuje się z instrukcją i ocenia pod względem mocowania, uszkodzeń oraz działania w dopuszczonej próbie. Nie wszystkie przykłady występują w każdym modelu. Brak wymaganego zabezpieczenia, zablokowany dostęp do STOP albo usunięta osłona oznaczają potrzebę usunięcia nieprawidłowości przed pracą.

Przebieg czynności

  1. Odszukać wykaz zabezpieczeń dla danego egzemplarza.
  2. Obejść urządzenie i wskazać wymagane osłony, dojścia, blokady oraz sygnalizację.
  3. Sprawdzić ich kompletność, stan i dostępność; próby wykonać wyłącznie dozwoloną metodą.
  4. Uzupełnić wynik o sprzęt stanowiska, zgłosić braki i potwierdzić gotowość dopiero po ich usunięciu.

Dla konkretnego urządzenia

Wykaz obowiązkowego wyposażenia oraz zakres i sposób kontroli funkcjonalnej konkretnych zabezpieczeń.

Warto pamiętać

  • Wykaz rzeczywistego wyposażenia
  • Kompletność nie zastępuje sprawności

Proszę przeprowadzić obsługę systemu centralnego smarowania. W przypadku kiedy maszyna w taki układ nie jest wyposażona proszę omówić, w jaki sposób jest realizowana obsługa punktów smarnych.

W skrócie

Obsługa centralnego smarowania obejmuje zapas środka, przewody i potwierdzenie cyklu; bez tego układu stosuje się plan smarowania ręcznego.

Pełne opracowanie

Rozpoznaje się zbiornik, pompę, rozdzielacze i przewody dochodzące do węzłów. Sprawdza się poziom smaru, uszkodzenia i wycieki. Właściwy smar uzupełnia się przez przeznaczony do tego punkt, przy zachowaniu czystości i dopuszczonego poziomu.

Z miejsca sterowania wykonuje się przewidziany test lub obserwuje cykl i sygnalizację. Napełniony zbiornik nie dowodzi drożności wszystkich przewodów. Jeżeli układu centralnego nie ma, wskazuje się punkty z planu, zabezpiecza elementy, oczyszcza smarowniczki i dozuje smar ręcznie według określonej ilości; na koniec usuwa nadmiar i zamyka ochrony.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić, czy egzemplarz ma centralne smarowanie, i rozpoznać jego elementy.
  2. Skontrolować zapas, przewody, złącza i czystość punktu napełniania.
  3. Uzupełnić właściwy smar i przeprowadzić dozwolony test cyklu.
  4. W wariancie ręcznym wykonać plan punktów smarnych, a wynik i usterki odnotować.

Dla konkretnego urządzenia

Środek, poziom, punkt napełniania, funkcja testu, harmonogram oraz punkty nieobjęte centralnym układem.

Warto pamiętać

  • Zapas i dopływ do węzłów
  • Wariant ręczny według planu

Proszę wskazać skrzynkę bezpiecznikową maszyny, na której jest przeprowadzany egzamin. Proszę podać parametry bezpiecznika dla zabezpieczenia obwodu oświetlenia roboczego oraz podać główną zasadę wymiany bezpieczników.

W skrócie

Bezpiecznik obwodu świateł identyfikuje się na schemacie; wymiana zachowuje wymagany typ i parametry.

Pełne opracowanie

Odszukuje się skrzynkę oraz opis konkretnego obwodu oświetlenia roboczego. Z tabeli odczytuje się oznaczenie gniazda, typ i prąd znamionowy, a także inne parametry wymagane przez producenta. Nie zakłada się jednej wartości amperów dla wszystkich maszyn.

Przed wymianą wyłącza się odbiorniki i bezpiecznie odłącza zasilanie przewidzianą metodą. Po ustaleniu przyczyny uszkodzenia wkłada się bezpiecznik zgodny z dokumentacją i zamyka skrzynkę. Nie stosuje się mostka ani większej wartości; powtarzające się przepalenie wymaga diagnostyki instalacji.

Przebieg czynności

  1. Wskazać skrzynkę i znaleźć opis oświetlenia roboczego.
  2. Odczytać gniazdo, typ i wymagane parametry zabezpieczenia.
  3. Wyłączyć obwód oraz odłączyć zasilanie przed dopuszczoną wymianą.
  4. Zastosować zgodny bezpiecznik, zamknąć skrzynkę i ocenić działanie obwodu.

Dla konkretnego urządzenia

Oznaczenie gniazda, prąd znamionowy, typ i pozostałe parametry oraz sposób odłączenia zasilania.

Warto pamiętać

  • Identyfikacja obwodu
  • Bez zwiększania wartości zabezpieczenia

Proszę sprawdzić, czy na wyposażeniu maszyny powinna być gaśnica. W przypadku potwierdzenia takiej okoliczności proszę wskazać miejsce jej przechowywania oraz skontrolować termin jej ważności.

W skrócie

Kontrola gaśnicy zaczyna się od ustalenia wymaganego wyposażenia, a następnie obejmuje dostępność, stan i termin obsługi.

Pełne opracowanie

W instrukcji maszyny i wymaganiach stanowiska sprawdza się, czy oraz jaka gaśnica jest wymagana. Jeżeli tak, wskazuje się miejsce zamocowania i ocenia łatwy dostęp, zabezpieczenie przed wypadnięciem, czytelną instrukcję, plombę oraz widoczne uszkodzenia.

Termin następnej obsługi lub ważności odczytuje się z właściwego oznaczenia. Wskaźnik ciśnienia, jeżeli występuje, jest dodatkową kontrolą stanu i nie zastępuje terminu przeglądu. Brak, uszkodzenie lub przekroczony termin zgłasza się do uzupełnienia wyposażenia. Nie uruchamia się gaśnicy próbnie w ramach codziennych oględzin.

Przebieg czynności

  1. Potwierdzić wymóg i rodzaj gaśnicy w dokumentacji maszyny lub stanowiska.
  2. Wskazać miejsce przechowywania i ocenić dostęp oraz mocowanie.
  3. Sprawdzić stan, plombę, oznaczenia i termin wymaganej obsługi.
  4. Zgłosić brak lub niesprawność oraz przywrócić prawidłowe mocowanie.

Dla konkretnego urządzenia

Wymagany typ, ilość i miejsce wyposażenia oraz zasady obsługi wskazane na gaśnicy.

Warto pamiętać

  • Wymóg wyposażenia
  • Stan i termin obsługi

Proszę omówić znaczenie trzech dowolnie wybranych piktogramów umieszczonych na maszynie lub urządzeniu lub wskazanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.

W skrócie

Trzy rzeczywiste piktogramy należy objaśnić przez zagrożenie lub nakaz oraz wynikające z niego zachowanie.

Pełne opracowanie

Najpierw wybiera się trzy czytelne oznaczenia na egzemplarzu albo w jego instrukcji. Dla każdego wskazuje się miejsce i element, którego dotyczy, oraz znaczenie według legendy. Sam opis koloru i kształtu nie wyjaśnia sposobu postępowania.

Przykładowo znak ruchomego mechanizmu wymaga pozostania poza strefą pochwycenia, znak gorącej powierzchni - unikania dotyku i ostygnięcia przed obsługą, a znak wyłączenia przed konserwacją - zatrzymania i zabezpieczenia napędu. Wybiera się tylko symbole rzeczywiście dostępne, a nie zakłada ich obecności. Nieczytelne oznaczenie zgłasza się do odtworzenia.

Przebieg czynności

  1. Wybrać trzy oznaczenia obecne na maszynie lub w instrukcji.
  2. Przy każdym wskazać miejsce, element i rodzaj zagrożenia albo wymagany nakaz.
  3. Wyjaśnić konkretne zachowanie operatora związane z każdym symbolem.
  4. Ocenić czytelność oznaczeń i zgłosić brakujące lub zniszczone.

Dla konkretnego urządzenia

Legenda symboli, rzeczywiste lokalizacje i modelowe ograniczenia opisane przy oznaczeniu.

Warto pamiętać

  • Znaczenie i działanie
  • Trzy faktycznie dostępne oznaczenia

Zadania praktyczne(5)

Proszę wykonać zagęszczenie podłoża na wyznaczonym odcinku podczas jazdy "po prostej". Podczas jazdy do przodu zagęszczenie statyczne, podczas powrotu i jazdy do tyłu zagęszczenie dynamiczne z użyciem pełnej wibracji na dwa wały.

W skrócie

Zadanie obejmuje prosty przejazd statyczny do przodu i powrót z wibracją obu bębnów, z bezpiecznym przełączeniem przy zmianie kierunku.

Pełne opracowanie

Wyznacza się odcinek i strefę bez osób oraz przeszkód, ocenia podłoże i dopuszczenie wibracji. Po kontroli walca ustawia się przejazd do przodu bez drgań i prowadzi prosty tor z równą prędkością. Przełączniki wyboru bębnów oraz uruchamiania drgań identyfikuje się przed ruszeniem.

Na końcu odcinka zmienia się kierunek płynnie, po sprawdzeniu przestrzeni za walcem. Powrót odbywa się z wymaganym wzbudzaniem obu bębnów, uruchomionym w dopuszczonych warunkach ruchu. Drgania wyłącza się przed postojem. Ocenia się tor, pokrycie odcinka i reakcję materiału; widoczne koleiny, wypychanie materiału lub nadmierne drgania otoczenia wymagają przerwania próby.

Przebieg czynności

  1. Sprawdzić odcinek, podłoże, strefę cofania i dopuszczenie wibracji.
  2. Wybrać wyłączone drgania i wykonać prosty przejazd do przodu.
  3. Płynnie zmienić kierunek po ocenie strefy, wybrać oba bębny.
  4. Wykonać dynamiczny powrót w dozwolonym zakresie, wyłączyć drgania przed zatrzymaniem i ocenić wynik.

Dla konkretnego urządzenia

Prędkość, dopuszczony zakres wzbudzania, sposób wyboru obu bębnów oraz automatyka wyłączania przy małej prędkości.

Warto pamiętać

  • Dwie różne fazy przejazdu
  • Brak wibracji na postoju

Proszę wykonać wałowanie nawierzchni bez obramowania bocznego na wyznaczonym odcinku - zagęszczanie statyczne.

W skrócie

Statyczne wałowanie nieobramowanej nawierzchni wymaga zaplanowanej kolejności pasów i ochrony niepodpartej krawędzi przed wypchnięciem.

Pełne opracowanie

Rozpoznaje się szerokość, spadek, stan podbudowy i wolne krawędzie. Przejazdy planuje się zgodnie z technologią, bez natychmiastowego obciążenia samego niepodpartego skraju. W wariancie ćwiczenia opisanym w materiałach WIT pozostawia się wąskie pasy brzegowe do końcowego zagęszczenia po ustabilizowaniu pozostałej powierzchni.

Walec prowadzi się statycznie, równomiernie i z uzgodnionym zachodzeniem pasów. Nie najeżdża się poza nośną część podłoża; obserwuje się przesuwanie mieszanki i stan skraju. Na końcu zagęszcza się pozostawione pasy, kontrolując profil i brak rozepchnięć. Szerokość pozostawionego pasa i liczba przejazdów wynikają z technologii oraz warunków materiału.

Przebieg czynności

  1. Ocenić obie krawędzie, podbudowę i spadek oraz ustalić kolejność pasów.
  2. Wyłączyć wibrację i rozpocząć statyczne przejazdy w zaplanowanej strefie.
  3. Prowadzić równy tor z wymaganym pokryciem, obserwując wolne krawędzie.
  4. Po ustabilizowaniu sąsiedniej powierzchni zagęścić pozostawione pasy brzegowe i ocenić profil.

Dla konkretnego urządzenia

Szerokość pasów brzegowych, zakład przejazdów, prędkość i liczba powtórzeń dla materiału oraz nośność podłoża.

Warto pamiętać

  • Ochrona wolnej krawędzi
  • Zaplanowana kolejność pasów

Proszę wykonać zagęszczanie podbudowy drogi metodą dynamiczną na wyznaczonym odcinku przy ustawieniu parametrów maszyny: wibracja lub oscylacja na wał przedni, zagęszczanie dynamiczne przy jeździe do przodu. W przypadku walca ogumionego proszę o zagęszczanie podbudowy przy maksymalnym ciśnieniu roboczym kół.

W skrócie

Wariant bębnowy wymaga pracy dynamicznej wału przedniego podczas jazdy do przodu; wariant ogumiony - maksymalnego dopuszczonego ciśnienia roboczego opon.

Pełne opracowanie

Najpierw rozpoznaje się walec oraz podbudowę. Dla bębna wybiera się dostępną wibrację albo oscylację na wał przedni, a pozostałe wzbudzanie pozostaje wyłączone. Próbę prowadzi się na wyznaczonym odcinku przy prędkości i parametrach odpowiednich dla warstwy.

W walcu ogumionym nie zastępuje się bębnów fikcyjną funkcją wibracji. Ciśnienie ustala się dla opon, obciążenia i maszyny, a określenie maksymalne robocze nie oznacza dowolnego maksymalnego ciśnienia sprężarki. Po ustawieniu i pomiarze wszystkich opon wykonuje się równy przejazd, oceniając pokrycie oraz ślady. Parametry i uzyskane zagęszczenie wymagają potwierdzenia zgodnie z technologią.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać wariant walca i wymagania warstwy podbudowy.
  2. Dla bębna wybrać wzbudzanie przedniego wału; dla opon ustalić i sprawdzić dopuszczone maksymalne ciśnienie robocze.
  3. Wykonać równy przejazd do przodu w wyznaczonym torze.
  4. Wyłączyć drgania przed postojem, ocenić stan warstwy i wykonać wymagane sprawdzenie wyniku.

Dla konkretnego urządzenia

Dostępność oscylacji/wibracji, parametry wzbudzania, prędkość i dopuszczalne ciśnienia opon dla obciążenia.

Warto pamiętać

  • Wariant właściwy dla walca
  • Ciśnienie robocze z dokumentacji

Proszę wykonać zagęszczenie pasa nawierzchni drogowej układanego metodą "gorący do zimnego" na wyznaczonym odcinku.

W skrócie

Przy łączeniu gorącej warstwy z zimną najpierw zagęszcza się styk, chroniąc istniejącą nawierzchnię.

Pełne opracowanie

Sprawdza się przygotowanie i połączenie krawędzi zimnej warstwy oraz temperaturę i jednorodność nowej mieszanki. Ustala się przejazd wzdłuż styku. W metodzie opisanej w materiale szkoleniowym WIT bęben porusza się głównie po zimnej stronie, zachodząc około 10–20 cm na gorącą, aby rozpocząć zagęszczenie styku.

Stosuje się przejazd statyczny albo dopuszczoną oscylację, chroniąc zimną warstwę przed uszkodzeniem. Kolejne przejazdy obejmują pozostałe pasy nowej nawierzchni według technologii, z obserwacją styku, równości i ewentualnego wypychania materiału. Ostateczna liczba przejazdów i dopuszczone parametry są ustalane dla konkretnej mieszanki i maszyny.

Przebieg czynności

  1. Ocenić przygotowanie zimnej krawędzi i nowej warstwy oraz ustalić tor wzdłuż połączenia.
  2. Ustawić statyczny lub dopuszczony oscylacyjny sposób zagęszczania.
  3. Rozpocząć zagęszczanie styku od zimnej strony z częściowym najazdem bębna na gorącą warstwę.
  4. Wykonać dalsze pasy i skontrolować równość, zamknięcie styku oraz brak uszkodzeń zimnej nawierzchni.

Dla konkretnego urządzenia

Dopuszczenie oscylacji, temperatura mieszanki, prędkość i schemat dalszych przejazdów; zakres 10–20 cm dotyczy opisanej metody szkoleniowej WIT.

Warto pamiętać

  • Pierwszeństwo zagęszczenia styku
  • Ochrona zimnej warstwy

Proszę zademonstrować pierwszą fazę wałowania (przywałowanie mieszanki mineralno-asfaltowej) przy jeździe walcem po łuku przy założeniu spadku poprzecznego do wewnętrznej strony łuku. Wałowana nawierzchnia jest ograniczona krawężnikami.

W skrócie

Przywałowanie łuku ze spadkiem do wewnątrz rozpoczyna się od niżej położonej strony, tworząc oparcie dla kolejnych pasów.

Pełne opracowanie

Najpierw identyfikuje się kierunek spadku, wewnętrzny krawężnik i szerokość odcinka. Przygotowuje się walec oraz zraszanie i ustala warunki pierwszej fazy zagęszczania. Pierwszy pas prowadzi się przy niższej, wewnętrznej stronie łuku, z zachowaniem odstępu pozwalającego uniknąć uszkodzenia krawężnika.

Ruch po łuku powinien być płynny, bez gwałtownych skrętów, hamowania i postoju na gorącej mieszance. Pierwszy zagęszczony pas stabilizuje następne; dalsze przejazdy przesuwają się ku wyższej stronie z wymaganym pokryciem. Wynik ocenia się po torze, zachowaniu spadku oraz braku wybrzuszeń i przesunięć przy krawężniku. Nastawy dobiera się do mieszanki, nie wyłącznie do kształtu łuku.

Przebieg czynności

  1. Rozpoznać niższą wewnętrzną stronę oraz krawężniki i zaplanować pasy.
  2. Przygotować walec, zraszanie i nastawy pierwszej fazy.
  3. Wykonać płynny pierwszy przejazd od niższej strony, bez kolizji z krawężnikiem.
  4. Przesuwać kolejne pasy ku wyższej stronie i ocenić profil oraz brak przesunięć mieszanki.

Dla konkretnego urządzenia

Prędkość, temperatura, sposób wzbudzania lub jego wyłączenie, zakład pasów i odległość od krawężnika.

Warto pamiętać

  • Niższa strona jako początek
  • Płynny tor i zachowanie spadku
Wróć do spisu